Të enjten (28 janar) një grup ish zyrtarësh qeveritarë nga më shumë se një duzinë vendesh evropiane lëshoi ​​një deklaratë duke kërkuar që Bashkimi Evropian dhe vendet anëtare të saj të ulin marrëdhëniet diplomatike me Republikën Islamike të Iranit, në pritje të garancive për t’i dhënë fund kërcënimit të Terrorizmi shtetëror iranian. Deklarata për iniciativën e Komiteti Ndërkombëtar në Kërkim të Drejtësisë (ISJ) u la i lirë pikërisht një javë përpara vendimit të parashikuar në rastin e Assadollah Assadi, një diplomat i rangut të lartë iranian i cili pretendohet se shërbeu si organizatori i një komploti terrorist 2018 që synonte një tubim të të huajve iranianë në Francë. Gjatë një diskutimi në panel online, katër zyrtarë të ISJ folën për dështimin e politikës së zbutjes së Evropës.

Presidenti i ISJ dhe ish nënkryetari i PE Dr. Alejo Vidal Quadras tha në vërejtjet e tij: “Nëse doni paqe dhe stabilitet, mos u angazhoni me këtë regjim. Çdo angazhim me Teheranin do t’i inkurajojë ata të destabilizojnë rajonin. Në vend të kësaj, angazhohuni me popullin iranian që vuan dhe me opozitën e organizuar. Kështu mund të arrijmë demokracinë, lirinë dhe të drejtat e njeriut në Iran. Ne kemi qenë shumë kritikë ndaj politikës aktuale të zbutjes së Bashkimit Evropian dhe administratës Obama në lidhje me politikën mbi Iranin, sepse ajo nuk funksionoi, nuk ka funksionuar dhe nuk do të funksionojë. Ka qenë gjithmonë joproduktive ”.

Duke iu referuar gjykimit të ardhshëm të një gjykate belge në lidhje me diplomatin iranian me bazë në Vjenë dhe bashkëpunëtorët e tij, ish-Ministri i Jashtëm Italian, Giulio Terzi, shtoi: “Kjo çështje terroriste nuk është një ndër çështjet e tjera. Kjo është pikë kthese, në atë që tregon se Irani e ka mirëmbajtur dhe përhapur atë rrjet terrorist në Evropë, duke kërcënuar njerëzit e Evropës dhe refugjatët iranianë. Assadollah Assadi bëri 289 udhëtime në Evropë. Kjo është një figurë e pabesueshme, e cila tregon se ai donte të mbante gjallë rrjetin terrorist të Teheranit në të gjithë kontinentin. Politika e verbër e qetësimit promovon dhe inkurajon regjimin për të rritur inteligjencën dhe terrorizmin e tij pa u ndëshkuar. Terrorizmi është një shtyllë e regjimit iranian. Sidoqoftë, terroristët nuk zhduken vetvetiu. Ne duhet të kemi një përgjigje shumë më këmbëngulëse ndaj terrorizmit të regjimit. Më shumë se 240 anëtarë të Parlamentit Evropian i shkruajnë Josep Borrell mbi nevojën për të kryer një rishikim të plotë të politikës së BE ndaj Iranit. Biznesi si zakonisht nuk do të funksionojë. ”

