Tre gra u varën në Iran, duke e çuar numrin e përgjithshëm në 121 që nga viti 2013.Tre gra u varën në burgun Gohardasht, duke e çuar numrin e grave të ekzekutuara në Iran që nga viti 2013 në 121, duke arritur në një mesatare prej 15 grave të ekzekutuara çdo vit.Sipas raporteve nga Irani, shtatë të burgosur, përfshirë tre gra, u varën në burgun Gohardasht të Mërkurën, 8 Shtator 2021.Burgu Gohardasht njihet gjithashtu si Burgu Rajaei-Shahr dhe është në Karaj, i vendosur 20 kilometra në perëndim të Teheranit.Eshtë e paqartë pse tre gratë u ekzekutuan dhe nga cili burg ishin transferuar në Gohardasht për ekzekutim. Me shumë mundësi ata u dënuan për vrasje.Raporti nga Irani thotë se tre gratë u varën disa orë pas katër burrat, njëri prej të cilëve është identifikuar si Abdul Rahim Khani, një i dënuar i lidhur me drogën.Asnjë burim zyrtar në Iran nuk i ka njoftuar ende këto ekzekutime.Rreth 230 ekzekutime janë kryer në Iran që nga janari 2021.Irani mban rekordin më të lartë ekzekutues në botë, me numrin më të madh të qytetarëve të ekzekutuar për frymë. Eshtë gjithashtu ekzekutuesi kryesor i grave në botë. Ekzekutimet janë jashtëzakonisht të padrejta.Numri aktual i ekzekutimeve dhe veçanërisht numri i grave të ekzekutuara, është shumë më i lartë. Regjimi klerikal kryen shumicën e ekzekutimeve në fshehtësi dhe jashtë syve të publikut. Asnjë dëshmitar nuk është i pranishëm në kohën e ekzekutimit, përvec atyre që i kryejnë ato.
Një takim i Bordit të Guvernatorëve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) do të mbahet në fund të shtatorit për të shqyrtuar krizën bërthamore të Iranit.
Hossein Amirabdollahian, ministri i jashtëm i Iranit, tha se do të duheshin 2-3 muaj për të vendosur në lidhje me negociatat bërthamore. Ai po tregon fatin e Planit të Përbashkët Gjithëpërfshirës të Veprimit të vitit 2015 (JPCOA) të nënshkruar midis Iranit dhe fuqive të mëdha botërore.
Sekretari amerikan i Shtetit Antony Blinken tha se ata po arrijnë një pikë që JCPOA nuk do të përmbushë përfitimet që duhet të jetë.
“Unë nuk do të vendos një datë, por ne po i afrohemi pikës në të cilën një kthim i rreptë i pajtueshmërisë me JCPOA nuk riprodhon përfitimet që arriti ajo marrëveshje,” tha Antony Blinken.
“Ekziston një pikë në të cilën do të ishte shumë e vështirë për të rimarrë të gjitha përfitimet e JCPOA duke iu kthyer pajtueshmërisë së rreptë me JCPOA. Ne nuk jemi ende në atë pikë, por po afrohet, dhe kjo është arsyeja pse ne kemi qenë shumë të qartë se aftësia për t’u ribashkuar në JCPOA, kthimi reciprok, pajtueshmëria reciproke nuk është e pacaktuar, “shtoi Blinken.
Zëdhënësi i Departamentit të Shtetit të SHBA, Ned Price tha se “ky proces nuk mund të vazhdojë pafundësisht”.
Politico duke forcuar ngecjen e negociatave në një artikull të titulluar, “Shpresa zbehet pasi programi bërthamor i Iranit dhe bisedimet ngecin” shkroi:
“Ndërsa negociatorët bërthamorë nga Irani, SHBA dhe fuqitë e tjera botërore vazhdojnë të shtyjnë kthimin në tryezën e bisedimeve në kryeqytetin austriak, lajmi i keq ka filluar të grumbullohet dhe retorika po bëhet më pesimiste. Ngërçi i zgjatur – i vazhdueshëm që nga qershori – disa spekulojnë se dritarja për të ringjallur një marrëveshje bërthamore të vitit 2015 me Iranin po mbyllet.
