Greva urie e të burgosurve në burgun e Ghezel Hesarit
Greva urie e të burgosurve në burgun e Ghezel Hesarit
Një akt i paprecedentë rezistence brenda një prej burgjeve më famëkeqe të Iranit
Një grevë urie dhe protestë masive e rreth 1.500 të burgosurve të dënuar me vdekje në Njësinë 2 të Burgut Ghezel Hesar në Karaj ka hyrë në ditën e shtatë, duke u shndërruar në një nga aktet më të mëdha të rezistencës brenda sistemit penal iranian. Të burgosurit kanë dalë hapur kundër politikës së ekzekutimeve, të cilën e konsiderojnë mjet të represionit shtetëror.
Sipas organizatorëve të protestës, greva nisi më 13 korrik 2026 me kërkesën kryesore për ndalimin e menjëhershëm të ekzekutimeve, veçanërisht ndaj personave të dënuar për vepra të lidhura me drogën. Në një akt simbolik sfidues, të burgosurit vendosën një pankartë në oborrin e burgut me mesazhin: “E drejta e rinisë iraniane nuk është burgu dhe ekzekutimi.”
July 19—Ghezel Hesar prison, Iran Videos from the seventh day of hunger strike by prisoners in Ward 2 in protest to executions. The prisoners warn about the condition of prisoners transferred to solitary confinement in preparation for their executions. pic.twitter.com/KAftc0Hqae
— People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI/MEK) (@Mojahedineng) July 20, 2026
Gjendja shëndetësore e të burgosurve po përkeqësohet
Pas shtatë ditësh pa ushqim, shumë prej grevistëve po përballen me pasoja serioze shëndetësore. Raportohet për dobësi ekstreme, rënie të rrezikshme të tensionit të gjakut, humbje të konsiderueshme në peshë, marramendje dhe përkeqësim të përgjithshëm fizik.
Megjithatë, të burgosurit kanë deklaruar se nuk do ta ndërpresin protestën derisa të marrin një përgjigje konkrete lidhur me kërkesat e tyre. Ata e kanë lidhur grevën e tyre me fushatën më të gjerë “Jo Ekzekutimeve të së Martës”, e cila kundërshton përdorimin e dënimit me vdekje në Iran.
Familjet bashkohen në protestë jashtë burgut
Rezistenca brenda burgut ka nxitur reagime edhe jashtë mureve të tij. Mbi 500 familjarë të të dënuarve me vdekje u mblodhën para Burgut Ghezel Hesar për të kërkuar anulimin e dënimeve dhe për të tërhequr vëmendjen e opinionit publik mbi situatën humanitare të krijuar.
Protestuesit mbanin pankarta dhe thërrisnin slogane kundër ekzekutimeve. Sipas raportimeve, forcat e sigurisë dhe rojet e burgut ndërhynë për të shpërndarë turmën, duke përdorur kërcënime dhe forcë fizike ndaj familjarëve. Pavarësisht kësaj, protestuesit vazhduan të shprehnin kundërshtimin e tyre ndaj politikave të ekzekutimit.
Masa të rrepta sigurie dhe izolim informativ
Autoritetet e burgut kanë shtuar masat e sigurisë në Njësinë 2, duke vendosur forca shtesë të rendit dhe duke kufizuar komunikimin e të burgosurve me familjet e tyre. Sipas burimeve të lidhura me protestën, janë raportuar ndërprerje të qëllimshme të sinjaleve telefonike dhe kufizime të tjera komunikimi.
Aktivistët për të drejtat e njeriut kanë kërkuar ndërhyrje të pavarur mjekësore për të monitoruar gjendjen e grevistëve, ndërsa autoritetet zyrtare nuk kanë dhënë deklarata publike lidhur me zhvillimet e fundit.
Thirrje për reagim ndërkombëtar
Këshilli Kombëtar i Rezistencës së Iranit (NCRI) u ka bërë thirrje Kombeve të Bashkuara, raportuesve ndërkombëtarë për të drejtat e njeriut dhe organizatave globale që të ndërhyjnë urgjentisht për të mbrojtur jetën e të burgosurve të dënuar me vdekje.
Organizata kërkon gjithashtu dërgimin e një misioni ndërkombëtar verifikues në burgjet iraniane për të vlerësuar nga afër kushtet e të burgosurve dhe pretendimet për shkelje të të drejtave të njeriut. Sipas tyre, greva e urisë në Ghezel Hesar përfaqëson jo vetëm një protestë kundër ekzekutimeve, por edhe një simbol të rezistencës së vazhdueshme ndaj represionit në Iran.
I kërkuar që nga kryengritja e janarit, anëtari i PMOI-së Mehdi Khanaki u arrestua më 10 shkurt 2026 në Karaj.
Znj. Maryam Rajavi dënoi ekzekutimet e njëpasnjëshme të luftëtarëve të lirisë dhe të rinjve rebelë, veçanërisht figurave kryesore të kryengritjes së janarit, si një shenjë e qartë e frikës së regjimit ndaj rezistencës së vazhdueshme kundër fashizmit të tij fetar.
Më mëngjesin e të mërkurës, 22 korrik 2026, regjimi i mullahëve ekzekutoi anëtarin e PMOI-së Mehdi Khanaki, një të diplomuar në drejtësi 26 vjeç, pasi e kishte nënshtruar atë për muaj të tërë ndaj torturave të rënda fizike dhe psikologjike. Ai u var në akuzat e anëtarësimit në Organizatën e Mojahedinëve Popullorë të Iranit (PMOI/MEK) dhe pjesëmarrjes aktive në kryengritjen e janarit. Mehdi ishte dënuar me vdekje dhe konfiskimin e të gjithë pronës së tij nga Gjykata Revolucionare e Karajt e regjimit.
Anëtari i martirizuar i PMOI-së, Mehdi Khanaki, ishte ndjekur dhe kërkuar nga forcat e sigurisë që nga kryengritja e janarit 2026 dhe më në fund u arrestua më 10 shkurt në Karaj. PMOI-ja kishte informuar Raportuesin e Posaçëm të OKB-së dhe organizatat ndërkombëtare të të drejtave të njeriut për arrestimin dhe torturat e rënda të Mehdit më 1 mars.
Më 12 shkurt, mediat shtetërore njoftuan arrestimin e Mehdit pa përmendur emrin e tij, duke raportuar: “Organizata e Inteligjencës e Forcës së Sigurisë së Shtetit (SSF) e Provincës Alborz arrestoi një anëtar të grupit terrorist Monafeqin [PMOI]” (Khabar-e Fori, 12 shkurt 2026).
Luftëtari 26-vjeçar i lirisë i PMOI-së, Mehdi Khanaki, u ekzekutua këtë mëngjes nga regjimi klerikal në Iran.
Ai ishte i kërkuar që nga kryengritja e janarit dhe u arrestua më 10 shkurt në Karaj. Arrestimi i tij dhe torturat e rënda u raportuan te Raportuesi i Posaçëm i OKB-së dhe…
— Maryam Rajavi (@Maryam_Rajavi) 22 korrik 2026
Sot, gjyqësori i regjimit pretendoi se disa ditë para kryengritjes së janarit, Mehdi “mori armë zjarri dhe municion nga një vend i komunikuar prej një kontakti që i dërgoi detaje dhe një video, dhe mori pajisje komunikimi duke përdorur të njëjtën metodë nga një vend tjetër në Mahdasht, Karaj”. Ai pretendoi gjithashtu: “Sipas hetimeve teknike dhe mendimeve të ekspertëve dhe laboratorit të balistikës, armët e sekuestruara nga Mehdi Khanaki u përdorën gjatë trazirave të janarit 2026” (agjencia e lajmeve Mizan, 22 korrik 2026).
Znj. Maryam Rajavi, Presidente e zgjedhur e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), dënoi ekzekutimet e vazhdueshme të luftëtarëve të lirisë dhe të rinjve rebelë, veçanërisht figurave kryesore të kryengritjes së janarit 2026. Ajo i përshkroi këto ekzekutime si një shenjë tjetër e qartë e kryengritjes së vazhdueshme të popullit iranian dhe fëmijëve të tij të guximshëm kundër fashizmit fetar, duke reflektuar terrorin e regjimit ndaj shpërthimit të pashmangshëm të zemërimit popullor.
