Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike konfirmoi të mërkurën se regjimi i Iranit ka nisur të prodhojë metal uraniumi, gjë që është një hap drejt pajisjes me një bombë bërthamore. Kjo është pjesë e fushatës së shantazheve bërthamore të regjimit, dhe qeveritë perëndimore nuk duhet të bien pre e saj.

“Irani ka ecur me planin e tij për të prodhuar metal uraniumi, konfirmoi agjencia atomike e OKB-së të mërkurën, pavarësisht faktit se fuqitë perëndimore e kishin paralajmëruar Iranin se kjo do të ishte shkelje e paktit të tyre bërthamor të 2015-ës pasi metali i uraniumit mund të përdoret si pjesë e bërthamës së një bombe atomike,” raportoi Reuters të mërkurën.

Regjimi e ka përshpejtuar shkeljen e paktit bërthamor të 2015-ës me fuqitë botërore brenda muajve të fundit, në përpjekje për ta detyruar administratën e re të Shteteve të Bashkuara që t’ia heqë sanksionet dhe të rikthehet tek pakti.

Këshilli Kombëtar i Rezistencës së Iranit (NCRI), i cili e ka ekspozuar programin bërthamor të regjimit dhe dëshirën e tij për të patur një bombë bërthamore, pati zbuluar në 2017-ën se, ndonëse ka firmosur paktin bërthamor që njihet zyrtarisht si Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit (JCPOA), regjimi nuk i ka zbatuar kurrë detyrimet e veta sipas kushteve të këtij pakti.

Ministri i Inteligjencës i regjimit iranian ka bërë bujë së fundmi në mediat ndërkombëtare me komente që shkojnë kundër një prej propagandave më të forta të regjimit për sa i përket programit kontroversal bërthamor të Iranit. Mediat shtetërore kanë cituar Mahmoud Alavi-n duke thënë se, nëse fuqitë perëndimore “e shtyjnë Iranin në atë drejtim, atëherë Irani nuk do të kishte faj” nëse fiton kapacitete armësh bërthamore.

Pozicioni zyrtar i regjimit ka qenë gjithmonë se nuk ka asnjë qëllim tjetër për lëndën bërthamore përveç gjenerimit të energjisë dhe kërkimit shkencor. Por deklarata e Alavi-t tregon se regjimi e ka mashtruar botën për sa i përket ambicieve të tij bërthamore.

Sigurisht, ky incident mbart mësime për ata politikë-bërës që janë përgjegjës për formulimin e përgjigjeve amerikane e europiane ndaj provokimeve bërthamore të Iranit. Por kjo duhet t’u shërbejë si mësim edhe më i madh atyre që kanë ndikim mbi reagimet perëndimore ndaj veprimtarive të tjera malinje të Iranit. Deklaratat e fundit të Alavi-t, përveç të vërtetave që propaganda iraniane mezi i fsheh, ekspozojnë edhe mënyrën e fshehtë të funksionimit të kësaj propagande.

Duke u larguar qëllimisht nga narrativa e një programi bërthamor ekskluzivisht paqësor, Alavi ekspozoi taktikën që Irani përdor për ta ndryshuar mënyrën se si e prezanton veten në varësi të nevojave praktike të momentit.

Gjatë javëve përpara kërcënimit të Alavi-t, Teherani me sa duket po mbështetej tek administrata e sapo-inauguruar Biden që t’i pezullonte me shpejtësi sanksionet ekonomike që kishte rivendosur paraardhësi i Biden. Duke këmbëngulur që qëllimet e tij ishin paqësore, regjimi me siguri priste që ta nxiste atë rezultat. Por SHBA nguli këmbë që Irani të rifillonte zbatimin e kushteve të paktit bërthamor të 2015-ës përpara se t’ia hiqte sanksionet. Kështu që regjimi tani po përpiqet të ushtrojë një presion më të dukshëm mbi administratën e re të SHBA.

Kërcënimi i Alavi-t nuk është shembulli i vetëm i këtij ndryshimi qëndrimesh. Një nga provokimet më të fundit ishte shpallja e planit të regjimit për të prodhuar metal uraniumi, një substancë që praktikisht nuk ka funksion tjetër veçse si pjesë e qendrës së një arme bërthamore.

Mahmoud Alavi, Ministri i Inteligjencës dhe Sigurisë (MOIS) i regjimit klerikal

Ndonëse ka korrur përfitime nga pakti bërthamor, regjimi nuk e ka ndalur asnjëherë projektin e armëve bërthamore

Në një intervistë me televizionin shtetëror, Mahmoud Alavi, Ministri i Inteligjencës dhe Sigurisë (MOIS) i regjimit klerikal, bëri pohimin e paprecedent se regjimi klerikal po kërkon të prodhojë një bombë bërthamore. Duke cituar fatwa-n absurde të Khamenei-t, ai tha: “Fatwa ndalon prodhimin e armëve bërthamore, por nëse ata e shtyjnë Iranin në ato drejtime, nuk e ka fajin Irani. Fajin e kanë ata që e shtynë Iranin në atë drejtim.” Ai iu referua gjithashtu disa prej hapave të ndërmarrë nga regjimi për të prodhuar një bombë atomike: “Në kërkim dhe zhvillim kemi bërë hapa të mëdhenj që duheshin testuar, dhe reduktimi i detyrimeve tona ndaj JCPOA-së na e ka dhënë mundësinë për t’i testuar ato.”(Televizioni shtetëror, 8 shkurt 2021)