“Goditja e fundit erdhi mbrëmjen e së martës, kur mbikëqyrësi bërthamor i OKB -së, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA), paraqiti dy raporte konfidenciale, duke përshkruar refuzimin e Iranit për të dhënë përgjigje të kënaqshme për një hetim mbi aktivitetet e tij të mëparshme bërthamore. Agjencia mbikëqyrëse tha gjithashtu se Teherani po pengon rëndë punën e rëndësishme të monitorimit të inspektorëve ndërkombëtarë. (POLITICO, 9 shtator 2021)
Gjatë muajit maj, mbi 310 zona në të gjitha provincat e Iranit dëshmuan aktivitete që bënin thirrje për bojkot të zgjedhjeve të rreme presidenciale të regjimit në qershor. Këto janë aktivitete të Njësive të Rezistencës Iraniane, rrjetit të opozitës iraniane Organizatës Popullore Muxhahedine të Iranit (PMOI/MEK).Kjo fushatë filloi në prill 2021, pas thirrjes së Rezistencës Iraniane për të bojkotuar zgjedhjet farsë të mullahëve. Në Prill, njësitë e rezistencës, kryen aktivitete kundër regjimit në mbi 250 vende në 27 provinca.Thirrja për bojkot shumë shpejt u shndërrua në një përpjekje mbarëkombëtare dhe një lëvizje të përhapur shoqërore në Iran. Javët e fundit, sektorë të ndryshëm të shoqërisë kanë bërë thirrje për një bojkot mbarëkombëtar dhe kanë brohoritur “Ne kemi dëgjuar aq shumë gënjeshtra sa nuk do të votojmë më”.Një stuhi në Twitter që kishte si target Ebrahim Raisi, shefin aktual të gjyqësorit të Iranit dhe një ish anëtar i Komisioneve të Vdekjes në 1988, u bë tema e dytë më e përhapur në Twitter në gjuhën persiane.Hashtagu kryesor i fushatës në Twitter, #رئیسی_جلاد 67, që përkthehet në ‘Raisi përkrahësi i vitit 1988’ kishte më shumë se 130,000 tweet dhe retweet në vetëm pak orë. Një hashtag i përhapur në gjuhën angleze ishte #BoycottIranShamElections.Njëkohësisht, rrjeti opozitar iranian kishte organizuar një fushatë të madhe kundër regjimit në të gjithë vendin.
Messages from Iran’s 31 provinces celebrating the PMOI/MEK's 56th founding anniversary - Part 1
Messages from Iran’s 31 provinces celebrating the PMOI/MEK's 56th founding anniversary - Part 2
Masakra e 1988 e të Burgosurve Politikë në Iran: Rrëfimet e dëshmitarëve okularë, Ebrahim KhaksarTre anëtarë të familjes sime janë torturuar nga skllevërit e regjimit iranian, dy kushërinjtë e mi dhe vëllai im.Dëshmorët e parë të familjes sime ishin Gholamreza Khaksar, kushëriri im, i cili ishte Mojahedin-e-Khalq, kandidat i MEK-ut në rajonin perëndimor të Iranit, qyteti i Qasres-e-Shireen, Gilan-e-Garb dhe Sar-e- pol Zahab.Ai u arrestua në 1981 në Hamadan, dhe më pas u ekzekutua nga një skuadër pushkatimi.Dëshmori i dytë i familjes ishte kushëriri im, Jahanbakhsh Khaksar, i cili u arrestua në rrugë në vitin 1981 vetëm sepse kishte një botim të MEK.