Presidentja e zgjedhur e NCRI-së, Maryam Rajavi, ish-kryetari i bashkisë së qytetit të Nju Jorkut, Rudy Giuliani, dhe senatori Giulio Terzi në Fondacionin Luigi Einaudi më 17 korrik 2026
Presidentja e zgjedhur e NCRI-së, Maryam Rajavi, ish-kryetari i bashkisë së qytetit të Nju Jorkut, Rudy Giuliani, dhe senatori Giulio Terzi në Fondacionin Luigi Einaudi më 17 korrik 2026
Konferenca Ndërkombëtare në Romë Mbështet Alternativën Demokratike të Iranit
Më 17 korrik 2026, Fondacioni Luigi Einaudi në Romë priti një konferencë ndërkombëtare të rëndësishme kushtuar krizës gjeopolitike në Iran dhe rrugës së qëndrueshme drejt një alternative demokratike. Në qendër të ngjarjes ishte Maryam Rajavi, Presidente e zgjedhur e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), së bashku me personalitete të shquara si ish-Kryetari i Bashkisë së New York-ut Rudy Giuliani, Senatori Giulio Terzi, President i Komisionit të 4-të të Përhershëm të Senatit për Çështjet e BE-së, dhe Senatori Andrea Cangini.
Regjimi Klerikal në Dekadencë Terminale
Folësit analizuan gjendjen e brishtë të regjimit klerikal iranian, i cili është thellësisht i ndarë nga rivalitete të brendshme intensive, kolaps ekonomik strukturor dhe paaftësia për të kontrolluar një popullsi të paqëndrueshme. Konferenca arriti në një konsensus të qartë ndërkombëtar: refuzim i plotë i diktaturës fetare aktuale dhe çdo restaurimi monarkik regresiv nën familjen Pahlavi. Pjesëmarrësit mbështetën fuqishëm Planin me Dhjetë Pika të NCRI-së si plani bazë për një republikë laike dhe demokratike. Ata kërkuan gjithashtu fundin e menjëhershëm të politikës së pajtimit perëndimor dhe zbatimin strikt të sanksioneve kundër Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) si organizatë terroriste.
Maryam Rajavi: Analizë e thellë e krizës së regjimit
Në fjalimin kryesor, Maryam Rajavi përshkroi një regjim në rënie të pakthyeshme. Ajo theksoi se diktatura klerikale ka arritur një ngërç politik dhe ekonomik. Regjimi përdor konfliktet rajonale si mburojë për të kryer arrestime masive dhe ekzekutime të disidentëve, përfshirë anëtarë të Organizatës Popullore Muxhahedine të Iranit (PMOI), për të mbytur mobilizimin popullor.Megjithatë, zhvillimet e fundit – si plasaritjet e thella në Asamblenë e Ekspertëve rreth një memorandumi me Shtetet e Bashkuara dhe kundërshtimi i brendshëm ndaj suksesionit të Mojtaba Khamenei – e kanë lënë shtetin jashtëzakonisht të prekshëm. Shoqëria iraniane, sipas Rajavi, është si një vullkan social aktiv, i ushqyer nga pakënaqësitë gjenerazionale, rënia ekonomike negative dhe shkatërrimi i sektorit privat nga Gardat Revolucionare.
— Fondazione Luigi Einaudi (@fleinaudi) July 17, 2026
“Edhe gjatë varrimit të Khameneit javën e kaluar, disa besnikë të regjimit brohoritën ‘Vdekje kompromisve!’ kundër Masoud Pezeshkian dhe Mohammad Baqer Qalibaf”, tha ajo. Ajo shtoi se një vend me rezerva të mëdha nafte dhe gazi nuk mund të plotësojë as nevojat e veta energjetike për shkak të kontrollit total të Gardës mbi ekonominë. “Edhe nëse të ardhurat nga nafta rriten, paratë do të shkojnë për raketa, drone dhe forca proxy”, paralajmëroi Rajavi.
Ajo theksoi se regjimi nuk do të heqë dorë kurrë nga programi bërthamor, lufta dhe terrorizmi, por nuk do të mbijetojë përballë kryengritjeve dhe rezistencës së organizuar.
Roli vendimtar i Rezistencës së Brendshme
Rajavi deklaroi se “rrëzimi i këtij regjimi mund të arrihet vetëm nga populli i Iranit dhe rezistenca e tij e organizuar”. Ajo foli për rritjen strukturore të rrjetit të brendshëm dhe njësisë së Rezistencës, të cilat po e bëjnë kryengritjen më të organizuar dhe të fokusuar. “Njësitë e Rezistencës po evoluojnë në Ushtrinë Çlirimtare dhe përfaqësojnë forcën vendimtare të ndryshimit”.
Speech at the Luigi Einaudi Foundation of Italy The Clerical Regime Will Not Outlast the Uprising and Organized Resistance
The topic of this conference, focusing on the current situation in Iran, is one of the most urgent political and geopolitical challenges in the world today.… pic.twitter.com/M5uiosZjGA
Senatori Andrea Cangini mirëpriti delegacionin, duke kujtuar se një vit më parë në të njëjtin fondacion u nderua kujtimi i Mahsa Amini. Ai nënvizoi përputhjen midis vlerave liberale perëndimore dhe platformës së NCRI-së, duke nxjerrë në pah barazinë gjinore dhe laikizmin e shtetit si pika kyçe. Cangini dënoi bashkëpunimin ushtarak midis IRGC-së dhe Rusisë dhe u bëri thirrje për unitet të opozitës, sepse “sa më i bashkuar të jetë opozita, aq më shumë do të vuajë regjimi”.
Rudy Giuliani: Refuzim i monarkisë dhe mbështetje për MEK
Ish-Kryebashkiaku Rudy Giuliani dha një mbështetje pasionante për rezistencën e brendshme dhe hodhi poshtë plotësisht fraksionin monarkist Pahlavi. Ai e përshkroi udhëheqjen klerikale si kaotike dhe të dëshpëruar, duke u mbështetur vetëm në dhunë dhe forca proxy. Giuliani kritikoi ashpër korrupsionin e regjimit të mëparshëm të Shahut dhe deklaroi se “nuk duam një Shah tjetër”.“Plani me Dhjetë Pika i NCRI-së është një rrugë drejt lirisë, barazisë dhe vlerave njerëzore bazë”, tha ai. “Mullahët duhet të largohen. Ajo që përfaqëson zonja Rajavi është qeveria demokratike që i zëvendëson ata”.
Presidentja e zgjedhur e NCRI-së, Maryam Rajavi, ish-kryetari i bashkisë së qytetit të Nju Jorkut, Rudy Giuliani, dhe senatori Giulio Terzi në Fondacionin Luigi Einaudi më 17 korrik 2026
Senatori Giulio Terzi: IRGC si tetëkëmbësh terrorist
Senatori Giulio Terzi ripohoi aleancën e fortë midis Parlamentit Italian dhe Rezistencës Iraniane. Ai hodhi poshtë çdo përpjekje për restaurim monarkik dhe rrëfeu një episod nga një seancë në Komitetin për të Drejtat e Njeriut, ku një akademik sugjeroi marrëdhënie të mira midis pjesëve të IRGC-së dhe Reza Pahlavi. Terzi e cilësoi IRGC-në si një “tetëkëmbësh terrorist” që duhet prerë globalisht.
“IRGC është shteti iranian dhe shteti iranian është IRGC”, tha ai, duke theksuar se rreth 210-220 mijë veta janë të integruar në të gjithë sistemin bankar dhe ekonomik. Ai ndertoi sakrificat e martirëve dhe guximin e qytetarëve iranianë, duke theksuar se vala e lirisë po udhëhiqet nga lëvizja e zonjës Rajavi.