Folësi tjetër, ish-eurodeputeti Struan Stevenson theksoi: “Gjyqi i diplomatit iranian Assadollah Assadi është thjesht maja e një ajsbergu masiv terrorist. Regjimi teokratik ka përdorur ambasadat e tij si qeliza terrori dhe fabrika bombash për dekada, duke kryer sulme me bomba, vrasje dhe rrëmbime në të gjithë botën. Tani që një nga agjentët e tyre kryesorë është kapur në flagrancë, ky me siguri duhet të jetë një sinjal për perëndimin që qetësimi ka dështuar. Si Përfaqësues i Lartë për Punët e Jashtme dhe Sigurinë, Josep Borrell ka për detyrë të mbrojë jetën e qytetarëve të BE-së. Pranimi i tij i zakontë ndaj regjimit fashist teokratik në Teheran vë në rrezik jetën e qytetarëve tanë. Dekadat e qetësimit duhet të marrin fund. BE duhet menjëherë të rendisë IRGC si një organizatë terroriste. Ai duhet të dëbojë të gjithë agjentët dhe spiunët e Iranit nga Evropa dhe duhet të mbyllë ambasadat iraniane derisa të marrim një garanci prej gize se ato nuk do të përdoren më për qëllime terroriste. Më 4 shkurt, kur shqiptohet vendimi për terroristin-diplomat, sytë e botës do të jenë nga Josep Borrell. ”

Paulo Casaca, ish-eurodeputet nga Grupi Socialist shtoi: “Institucionet evropiane duhet të forcojnë unitetin evropian, të forcojnë shtetin e së drejtës, të mbështesin respektimin e parimeve të ndarjes së pushteteve dhe mbi të gjitha të sigurojnë mbrojtjen e vlerave që mbajnë vendet tona së bashku – mes tyre liria e shprehjes politike dhe siguria nga kërcënimet e terrorit. Ata nuk duhet të veprojnë si ‘dhoma jehonë’ të fuqive të huaja, armiqësore, totalitare që synojnë të nënshtrojnë Evropën. Qytetarët evropianë kanë të drejtë të kërkojnë nga institucionet e tyre evropiane për ta bërë të qartë se teokracia iraniane nuk do të pretendojë ‘imunitet diplomatik’ për të gëzuar ‘pandëshkueshmëri ndaj terrorizmit’; se vlerat universale janë më të rëndësishme se interesat tregtare; dhe se të gjithë organizmat evropianë do të punojnë së bashku për hir të mbrojtjes së një pozicioni të qartë dhe të fortë evropian përpara armiqve të saj. ”

Assadi dhe tre bashkëpunëtorët dolën në gjyq në nëntor pas një hetimi më shumë se dy vjeçar. Gjatë asaj kohe, kritikët e regjimit iranian kanë treguar çështjen si një shembull të kërcënimit të dukshëm të paraqitur nga ambasadat iraniane dhe institucionet e tjera, veçanërisht në situata kur personelit u lejohet një shkallë e lartë e lirisë në ekzekutimin e roleve të tyre dhe lëvizjen Territori evropian. Ndërsa ndjekja penale ka ecur përpara në gjykatën federale belge, zbulimet e reja kanë dhënë me sa duket mbështetje shtesë për këtë përfundim ndërsa lidhin Assadi me rrjetet që shtrihen në të gjithë kontinentin.

Nga provat, përfshirë faturat për pagesa në para që u gjetën në automjetin e Assadi, hetuesit ishin në gjendje të përcaktonin që ish-këshilltari i tretë në ambasadën iraniane në Vjenë mbante kontakte në të paktën 11 vende të ndryshme të Evropës. Të bashkëpandehurit e tij përfaqësojnë vetëm një pjesë të vogël të këtij rrjeti më të gjerë, por ato zbulojnë potencialin shqetësues që qelizat e gjumit të koordinohen nga brenda ambasadave iraniane. Të dy personat e ngarkuar për të vendosur në të vërtetë bombën në qershor 2018 ishin të dy emigrantë iranianë që kishin jetuar si qytetarë në Belgjikë për shumë vite, pa incidente.