The 1988 Massacre of Political Prisoners in Iran: Eyewitness Accounts, Ebrahim Khaksar
Ai u burgos për tre vjet në burgun Diesel Abad në Kermanshah. Ishte një skenë shumë e dhimbshme që, pas shumë përpjekjesh nga familja e tij, u vendos që të lihej i lirë. Bazuar në provat, ai u helmua nga regjimi para lirimit të tij dhe u hodh para banesës së tij.Unë isha i pranishëm dhe e dëshmova këtë vetë.Të gjithë të afërmit dhe miqtë tanë kishin një festë atë ditë. Ata ishin shumë të lumtur dhe familja na ftoi ta mirëprisnim ndërsa ai po kthehej në shtëpi.Por papritmas, u raportua se trupi i tij gjysmë i vdekur u hodh në tokë në mes të lagjes, pranë vendbanimit të tij.E futëm në makinë dhe e çuam në spital, por për fat të keq, ai vdiq në mes të rrugës.Kur ia përcollëm lajmin babait dhe nënës së tij të moshuar, të qarat e nënës së tij, nënës sime dhe të qarat e motrave të tij e shndërruan festën në zi.Ushqimi u derdh; zjarri për përgatitjen e ushqimit u shua. Mbulesa e tavolinës, gjithçka ishte gati, por tashmë u mblodh.Të gjithë po qanin dhe bërtisnin, “Të marrtë djalli Khomeini”.Duke dëgjuar lajmin, babai i tij pësoi një atak në zemër; ai nuk mund ta duronte këtë dhimbje dhe vdiq disa vjet më vonë.Dëshmori tjetër ishte vëllai im. Abbas Khaksar. Abbas u arrestua në vitin 1981 vetëm për mbështetjen ndaj MEK -ut. Ai ishte në burg për tre vjet. Ai u lirua pas tre vjetësh, por ai u arrestua përsëri dhe u ekzekutua në masakrën e vitit 1988 nga përkrahësit e Khomeinit.Kishim dëgjuar për masakrën, varjen ose pushkatimin dhe varrosjen e trupave të viktimave në varre masive.Por lajmi për vrasjen e Abbasit ishte ndryshe. Një i afërm, i cili kishte ardhur nga Irani, tha se Abasi dhe grupi i të burgosurve që ishin marrë për masakrën, u varrosën të gjallë në një varr masiv.
Shkruar nga Sekretariati i Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI)
Zonja Maryam Rajavi, presidentja e zgjedhur e NCRI bën thirrje që një delegacion i OKB-së të vizitojë burgjet e Iranit dhe të takohet me të burgosurit dhe familjet e tyre.
Regjimi klerikal, nga frika e formimit të ndonjë tubimi protestues, po pengon përkujtimin e përvjetorit të martirizimit të heroit kombëtar Navid Afkari. Disa ditë më parë, forcat shtypëse kërcënuan të afërmit e Navid Afkari që të përmbaheshin nga mbajtja e ndonjë tubimi ose ceremonie në përvjetorin e martirizimit të tij. Vëllai i Navid, Saeid Afkari shkroi në Twitter disa ditë më parë: “Ndërsa po i afrohemi përvjetorit të vdekjes së vëllait tim Navid Afkari, duke ushtruar presion dhe duke kërcënuar familjen dhe të afërmit, shërbimet e sigurisë, po përpiqen të na pengojnë që të mbajmë një ceremoni. Ne kemi qëndruar mbi shtypjet më brutale për tre vjet, dhe megjithëse jemi të trishtuar, ne do të vazhdojmë të rezistojmë. ”
Të dielën, 12 Shtator 2021, forcat shtypëse të regjimit ndaluan familjen e Navidit, e cila po shkonte te varri i tij për t’u përgatitur për përvjetorin e parë të martirizimit të tij, në hyrje të qytetit të Shirazit. Ata rrahën brutalisht motrën e Navidit dhe arrestuan vëllain e saj pasi e rrahën. Llogaria e tij në Twitter u fshi gjithashtu.
Pavarësisht thirrjeve ndërkombëtare, Navid Afkari u var brutalisht më 12 shtator 2020, nga gjyqësori penal i mullahëve, i kryesuar nga Ebrahim Raisi, përkrahës i masakrës së 1988, për pjesëmarrje në protestat e gushtit 2018 në Shiraz. Ceremonia përkujtimore e Navid është planifikuar të mbahet të hënën, më 13 shtator, në varrin e tij në fshatin Sangar.
Sipas raporteve të mbledhura nga burime të lidhura me Rezistencën Iraniane, në gusht ka patur të paktën 3,568 protesta të regjistruara.