— Fondazione Luigi Einaudi (@fleinaudi) July 17, 2026
Konferenca në Fondacionin Luigi Einaudi shënoi një moment të rëndësishëm uniteti ndërkombëtar rreth një alternative demokratike, laike dhe republikane për Iranin, të mbështetur plotësisht nga rezistenca e organizuar e popullit iranian nën udhëheqjen e Maryam Rajavi. Pjesëmarrësit ranë dakord se koha e pajtimit ka mbaruar dhe se zbatimi i plotë i sanksioneve kundër IRGC-së është thelbësor për të mbështetur ndryshimin demokratik në Iran.
"#Iran: oggi conferenza internazionale a Roma con Terzi. Roma, 17 lug. (LaPresse) – Conferenza internazionale sull’Iran a Westin Excelsior (via Vittorio Veneto 125) a Roma dalle 16 alle 18, con leader politici italiani ed europei, personalità che hanno ricoperto incarichi… pic.twitter.com/mit6Njjr79
Presidentja e zgjedhur e NCRI-së, znj. Maryam Rajavi, mori pjesë në një seancë të Komisionit të të Drejtave të Njeriut të Senatit Italian më 16 korrik 2026.
Presidentja e zgjedhur e NCRI-së, znj. Maryam Rajavi, mori pjesë në një seancë të Komisionit të të Drejtave të Njeriut të Senatit Italian më 16 korrik 2026.
Dëgjimi zyrtar në Senatin Italian
Më 16 korrik 2026, Komisioni për të Drejtat e Njeriut i Senatit Italian zhvilloi një dëgjim zyrtar me Maryam Rajavi, Presidente e zgjedhur e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI). Sesioni u zhvillua me ftesë zyrtare dhe u transmetua drejtpërdrejt në platformën WebTV të Senatit Italian.
Drejtuesja e Komisionit, Senatorja Stefania Pucciarelli, hapi takimin duke shprehur solidaritet të thellë me popullin iranian. Dëgjimi shërbeu si një platformë e rëndësishme evropiane për të denoncuar mizoritë në rritje të regjimit klerikal dhe për të paraqitur një hartë rrugore politike të bazuar në të drejtat e njeriut për Italinë dhe Bashkimin Evropian.
Fjalimi i Maryam Rajavi mbi krizën e të drejtave të njeriut
Maryam Rajavi foli gjerësisht për krizën katastrofike të të drejtave të njeriut në Iran. Ajo tërhoqi vëmendjen për rritjen dramatike të ekzekutimeve arbitrare dhe arrestimeve masive. Regjimi i mullahëve ka kthyer dënimin me vdekje në armë terrori për të frikësuar popullin dhe për të parandaluar kryengritjet popullore.
Rajavi kujtoi trashëgiminë historike të Italisë si pionier global në lëvizjen për abolimin e dënimit me vdekje dhe i bëri thirrje Romës të udhëheqë Bashkimin Evropian në marrjen e masave të vendosura kundër ekzekutimeve. “Populli iranian dhe Rezistenca e tij shikojnë drejt Italisë që të udhëheqë në BE masa vendimtare kundër ekzekutimeve dhe masakrave në Iran”, tha ajo.
Ajo përmendi ekzekutimin e të burgosurve politikë dhe të dhjetë anëtarëve të Njësive të Rezistencës MEK në muajt e fundit. Rasti më i rëndë i fundit është ai i Arghavan Fallahi, një vajzë 25-vjeçare e torturuar për muaj me radhë në izolim.
“Për Iranin e lirë të së nesërmes, ne kërkojmë ndalimin e plotë të torturës dhe abolimin total të dënimit me vdekje”, deklaroi Rajavi. Ajo theksoi se NCRI ka kundërshtuar për katër dekada ligjet e sharia-s së mullahëve dhe kodin penal hakmarrës (Qesas), duke i cilësuar ato si të papajtueshme me mësimet e vërteta të Islamit.
Në Iranin e ardhshëm, ndarja e fesë nga shteti, barazia e plotë gjinore dhe të gjitha të drejtat individuale e shoqërore do të garantoheshin sipas Deklaratës Universale të të Drejtave të Njeriut. Të gjitha aparatet e represionit, censurës dhe kontrollit do të çmontoheshin.
Kërkesat konkrete politike
Maryam Rajavi paraqiti tri kërkesa urgjente:
Marrëdhënie të kushtëzuara – Çdo marrëdhënie diplomatike apo tregtare me regjimin të kushtëzohet me ndalimin e menjëhershëm të ekzekutimeve.
Juridiksion universal – Ndjekja penale e autorëve të krimeve sipas parimit të juridiksionit universal.
Përgjegjësi multilaterale – Çështja e shkeljeve të të drejtave të njeriut në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, me akses të pakufizuar për misione hetimore të OKB-së në burgjet iraniane.
Reagimet e senatorëve italianë
Senatorja Stefania Pucciarelli theksoi se respektimi i të drejtave të njeriut në Iran është prioritet i Komisionit. Ajo shprehu solidaritet të veçantë me gratë iraniane që vuajnë prej dekadash.
Senator Giulio Terzi e quajti dëgjimin një “oportunitet jashtëzakonisht të rëndësishëm”. Ai paraqiti të dhëna alarmante: mbi 818 ekzekutime arbitrare vetëm në vitin aktual. Terzi mbështeti fushatën “Jo Ekzekutimeve” të NCRI-së dhe grevat e urisë së të burgosurve politikë në mbi 25 burgje. Ai kujtoi vrasjen në Romë më 1993 të përfaqësuesit të NCRI-së, Mohammad-Hossein Naghdi, si provë të terrorit ndërkombëtar të Teheranit.
“Rezistenca që përfaqëson znj. Rajavi është më e afërta me konceptet e sundimit të ligjit dhe mbrojtjes së të drejtave të njeriut”, tha Terzi. Ai e përshkroi lëvizjen si një rezistencë të gjerë, të thellë dhe në rritje që synon një Iran demokratik, jo restaurimin e monarkisë.
Senatorja Gisella Naturale shprehu shqetësim të thellë për vuajtjet e pafundme të popullitiranian dhe për humbjet e rënda të Rezistencës. Ajo theksoi detyrimin moral të Italisë për të mbrojtur diasporën iraniane në Itali. “Ju falënderojmë për dëshminë tuaj që na rikthen vëmendjen te kjo tragjedi”, i tha ajo Rajavi.
Senator Bartolomeo Amidei kërkoi arkivimin zyrtar të dëshmisë së Rajavi dhe paralajmëroi për shtimin e represionit të përgjakshëm. Ai u bëri thirrje qeverive evropiane të kërkojnë ndalimin e ekzekutimeve, lirimin e pengjeve dhe rivendosjen e aksesit në internet. Amidei u drejtua drejtpërdrejt ministrave italianë për të lehtësuar rinovimin automatik të pasaportave për studentët dhe punonjësit iranianë në Itali.
Konkluzioni i dëgjimit
Dëgjimi në Senatin Italian përfaqëson një hap institucional të rëndësishëm në mbështetjen e luftës së popullit iranian për liri dhe të drejtat e njeriut. Ligjvënësit italianë dhe Maryam Rajavi ranë dakord se vetëm duke ndalur ekzekutimet, duke ndjekur penalisht autorët dhe duke mbështetur rezistencën demokratike mund të ndërtohet një Iran i lirë, paqësor dhe respektues i dinjitetit njerëzor.
Presidentja e zgjedhur e NCRI-së, znj. Maryam Rajavi, mori pjesë në një konferencë në Parlamentin Italian më 16 korrik 2026.
Presidentja e zgjedhur e NCRI-së, znj. Maryam Rajavi, mori pjesë në një konferencë në Parlamentin Italian më 16 korrik 2026.
Konferenca historike në Parlamentin Italian
Më 16 korrik 2026, Dhoma e Deputetëve të Italisë organizoi në Romë, në Sallën Regina, një konferencë të rëndësishme me titull “Kriza e Iranit: Rruga Demokratike përpara”. Ngjarja bashkoi ligjvënës prominente italianë, ish-funksionarë ndërkombëtarë dhe opozitën demokratike iraniane. Tema kryesore ishte kriza e thellë e brendshme në Iran, konfliktet rajonale dhe pasojat për sigurinë globale të agresionit të regjimit aktual.