Prokurorët vunë në dukje se ata dy bombardues të ardhshëm, Nasimeh Naami dhe Amir Saadouni, kishin udhëtuar në Luksemburg për t’u takuar personalisht me Asadi, ku ai u siguroi atyre eksplozivë që ai i kishte kontrabanduar në Evropë ndërsa udhëtonte me pasaportën e tij diplomatike. Shërbimi i Sigurimit të Shtetit Belg gjithashtu ka deklaruar në mënyrë të pasigurt se “plani për sulmin u konceptua në emër të Iranit dhe nën udhëheqjen e tij”. Synimi kryesor i tij ishte Maryam Rajavi, Presidenti i zgjedhur i Këshilli Kombëtar i Rezistencës së Iranit. Grupi kryesor i opozitës demokratike, Organizata Popullore Mojahedin e Iranit (PMOI / MEK), është organizata kryesore e NCRI. Por vendi i synuar ishte gjithashtu nikoqir i qindra personaliteteve politike, shumë prej të cilëve nga Evropa dhe Shtetet e Bashkuara, të cilët shpesh ishin veçanërisht në afërsi të zonjës Rajavi.

Duke marrë parasysh rolin e drejtpërdrejtë të Asadit në komplot, si dhe potencialin për humbjen e jetës në mesin e personelit perëndimor, deklarata e së enjtes ishte e vendosur në këmbënguljen e saj se “aktivitetet e ambasadave të Iranit dhe qendrave fetare dhe kulturore duhet të shqyrtohen dhe marrëdhëniet diplomatike me Irani duhet të ulet. ” Ai vazhdoi t’i japë kredi Francës, Shqipërisë dhe Hollandës për dëbimin e diplomatëve në përgjigje të kësaj dhe kërcënimeve të tjera terroriste, por gjithashtu shprehu keqardhje për faktin që këto masa nuk ishin zhvilluar në një shkallë më të gjerë.

Ndërsa këto dëbime dhe ndjekja penale e Asadit janë përjashtime të dukshme nga trendi më i madh, është e drejtë të thuhet se Bashkimi Evropian si një i tërë ka mbetur i përkushtuar për një marrëdhënie normale me Republikën Islamike. Kjo është e dukshme, për shembull, nga qasja e BE-së për të ruajtur marrëveshjen bërthamore të vitit 2015 të cilën Irani ka shkelur sistematikisht për dy vitet e fundit. Këto shkelje kanë ndodhur në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare. Kjo temë e përgjithshme përmendet së bashku me “aktet e terrorizmit” në një rezolutë të vitit 1997 nga ligji Evropian i cili përcakton kushtet për ndjekjen e vazhdueshme të marrëdhënieve diplomatike me Iranin.

Deklarata e së enjtes bën që BE të ketë minuar atë rezolutë duke lejuar që marrëdhënie të tilla të jenë praktikisht të pakushtëzuara. Prandaj kërkon që kombet e Evropës të kërkojnë nga Irani “siguri se ai kurrë nuk do të përfshihet në terrorizëm në Evropë përsëri”, dhe që nëse Teherani refuzon këtë ultimatum, marrëdhëniet diplomatike duhet të ndërpriten plotësisht.

Pavarësisht nga rezultati, nënshkruesit e deklaratës do të vazhdojnë të insistojnë që BE dhe vendet e saj anëtare të caktojnë Ministrinë iraniane të Inteligjencës dhe Trupat e Gardës Revolucionare Islamike si subjekte terroriste dhe më pas të ndjekin penalisht, ndëshkojnë dhe dëbojnë këdo që do të gjendet duke vepruar sipas urdhrit ose në bashkëpunim me njërën nga këto subjekte në tokën evropiane.

Apeli i së enjtes u iniciua nga ish-kryeministri italian Giulio Terzi, i cili aktualisht shërben në Komitetin Ndërkombëtar jofitimprurës në Kërkim të Drejtësisë, si kryetar i Komitetit për Mbrojtjen e Lirive Politike në Iran. Deklarata iu drejtua një numri figurash në udhëheqjen e Bashkimit Evropian, përfshirë Përfaqësuesin e Lartë për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë Josep Borrell.

Nënshkruesit së bashku me Terzi përfshinin ish-ministrat e qeverisë nga Franca, Belgjika, Shqipëria, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Irlanda, Italia, Polonia, Finlanda, Lituania, Sllovenia dhe Sllovakia.