Shumica e protestave në gusht kanë qenë nga punëtorë të industrisë së naftës, numri i të cilave ka arritur në 3,389 protesta në 36 qytete. Sektorët e tjerë kanë zhvilluar 179 protesta në 70 qytete.
Mes të burgosurve, ka patur pesë greva urie në katër qytete.
Greva në vazhdim e punëtorëve të industrisë së naftës
Gjatë gushtit, punëtorët e industrisë së naftës zhvilluan 3,389 greva në 36 qytete dhe 15 provinca.
Punëtorët me kontratë të mbi 80 rafinerive, industrive petrokimike, centraleve të energjisë, dhe objekteve të lidhura me industrinë e naftës kanë zhvilluar greva që më 20 qershor. Protestuesit i kanë pagëzuar këto protesta si “fushata 1400”, duke iu referuar vitit kalendarik iranian. Këta punëtorë kërkojnë paga më të larta, pagat e vonuara, dhe 10 ditë pushim për çdo 20 ditë punë.
Punëtorët
Punëtorët kanë zhvilluar 66 tubime proteste në 24 qytete gjatë gushtit. Mes protestuesve ishin punëtorët e bashkive, punëtorët e industrive petrokimike dhe të çelikut, dhe punëtorët e kallamsheqerit.
Problemet e tyre ekonomike përfshijnë vonesa disa-mujore në marrjen e pagave dhe uljen e pagës.
Raportet tregojnë se situata e të drejtave njerëzore në Iran po përkeqësohet. Sekretari i Përgjithshëm i OKB ka paraqitur një raport në Asemblenë e Përgjithshme të OKB, ku përshkruhet përkeqësimi i situatës së të drejtave njerëzore në Iran, dhe faktet më të fundit e konfirmojnë gjithashtu këtë realitet.
Më poshtë vijon një përmbledhje e rasteve të represionit dhe dhunimeve të të drejtave njerëzore në Iran gjatë gushtit 2021:
Ekzekutimet në Iran, gusht 2021:
Në gusht 2021 janë ekzekutuar të paktën 27 të burgosur të akuzuar për vrasje dhe shkelje të lidhura me drogën në burgjet qendrore të Zahedan, Qom, Isfahan, Esfarayen, Kermanshah, Kerman, Birjand, Karaj, në burgun Jiroft, në burgun qendror të Mashhad dhe të Urmia-s. Të gjithë të ekzekutuarit janë meshkuj. Moshat e tyre janë midis 25 dhe 61 vjeç.
Shumica e ekzekutimeve janë kryer në burgjet qendrore të Isfahan, Qom-it qendror, Urmia-s qendrore.
Më 1 gusht, Mohammad Ali Sharifi, 38 vjeç, u ekzekutua në burgun Jiroft, i akuzuar për vrasje, pas 16 vitesh.
Më 2 gusht, Sajjad Sanjari (kundërvajtës fëmijë) i cili ka qenë 15 vjeç në kohën e arrestimit, është ekzekutuar në fshehtësi në burgun qendror të Kermanshah pas 10 vitesh burg, pa dijeninë e familjes së tij.
Më 4 gusht, Mojtaba Tondro, 45 vjeç, u ekzekutua në burgun qendror të Karaj, i akuzuar për vrasje, pas 17 vitesh burg. Vëllai i tij, një mundës dhe një oficer ushtrie ishin ekzekutuar pak kohë para tij.
Më 8 gusht, 37-vjeçari Salim Mohammadi, i cili kishte qenë i sëmurë dhe ishte dërguar në spital nën anestezi, e kanë rikthyer në burgun qendror të Isfahanit pas shërimit në spital dhe e kanë ekzekutuar menjëherë.
Më 10 gusht, dy të burgosur Baluch, Nabi Noti Zaha dhe Ebrahim Ghanbarzehi, u ekzekutuan në burgun qendror të Kermanit pasi kishin kaluar pesë vite në burg, nën akuza të lidhura me drogën, edhe pse në kohën e arrestimit, ata nuk kishin patur drogë.