Ligjvënësit italianë kërkuan me forcë ruajtjen e përcaktimit të Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) në listën e organizatave të sanksionuara, dhënien fund të politikës së dështuar perëndimore të zbutjes ndaj regjimit iranian dhe refuzimin e çdo forme diktature – qoftë teokracisë aktuale, qoftë rikthimit të monarkisë së rrëzuar. Konferenca theksoi se paqja dhe siguria globale varen drejtpërdrejt nga mbështetja për popullin iranian dhe Njësitë e tij të Organizuar të Rezistencës në krijimin e një republike të lirë, laike dhe demokratike.
Fjalimi kryesor i Maryam Rajavi
Maryam Rajavi, Presidente e zgjedhur e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), ishte folësja kryesore. Ajo përshkroi ngërçin e rëndë në të cilin ndodhet diktatura fetare që sundon Iranin. Regjimi mbijeton vetëm nëpërmjet shtypjes së brendshme, ndjekjes së armëve bërthamore dhe nxitjes së luftërave rajonale.
Rajavi paraqiti Planin me Dhjetë Pika të NCRI si hartë rrugore për një republikë demokratike. “Ne kërkojmë një republikë demokratike të bazuar në ndarjen e fesë nga shteti, barazinë gjinore dhe abolimin e dënimit me vdekje; një Iran jo-bërthamor, pa armë të shkatërrimit në masë, i themeluar mbi paqe, bashkëjetesë dhe bashkëpunim ndërkombëtar e rajonal”, tha ajo.
Ajo hodhi poshtë çdo kthim në të kaluarën diktatoriale, duke kritikuar fushatat oportuniste të djalit të Shahut si të kundërta me aspiratat demokratike të popullit. Forca e vërtetë, sipas saj, është Lëvizja e Rezistencës së Organizuar me Njësitë e Rezistencës, e cila është e vetmja në gjendje të rrëzojë regjimin.
Italian Parliament: The Iranian Crisis and a Democratic Solution for the Future
Today, Thursday, views were exchanged during sessions at the Italian Senate and Parliament on the latest developments in Iran.
“Duke injoruar popullin iranian dhe rezistencën e tij të organizuar, Europa i ka hequr vetes levën më efektive në politikën ndaj Iranit”, theksoi Rajavi. Ajo paralajmëroi se “derisa ky regjim të mbetet në pushtet, rajoni nuk do të shohë kurrë paqe e qetësi”. Regjimi nuk do të braktisë kurrë politikën luftënxitëse, pavarësisht kontratave tregtare apo parave që merr.
Mbështetja nga ligjvënësit italianë
Organizatorja e konferencës, Naike Gruppioni, anëtare e Komisionit për Punët e Jashtme të Dhomës së Deputetëve, mirëpriti vizionin e Rajavi si shpresë për miliona iranianë. Ajo e quajti Planin me Dhjetë Pika një propozim politik të qartë dhe të besueshëm për një Iran të lirë, pluralist që respekton dinjitetin njerëzor. Gruppioni paralajmëroi se heshtja ndërkombëtare përballë një regjimi që shtyp gratë dhe të rinjtë është bashkëpunim me krimin.
Fabio Rampelli, deputet italian, dënoi politikën e jashtme shkatërruese të Teheranit, duke përmendur ndihmën ushtarake për Rusinë në Ukrainë, mbështetjen për grupet proxy si Huthët dhe pengimin e lundrimit të lirë. Giulio Terzi, ish-Ministër i Jashtëm dhe President i Komisionit për Politikat e BE-së në Senat, krahasoi mizoritë e regjimit me totalitarizmat më të këqij të shekullit XX. Ai refuzoi pajtimin dhe hodhi poshtë idenë e monarkisë, duke lavdëruar guximin e MEK-ut.
Senator Marco Scurria bëri paralele me rënien e Murit të Berlinit, duke thënë se tirania teokratike në Teheran po afron fundin. “Thuajuni atyre se nuk ka burg që mund të ndalojë erën e lirisë”, u drejtua ai diasporës iraniane dhe luftëtarëve brenda vendit.
Kontributet ndërkombëtare
Ish-Kryetari i Bashkisë së New York-ut, Rudy Giuliani, kritikoi ashpër si regjimin aktual ashtu edhe përpjekjet për restaurim monarkik. Ai e quajti djalin e Shahut “nepo baby” të rrethuar nga mbetjet e SAVAK-ut dhe lavdëroi sakrificat 47-vjeçare të MEK-ut dhe NCRI-së. Giuliani u shpreh i bindur se “MEK është përgjigjja” dhe se Maryam Rajavi ofron një alternativë të qartë demokratike.
Ish-deputeti amerikan Patrick Kennedy e quajti krizën iraniane prioritetin kryesor të të drejtave të njeriut të kohës sonë. Ai dënoi mullahët si sponsorin kryesor shtetëror të terrorizmit dhe ekzekutuesin më të madh të popullit të vet. Kennedy u solidarizua plotësisht me popullin iranian duke deklaruar me pasion: “Unë jam iranian”.
At the 🇮🇹Parliament, Patrick Kennedy condemned the Iranian regime’s executions, terrorism, nuclear ambitions, and crimes against its own people, saying it had lost all legitimacy. He stressed that repeated attempts at engagement had failed and that the regime’s greatest fear was… pic.twitter.com/0huFlqFhRK
Konferenca në Parlamentin Italian dërgoi një mesazh të qartë: mbështetja për Maryam Rajavi, NCRI-në dhe Rezistencën e Organizuar është rruga e vetme drejt një Irani të lirë, paqësor dhe demokratik. Ligjvënësit dhe personalitetet ndërkombëtare ranë dakord se vetëm duke njohur vullnetin e popullit iranian për të rrëzuar diktaturën dhe për të ndërtuar një republikë demokratike, Europa dhe Perëndimi mund të rivendosin kredibilitetin dhe të sigurojnë paqen rajonale e globale.
Ngjarja shënon një moment të rëndësishëm në aleancën midis demokracive perëndimore dhe opozitës iraniane, duke theksuar se ndryshimi real mund të vijë vetëm nga forca e ideve, guximi i popullit dhe rezistenca e organizuar.
Pamje ajrore krah për krah të oborrit të Faltores së Imam Rezas në Mashhad, Iran, gjatë ceremonive shtetërore të funeralit të Udhëheqësit Suprem Ali Khamenei, në korrik 2026.
Pamje ajrore krah për krah të oborrit të Faltores së Imam Rezas në Mashhad, Iran, gjatë ceremonive shtetërore të funeralit të Udhëheqësit Suprem Ali Khamenei, në korrik 2026.
Kriza politike pas vdekjes së Ali Khameneit
Pas vrasjes së Ali Khameneit më 28 shkurt në një sulm ajror të raportuar si operacion i përbashkët SHBA-Izrael, udhëheqja e Republikës Islamike u përball me një krizë të thellë politike dhe institucionale. Mosmarrëveshjet mes fraksioneve të pushtetit bënë që ceremonia e funeralit të shtyhej për 131 ditë, deri pas arritjes së armëpushimit në mesin e qershorit.
Kur ceremonitë mortore nisën në fillim të korrikut, regjimi kishte një objektiv të qartë: të krijonte përshtypjen se gëzonte ende mbështetje të gjerë popullore. Sipas analizave dhe verifikimeve të pavarura, kjo u realizua jo përmes pjesëmarrjes spontane të qytetarëve, por përmes një kombinimi të propagandës shtetërore, manipulimit dixhital dhe mobilizimit me detyrim.
Shifra të fryra për pjesëmarrjen
Media shtetërore iraniane rriti vazhdimisht pretendimet për numrin e pjesëmarrësve. Më 4 korrik, televizioni shtetëror IRIB deklaroi se në Teheran ishin mbledhur “disa milionë” njerëz. Një ditë më vonë, agjencia Fars, e lidhur me Gardën Revolucionare (IRGC), parashikoi pjesëmarrje prej 15 deri në 20 milionë personash vetëm në kryeqytet.
Më 10 korrik, kanale pro-regjimit në Telegram pretenduan se në të gjithë vendin kishin marrë pjesë rreth 40 milionë qytetarë. Në fund, Ministria e Brendshme e përshkroi ceremoninë si “tubimin më të madh njerëzor në histori”.
Megjithatë, këto pretendime u hodhën poshtë nga burime të pavarura. Reuters raportoi se pamjet ajrore të marra me dron tregonin pjesëmarrje në nivelin e qindra mijëra personave, shumë larg shifrave të deklaruara nga autoritetet.
Massive crowds gathered in Tehran to mourn Iran's late supreme leader Ayatollah Ali Khamenei, but this clip does not show the ceremony.
Inteligjenca artificiale në shërbim të propagandës
Për të mbushur hendekun mes realitetit dhe pretendimeve zyrtare, aparati propagandistik i regjimit përdori në shkallë të gjerë materiale të krijuara me inteligjencë artificiale.
Shtatë organizata ndërkombëtare të verifikimit të fakteve analizuan dhe rrëzuan këto materiale.
AFP Fact Check zbuloi se një video ajrore 33-sekondëshe, e paraqitur si dëshmi e pjesëmarrjes masive, ishte krijuar me AI. Analiza tregoi se kompleksi fetar i shfaqur nuk përputhej me vendndodhjen reale dhe sistemi Hive Moderation e klasifikoi videon me 99,7 për qind probabilitet si të gjeneruar nga inteligjenca artificiale.
Both supporters of the #Iranian regime and members of the opposition have been sharing #AI-generated images of funeral services held in early July for Iran's late supreme leader Ayatollah Ali #Khamenei.https://t.co/92KwszAYwk
France 24 identifikoi gjithashtu disa manipulime të tjera, përfshirë kupola të ndryshuara në mënyrë dixhitale, pamje të turmave pranë Kullës Azadi me shenjën identifikuese “SynthID” të OpenAI dhe pankarta me shkrime të pakuptimta në vend të teksteve reale në persisht.
Edhe videot autentike u modifikuan. Platforma pakistaneze IVerify analizoi një video të shpërndarë nga llogari pro-regjimit dhe konstatoi lëvizje të panatyrshme të turmës si dhe shfaqjen e papritur të një flamuri të kuq pa burim të dukshëm. Sistemi UncovAI e vlerësoi këtë video me 99 për qind probabilitet si të krijuar nga AI.
DW vuri në dukje se në shumë raste mjaftonte vetëm një minutë analizë për të zbuluar shenjat e manipulimit.
Mobilizimi me detyrim
Përveç propagandës dixhitale, autoritetet përdorën presion administrativ dhe ekonomik për të siguruar pjesëmarrje fizike.
Në Teheran, shoqata e agjentëve të pasurive të paluajtshme urdhëroi anëtarët të mbyllnin zyrat dhe të merrnin pjesë në procesionet mortore. Njësitë lokale të Basij-it paralajmëruan tregtarët privatë se bizneset e tyre mund të mbylleshin nëse nuk respektonin urdhrat.
Bashkia e Teheranit anuloi të gjitha lejet e punonjësve dhe e bëri pjesëmarrjen të detyrueshme. Edhe ndërmarrje të mëdha shtetërore, si prodhuesi i automjeteve SAIPA dhe organizata mediatike Hamshahri, transportuan me autobus punonjësit drejt ceremonive, duke paralajmëruar pasoja financiare ose disiplinore për ata që refuzonin.
Përdorimi i stimujve ekonomikë
Autoritetet përdorën edhe mjete financiare për të rritur pjesëmarrjen.
Sipas raportimeve, kompanitë industriale në provincën Semnan u detyruan të financonin stacionet e shërbimit përgjatë rrugëve të procesioneve, me një kosto që kaloi 570 mijë dollarë vetëm për prodhuesit e automjeteve.
Ndërkohë, Ministria e Ekonomisë rriti çmimin e bukës në javët para ceremonisë, ndërsa gjatë funeralit shpërndau rreth 50 milionë bukë falas për të tërhequr shtresat më të varfra të popullsisë.
"Tehran intended the funeral to be a monumental projection of strength. Instead, the world witnessed an unstable power structure at war with itself — unraveling from within while the flames of a broader #IranWar close in around it," Dr. @MasumehBolurchi writes.…
Manipulimi nuk filloi me funeralin. Qysh në mars, AFP kishte zbuluar se pamjet e paraqitura si skena zie për Khamenein ishin në fakt video të vjetra nga ceremonia mortore e Sayyid Hadi al-Husseinit në Najaf të Irakut.
Kjo tregon se strategjia e përdorimit të materialeve të rreme ishte planifikuar që në fazat e para të krizës.
Një krizë legjitimiteti
Sipas analizave, ceremonia mortore nuk ishte thjesht një ngjarje fetare apo shtetërore, por një përpjekje për të maskuar përçarjet e brendshme të elitës në pushtet.
Mojtaba Khamenei, i konsideruar si pasardhësi i të atit, ka qëndruar jashtë syrit të publikut që nga vdekja e Ali Khameneit. Në mungesë të një figure që të bashkonte mbështetësit e vijës së ashpër, institucionet shtetërore u përpoqën të krijonin një imazh të legjitimitetit përmes propagandës, inteligjencës artificiale, detyrimit administrativ dhe manipulimit mediatik.
Verifikimet e organizatave ndërkombëtare të fakteve, së bashku me raportimet e mediave të pavarura, tregojnë se mbështetja masive e paraqitur gjatë shtatë ditëve të ceremonive nuk ishte rezultat i një mobilizimi spontan popullor, por produkt i një fushate të organizuar dezinformimi dhe presioni shtetëror.
Një koalicion i shquar i ish-zyrtarëve të lartë amerikanë të sigurisë kombëtare, ish-zyrtarëve qeveritarë, komandantëve ushtarakë dhe diplomatëve publikoi më 16 qershor 2026 një deklaratë gjithëpërfshirëse, duke bërë thirrje për një ndryshim themelor në politikën e jashtme të Uashingtonit ndaj Teheranit. Grupi i kërkoi në mënyrë të qartë qeverisë së Shteteve të Bashkuara t’i japë fund bojkotit diplomatik shumëvjeçar dhe të nisë një dialog të gjerë e të qëndrueshëm me rezistencën e organizuar iraniane.
Deklarata, e nënshkruar nga më shumë se 30 personalitete të larta amerikane, kritikon politikën e ndjekur nga Shtetet e Bashkuara gjatë dekadave të fundit. Sipas saj, shmangia e dialogut me grupet opozitare nga frika se mund të zemërohej regjimi iranian ka qenë një “gabim strategjik”.
Teksti i plotë i deklaratës, së bashku me letrën origjinale dhe emrat e të gjithë nënshkruesve, paraqitet më poshtë.
Deklaratë amerikane në mbështetje të një Irani të lirë
Ne, si amerikanë që kemi shërbyer në mbrojtje të interesave kombëtare të Shteteve të Bashkuara, qëndrojmë të bashkuar në solidaritet me miliona iranianë që kërkojnë t’i japin fund makthit të shtypjes, varfërisë ekonomike dhe gënjeshtrave të imponuara nga klerikët e korruptuar moralisht që nga revolucioni i vitit 1979.
Amerikanët janë të bashkuar në kundërshtimin e tyre ndaj terrorizmit të pandërprerë të regjimit iranian, ekzekutimeve, marrjes së pengjeve, sulmeve kibernetike, kërcënimeve për atentate dhe mbështetjes së milicive të armatosura brenda dhe jashtë kufijve të tij. Programi afatgjatë i pasurimit të uraniumit nga Irani përbën një kërcënim të papranueshëm dhe duhet të marrë fund. Siç janë zotuar prej vitesh udhëheqësit politikë amerikanë, pavarësisht përkatësisë partiake, Irani nuk duhet të lejohet të zotërojë armë bërthamore.
Përparësia e vetme e këtij regjimi është mbijetesa në pushtet, pavarësisht kostos në jetë njerëzish dhe sakrificave ekonomike që u imponohen iranianëve. Dekada të tëra ekzekutimesh masive pa proces të rregullt ligjor dhe ndërhyrjesh destabilizuese në vende të tjera kanë dëshmuar se Irani, nën sundimin e klerikëve fashistë, nuk mund të ndjekë kurrë rrugën e një qeverisjeje paqësore dhe të një bashkëpunimi të besueshëm me vendet e tjera.
Ne, nënshkruesit e kësaj deklarate, kemi zhvilluar dialog serioz me rezistencën e organizuar iraniane, të udhëhequr nga zonja Maryam Rajavi dhe Këshilli Kombëtar i Rezistencës së Iranit (NCRI). Disa prej nesh e njohin NCRI-në prej shumë vitesh. Në të kaluarën jemi kritikuar për komunikimin me një organizatë që akuzohej se ishte një kult marksist me histori terrorizmi, përfshirë vrasjen e amerikanëve rreth pesëdhjetë vjet më parë. Edhe sot këto akuza përsëriten në Uashington, megjithëse ato janë rrëzuar përfundimisht dhe janë ekspozuar si dezinformim i regjimit iranian.
Sot bota njeh krimet mizore të Teheranit kundër dhjetëra mijëra mbështetësve të rezistencës, të cilët u arrestuan, u torturuan dhe u ekzekutuan vetëm sepse besonin se Islami është në përputhje me të drejtat e plota politike. Plani me Dhjetë Pika për të Ardhmen e Iranit, i paraqitur nga zonja Rajavi që prej vitit 2006, mbështetet nga mbi 125 ish-kryetarë shtetesh dhe qeverish, nga shumicat parlamentare në 34 parlamente, përfshirë shumicën dypartiake në Dhomën e Përfaqësuesve të SHBA-së, si edhe nga 80 fitues të Çmimit Nobel. NCRI nuk synon të marrë pushtetin në Iran, siç është supozuar gabimisht nga shumëkush; misioni i saj është të ndihmojë popullin iranian të vendosë vetëqeverisjen.
Deri më sot, as Shtetet e Bashkuara dhe as qeveritë e tjera perëndimore nuk kanë zhvilluar konsultime të nivelit të lartë me rezistencën e organizuar iraniane. Bojkoti i dialogut me NCRI-në dhe Organizatën e Muxhahedinëve të Popullit të Iranit (MEK) ka vazhduar për shumë vite, sepse regjimi iranian e ka vendosur këtë si parakusht për negociatat mbi lirimin e pengjeve dhe çështjen bërthamore. Ne besojmë se zhvillimet e fundit e kanë bërë të qartë se Shtetet e Bashkuara nuk duhet të vazhdojnë politikën e zbutjes ndaj klerikëve në pushtet duke shmangur dialogun me NCRI-në nga frika se mos i ofendojnë ata. Në të vërtetë, nënshtrimi ndaj kërkesës së Teheranit për bojkot ka qenë një gabim strategjik.
Në muajin janar, njësitë e rezistencës në të 31 provincat e Iranit po krijonin një mbështetje popullore në përmasa revolucionare për ndryshimin e regjimit. Ndërhyrja ushtarake e ka pezulluar përkohësisht këtë kryengritje të brendshme, por ajo do të rikthehet. Kur kjo të ndodhë, shpresojmë që qeveria amerikane të ketë hapur tashmë një dialog të gjerë dhe serioz me Maryam Rajavin dhe NCRI-në, si dhe të shprehë mbështetje për kërkesën e tyre për ndarjen e fesë nga shteti, garantimin e të drejtave të plota politike me barazi gjinore dhe krijimin e një republike jo-bërthamore.
Kjo është ajo që populli iranian ka kërkuar për dekada me radhë, shpesh duke e paguar me jetën e tij. Ne i bëjmë thirrje qeverisë sonë dhe qeverive të tjera që t’i bashkohen kësaj nisme, duke ofruar mbështetje të plotë për popullin iranian dhe për kauzën e një Irani të lirë.
Pse Regjimi Iranian pas Khameneit Nuk Do Të Jetë Më i Njëjtë
Kolapsi i Qendrës së Gravitetit të Regjimit
Vdekja e Ali Khameneit nuk ishte thjesht largimi i një njeriu nga kreu i pushtetit. Ajo shënoi kolapsin e shtyllës qendrore që mbante në ekuilibër të brendshëm Republikën Islamike. Për dekada, Khamenei veproi si arbitri përfundimtar midis IRGC-së, aparatit të sigurisë, qeverisë, zyrës së Udhëheqësit Suprem dhe fraksioneve ekonomike të regjimit. Sa herë që kontradiktat e brendshme përshkallëzoheshin, ai rivendoste ekuilibrin duke u mbështetur në autoritetin e udhëheqësit suprem dhe makinerinë e represionit.
Me largimin e tij, kjo qendër graviteti është zhdukur. Ajo që mbetet nuk është një sistem i fortë, por një fushë beteje ku fraksionet rivale luftojnë për pushtet, mbijetesë dhe kontroll mbi mbetjet e një regjimi në kalbje.
Fundi i Arbitrit Suprem
Reuters raportoi në mars 2026 se udhëheqësi i ri i Iranit përballet me “një sulm masiv të jashtëm dhe zemërim në rritje të brendshëm”, ndërsa baza e mbështetjes së regjimit duket shumë më e ngushtë se më parë. I njëjti raport citonte Ali Ansarin nga Universiteti i St Andrews, i cili tha se strategjia e udhëheqjes mund të konsolidojë bazën, por po përfundon “me një rreth gjithnjë e më të vogël mbështetësish”. Reuters gjithashtu vuri në dukje se dekada të tëra korrupsioni, represioni dhe keqmenaxhimi kanë bërë që shumë iranianë të zakonshëm të ndihen të tjetërsuar nga regjimi.
Prandaj, regjimi pas Khameneit nuk mund t’i kthehet më stabilitetit të dikurshëm. Struktura që dikur prodhoi një arbitër të fuqishëm tani është tepër e gërryer për të qenë në gjendje të krijojë një të tillë përsëri.
Mojtaba Khamenei dhe Vakuumi i Udhëheqjes
Me prezantimin e Mojtaba Khameneit si udhëheqës i ri, regjimi hyri në një fazë të re: një fazë në të cilën nuk ekziston më një autoritet fetaro-politik dominues, ndërsa IRGC-ja dhe institucionet e sigurisë po përpiqen të plotësojnë vakumin. Kjo nuk do të thotë se regjimi është bërë më i fortë. Përkundrazi, tregon një transformim nga një strukturë politiko-fetare në një sistem më hapur ushtarako-sigurimi – një sistem i brishtë, shtypës dhe gjithnjë e më i varur nga dhuna.
Këshilli për Marrëdhëniet me Jashtë paralajmëroi se çdo ndryshim në udhëheqjen e Iranit do të ndodhte në “një moment vendimtar” dhe se “rezultati mbetet shumë i pasigurt.” Ai gjithashtu theksoi se tranzicioni mund të zhvillohet sipas tre skenarëve të mundshëm: “vazhdimësi e regjimit, marrje e pushtetit nga ushtria ose shembje e regjimit.”
Një Luftë Fraksionesh për Mbijetesën e Regjimit
Ajo që po zhvillohet brenda establishmentit sundues nuk është konkurrencë normale politike. Është një luftë midis fraksioneve të pushtetit për mbetjet e një sistemi në rënie. IRGC-ja, qeveria, parlamenti, zyra e Udhëheqësit Suprem dhe rrjetet e sigurisë po përpiqen secila të sigurojë një pjesë më të madhe të pushtetit, pasurisë dhe aparatit represiv.
Këto fraksione nuk po luftojnë për të shpëtuar popullin apo për të zgjidhur krizat e vendit. Ata po luftojnë për të ruajtur pozitat e tyre. Kjo luftë e brendshme po e shndërron regjimin nga një strukturë e centralizuar dhe dukshëm e fuqishme në një sistem të fragmentuar, të pabesueshëm dhe të dobësuar.
Këshilli i Përkohshëm i Udhëheqjes: Një Shenjë Konfuzioni Strukturor
Një shenjë e qartë e këtij konfuzioni ishte shpallja e një këshilli të përkohshëm udhëheqës pas vdekjes së Khameneit. Presidenti Masoud Pezeshkian tha se këshilli “ka filluar punën e tij”, një shprehje që vetë tregon mungesën e një udhëheqësi të vetëm dhe dominues. Gulf News raportoi se këshilli përfshin Pezeshkianin, shefin e gjyqësorit Gholamhossein Mohseni Ejei dhe klerin e lartë Alireza Arafi, dhe se ata janë ngarkuar me sigurimin e kontinuitetit, kontrollin e sigurisë dhe mbikëqyrjen e suksesionit. Raporti vuri në dukje gjithashtu se “IRGC pritet të luajë një rol vendimtar prapa skenave”.
Kjo nuk është shenjë kohezioni. Është shenjë e një rregullimi të detyruar dhe pasigurie strukturore.
IRGC-ja si Përcaktuesi i Mbretit
Dobësia e Mojtaba Khameneit e bën të pamundur çdo kthim në të kaluarën. Atij i mungojnë karizma, statura fetare dhe autoritet politik për të kontrolluar fraksionet e fuqishme të regjimit. Ai është më pak një udhëheqës i vërtetë sesa një produkt i presionit nga IRGC-ja dhe institucionet e sigurisë.
Qendra Botërore e Kërkimeve TRT e përshkroi situatën si një “garë të çmendur për udhëheqje” dhe argumentoi se “levat e vërteta të pushtetit” po zhvendosen më thellë në aparatın e sigurisë. Në një vlerësim tjetër, u tha se IRGC vepron si “si Përcaktuesi i Mbretit i vërtetë”, duke përdorur peshën e saj ushtarake dhe monopolin ekonomik për të formësuar të ardhmen e shtetit.
Ky zhvendosje nuk tregon forcë. Tregon një vakum strukturor. Objektivi i regjimit ka kaluar nga pastërtia ideologjike në vetëmbrojtjen institucionale.
Kur Kriza në Krye Takon Zemërimin në Rrugë
Rreziku më i madh për regjimin është lidhja e mundshme midis luftës së brendshme të fraksioneve sunduese dhe zemërimit të rrugëve. Shoqëria iraniane ndodhet nën presion të padurueshëm nga varfëria, korrupsioni, ekzekutimet, represioni dhe plaçkitja. Regjimi e di se, nëse çarjet në majën e pushtetit do të bashkohen me rezistencën popullore të organizuar dhe forcat e kryengritjes që mbështesin Organizatën e Muxhahedinëve të Popullit të Iranit (PMOI/MEK), kriza do të kalojë përtej një beteje të brendshme për pushtet dhe do të shndërrohet në një proces të gërryerjes dhe përmbysjes së regjimit..
Ky është makthi historik i regjimit: një udhëheqje e përçarë në majë të pushtetit,, një shoqëri e tërbuar poshtë dhe një rezistencë e organizuar e aftë për t’i dhënë drejtim, vazhdimësi dhe kuptim politik pakënaqësisë publike.
Censura brenda Regjimit
Thellësia e kësaj përçarjeje të brendshme tashmë është bërë e dukshme nga vetë brenda regjimit. Ndërprerja e menjëhershme e një interviste të drejtpërdrejtë me deputetin e linjës së ashpër, Mahmoud Nabavian, pasi ai zbuloi materiale të ndjeshme, e pasuar nga ndërprerja e një interviste me kryetarin e parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf, tregon se regjimi tani ka frikë edhe nga zërat e vetë zyrtarëve të tij.
Kur censura arrin brenda establishmentit sundues, do të thotë se asnjë linjë nuk është më e sigurt – as për popullin, as për vetë njerëzit e brendshëm të regjimit.
Një Zgjedhje e Lindur nga Nevoja
Ngritja e Mojtaba Khameneit nuk ishte një tranzicion natyral apo legjitim. Ishte një zgjedhje e lindur nga nevoja dhe presioni fraksional. New Lines Institute shkroi se instalimi i Mojtabas “reflekton çorganizimin akut” midis qendrave kryesore të pushtetit të regjimit dhe se, duke pasur parasysh “statutën e tij të dobët si figurë fetare dhe politikan”, ai ka pak gjasa të stabilizojë regjimin.
Kjo zgjedhje tregon se regjimi është i bllokuar në një dilemë: asnjë opsion i disponueshëm nuk mund të kënaqë njëkohësisht IRGC-në, të prodhojë legjitimitet të brendshëm dhe të menaxhojë krizën.
Fillimi i Kolapsit nga Brenda
Përfundimi është i qartë: pas Khameneit, Republika Islamike ka hyrë në një fazë të vdekjes strukturore. Dobësia e Mojtabas, ngritja e IRGC-së, lufta fraksionale dhe presioni i rezistencës popullore e kanë kthyer regjimin në një fushë beteje ujqish.
Ky nuk është më i njëjti regjim. Kur qendra e gravitetit shembet, ajo që mbetet nuk është një transferim i qetë i pushtetit. Është fillimi i dezintegrimit të brendshëm. Përballë një regjimi të dobësuar dhe në rënie, është kryengritja e popullit iranian kundër udhëheqësit suprem që në fund do të vendosë gjithçka.
Porta e përparme e Burgut Qendror të Mashhadit, Irani verilindor
Porta e përparme e Burgut Qendror të Mashhadit, Irani verilindor
Lëvizja popullore e njohur si “Jo Ekzekutimeve të Martave” zgjeroi shtrirjen e saj këtë javë, me të burgosur në 57 burgje të Iranit që organizuan një grevë urie të koordinuar. Tani në javën e 128-të radhazi, protesta paraqet një sfidë të drejtpërdrejtë ndaj praktikave gjyqësore të autoriteteve iraniane, të cilat organizatorët i përshkruajnë si një “katastrofë humanitare” që po zhvillohet pas dyerve të mbyllura.
Manifesti i fundit i lëvizjes, i publikuar të martën, përkoi me periudhën para përvjetorit të kryengritjeve studentore të 9 korrikut 1999, duke përdorur rastin për të nderuar ata që kanë vdekur duke mbrojtur lirinë dhe barazinë në Iran.
Rritje e Dënimeve me Vdekje
Deklarata thekson një përshkallëzim të zymtë të aktivitetit gjyqësor, duke vënë në dukje se të paktën 15 persona janë ekzekutuar që nga fillimi i korrikut. Organizatorët shprehën shqetësim të veçantë lidhur me dënimin e të burgosurve politikë, duke pretenduar se këto vendime shpesh janë rezultat i “detyrimit dhe torturës fizike e psikologjike në dhomat e marrjes në pyetje”.
Ndër rastet e theksuara nga fushata është dënimi me vdekje i lëshuar së fundmi nga gjyqtari Salavati ndaj Arghavan Fallahi, një e burgosur politike e mbajtur në Burgun Evin të Teheranit. Fushata e përshkroi procesin e dënimit si “mesjetar” dhe të kryer nën presionin e rëndë të institucioneve të sigurisë, në vend të një procesi të drejtë gjyqësor.
Shqetësime të ngjashme u ngritën edhe për dënimin e pjesëmarrësve në protestat e janarit 2026. Ndër të cituarit ishin Kamal Khan-Babayi, i mbajtur në Burgun Chubin-Dar të Qazvinit, dhe Vahid Khan-Sanami, i mbajtur në Burgun e Madh të Teheranit. Të dy individët u dënuan në atë që mbështetësit e karakterizojnë si një përpjekje të shtetit për të “intimiduar shoqërinë”.
Udhëheqja Gjyqësore nën Vëzhgim
Lëvizja e lidhi explicit valën aktuale të dënimeve me ri-emërimin e Shefit të Gjyqësorit Gholam-Hossein Mohseni-Ejei nga Mojtaba Khamenei.
“Ejei ka një rekord të përcaktuar tërësisht nga shkeljet e të drejtave të njeriut,” vuri në dukje fushata, duke pohuar se gjatë mandatit të tij është regjistruar frekuenca më e lartë e ekzekutimeve në tre dekadat e fundit.
Thirrje për Ndërhyrje Ndërkombëtare
Ndërsa grevat e urisë vazhdojnë në 57 qendra paraburgimi – nga Evini dhe Ghezel Hesar deri te burgjet e largëta provinciale – organizatorët lëshuan një thirrje urgjente për bashkësinë ndërkombëtare. Fushata u bën thirrje organeve globale të të drejtave të njeriut dhe “ndërgjegjeve të zgjuara” të ndërhyjnë kundër ritmit në përshpejtim të vrasjeve të sankcionuara nga shteti.
“Është thelbësore që të gjithë të ndërmarrin veprime serioze për të ushtruar presion mbi regjimin që të respektojë parimet e një gjyqi të drejtë,” deklaroi deklarata, duke theksuar kërkesën për procese publike në rastet kur shteti synon të vendosë dënimin me vdekje.
Që nga e marta, protesta ka paralizuar pjesë të popullsisë së të burgosurve në pothuajse çdo provincë të madhe, duke përfshirë Teheranin, Khuzestan, Fars, Sistan dhe Baluchestan, si dhe në të gjithë Kurdistanin.
Zyrtarë të lartë të regjimit iranian parakalojnë përmes një procesioni mortor të koreografuar për Udhëheqësin Suprem Ali Khamenei në një përpjekje për të projektuar unitetin - 5 korrik 2026
Zyrtarë të lartë të regjimit iranian parakalojnë përmes një procesioni mortor të koreografuar për Udhëheqësin Suprem Ali Khamenei në një përpjekje për të projektuar unitetin – 5 korrik 2026
Varrimi shtetëror disaditor për Liderin Suprem të vrarë të regjimit iranian, Ali Khamenei, u projektua me kujdes për të shfaqur fuqi institucionale të patundur. Në vend të kësaj, ceremonitë e rënda të militarizuara në Teheran zbuluan paqëndrueshmërinë e thellë politike dhe luftën e ashpër fraksionale që po përpiqet të gllabërojë diktaturën klerikale. Të orkestruara në hijen e një armëpushimi të brishtë, procesionet masive nxjerrin në pah një establishment sundues që është thellësisht i ndarë se si të menaxhojë mbijetesën e tij.
Në qendër të kësaj tranzicioni të projektuar qëndron një mungesë flagrante. Ndërsa televizioni shtetëror transmetonte imazhe të djemve të tjerë të Khameneit duke u lutur mbi arkivolat në xhaminë e madhe Imam Khomeini në Teheran më 5 korrik 2026, Lideri i ri Suprem i emëruar, Mojtaba Khamenei, mbeti plotësisht jashtë syve të publikut.
Që nga marrja e udhëheqjes, Mojtaba ka mbetur krejtësisht jashtë shikimit publik gjatë ceremonive. Ndërsa arsyet e mungesës së tij të dukshme mbeten objekt i spekulimeve intensive, paaftësia e regjimit për ta paraqitur atë në një moment kaq vendimtar – pavarësisht se ka mobilizuar turma masive dhe ka zbatuar masa të jashtëzakonshme sigurie – sugjeron se kostoja politike e shfaqjes së tij aktualisht tejkalon rreziqet e padukshmërisë së tij. Në vend që të projektojë imazhin e synuar të vazhdimësisë dhe forcës pa probleme, ky vakuum ka thelluar plasaritjet e brendshme. Zhdukja e tij e zgjatur ka inkurajuar fraksione të ndryshme dhe figura politike të sfidojnë hapur ose të minojnë autoritetin e zyrës së Liderit Suprem, një zhvillim që tregon një dobësim themelor të legjitimitetit të perceptuar të tranzicionit.
"#Khamenei’s legacy is not found in the choreography of his funeral, but in the graves of protesters, the execution chambers of Iranian prisons, the blinded eyes of young demonstrators, the silenced newspapers, the persecuted minorities, the abused women, and the ruins left by…
Një Legjislativ i Paralizuar nga Lufta e Brendshme
Në vend që të trajtonte krizat e rënda socio-ekonomike të kombit, parlamenti i regjimit, Majlisi, është zhytur në një luftë të ashpër territoriale për burimet shtetërore. Koalicioni sundues hardline është thyer ashpër, kryesisht duke përballur folësin e parlamentit Mohammad Bagher Ghalibaf kundër Frontit ultra-ekstremist Paydari. Media shtetërore i përshkruan hapur këto disputa mbi komitetet kritike të buxhetit dhe sigurisë kombëtare jo si debate ideologjike, por si luftëra për pushtet me synim kapjen e kontratave fitimprurëse qeveritare dhe levave institucionale.
Degë ekzekutive ka pranuar hapur këto plasaritje në zgjerim, duke thyer fasadën e solidaritetit. Më 4 korrik 2026, agjencia shtetërore e lajmeve Iranian Students’ News Agency (ISNA) raportoi se presidenti i regjimit Masoud Pezeshkian nisi një kritikë të drejtpërdrejtë ndaj rivalëve të tij në një forum ndërkombëtar. “Ata flasin për unitet, por kritikojnë palën kundërshtare, zgjerojnë hendekun social dhe duan të eliminojnë palën kundërshtare,” tha Pezeshkian, duke shtuar se një egoizëm i tillë pengon çdo konsensus real politik.
Ndërsa Pezeshkian deklaroi publikisht besnikërinë e tij ndaj Liderit të ri Suprem, vërejtjet e tij nënvizojnë një aparat qeverisës të paaftë për të formuar një front politik koheziv. Për të zbutur këtë kaos të brendshëm, udhëheqja e re po kthehet në mjetin e saj më të besueshëm: represionin e brendshëm. Media shtetërore njoftoi ri-emërimin e klerikut hardline Gholam-Hossein Mohseni-Ejei si shef të gjyqësorit, duke sinjalizuar se shteti synon të mbështetet fort te aparati i tij ndëshkues për të ruajtur kontrollin mbi një publik të alienuar.
"The death of Ali Khamenei continues to plunge the clerical dictatorship into a volatile #crisis, exposing severe cracks within the Iranian regime’s ruling establishment," writes Farid Mahoutchi. https://t.co/lM40VfP8iv
Kjo luftë fraksionale po zhvillohet në sfondin e një kolapsi katastrofik ekonomik. Sipas të dhënave të fundit makroekonomike të publikuara nga media e lidhur me shtetin Fararu, norma e inflacionit point-to-point e Iranit ka arritur një nivel tronditës prej 88 për qind, i shkaktuar nga një zgjerim prej 53 për qind i likuiditetit. Publikimi paralajmëroi pa e zbutur se printimi i pakontrolluar i parave nga bankat shtetërore po shkatërron sistematikisht klasën e mesme dhe po zgjeron me shpejtësi “ushtrinë e të varfërve”, duke e çuar shoqërinë drejt një pike të plasaritjes shpërthyese.
Kjo emergjencë fiskale u përkeqësua rëndë nga eliminimi i papritur i kursit preferencial të këmbimit valutor për mallrat esenciale. Më 4 korrik 2026, Masoudi, kreu i Komisionit të Bujqësisë të Dhomës së Kooperativave të Iranit, i tha medias shtetërore se ndryshimi i papritur i politikës shkaktoi një goditje shkatërruese çmimesh. Ai vuri në dukje se “kostot e prodhimit u rritën pesë deri në gjashtë herë brenda natës”, duke theksuar se keqmenaxhimi i brendshëm ekonomik ka marrë një tribut më të rëndë mbi industritë vendase sesa konfliktet e jashtme.
Pasojat reale të këtij keqmenaxhimi elitës janë të dukshme në një valë në zgjerim të pakënaqësisë së punëtorëve. Në Sirjan, punëtorët e minierave të bakrit zhvilluan greva së fundmi për tre muaj paga të papaguara. Paralelisht, Ensaf News e lidhur me shtetin raportoi më 5 korrik 2026 se punëtorët industrialë në fabrikën Iran Berk e kishin zgjatur protestën e tyre në ditën e gjashtë radhazi. Të mohuar pagat dhe përfitimet e sigurimeve shtetërore, këta punëtorë grevistë ilustrojnë një popullatë krejtësisht të shkëputur nga betejat e brendshme të elitës klerikale, duke sinjalizuar se kërcënimi më i thellë për regjimin vjen nga brenda.