Më 24 gusht, 25-vjeçari Amir Ali Hosseini u ekzekutua nën akuzën e vrasjes pas dy vitesh burg në burgun qendror të Qom, ndërkohë që ishte i pafajshëm, pavarësisht protestave të familjes kundër gjyqit të tij përpara burgut.
Arrestimet në Iran, gusht 2021:
Në gusht 2021, sipas lajmeve të publikuara, të paktën 762 njerëz janë arrestuar me pretekste të ndryshme.
Arrestimet arbitrare:
Gjatë kësaj periudhe, 21 njerëz janë arrestuar nga forcat e zbatimit të ligjit, forcat e sigurisë, dhe Forcat Speciale me pretekstin se janë përplasur me njësitë speciale të regjimit që kishin sulmuar fshatin Hosseinabad në Zanjan, kanë fyer gjëra të shenjta në internet, dhe kanë qenë aktivë kundër qeverisë në Instagram.
Arrestimi i minoritarëve fetarë:
Një qytetar Baha’i është arrestuar për të vuajtur dënimin me burg.
Arrestimet politike:
Agjentët e sigurisë, forcat e zbatimit të ligjit, dhe agjentët e inteligjencës të IRGC-së kanë arrestuar të paktën 68 njerëz me pretekste të ndryshme si mbështetje dhe veprimtari të lidhura me opozitën Organizata Muxhahedine e Popullit të Iranit (MEK/PMOI), pjesëmarrje në veprimtari kundër sigurisë kombëtare, publikim të materialeve rreth protestave në Mashhad, pjesëmarrje në varrimin e një kundërshtari të vrarë të regjimit, pjesëmarrje në tubime në mbështetje të kryengritjes në Khuzestan, kritika ndaj veprimeve të Khamenei-t (liderit suprem të regjimit), propagandë në favor të partive opozitare, dhe nxitje të protestave.
Arrestimet shoqërore:
Rreth 672 njerëz janë arrestuar nga policia, të akuzuar për arratisje, vjedhje, mashtrime përmes internetit, dhe si banditë.
Tortura në Iran, gusht 2021
Tortura fizike:
Soheil Aliari dhe Hossein, dy të burgosur në burgun Adelabad në Shiraz, janë dënuar për shitje droge dhe janë rrahur nga rojat e burgut. Arsyeja e rrahjes ishte se ata ishin falur në qeli dhe jo në Hosseiniyah të burgut.
Tortura psikologjike:
Të burgosurën politike Maryam Akbari e kanë zhvendosur në burgun e Semnan, në gjendjen më të keqe shëndetësore, dhe e kanë privuar nga vizitat, duke e kufizuar vetëm me kontakte telefonike me familjen e saj.
Salaheddin Sharifzadeh dhe Hassan Beit Abdullah, dy të burosur politikë të mërguar në burgun Khalkhal, janë privuar nga trajtimi mjekësor pavarësisht se vuajnë nga koronavirusi.
Iraj Sufi Mohammad, një i burgosur politik në burgun qendror të Urmia-s, është transferuar në qeli të izoluar pas një greve urie në protestë kundër kërkesës për ta transferuar në burgun qendror të Mahabad.
Vrasjet Arbitrare:
Agjentët e regjimit kanë vrarë disa Culbar (hamaj) dhe banorë të qyteteve të ndryshme.
Ndërkohë që oficerë të inteligjencës të Kahnooj po ndiqnin dhe qëllonin mbi një automjet që transportonte karburant në aksin Faryab-Kahnooj, automjeti u përmbys dhe u dogj, duke shkaktuar vdekjen e një fëmije 10-vjeçar që kishte ngecur në makinë.
Abdol Latif Takband, hamall që merrej me transportimin e karburantit, është qëlluar për vdekje nga agjentë të inteligjencës të IRGC-së në Rusk ndërkohë që po kthehej nga kufiri me Pakistanin.
Oficerët e zbatimit të ligjit i dhanë urdhër Hayatullah Abdi-ut, një fermeri në Aligudarz, që të ndalonte. Hayatullah nuk i vuri re dhe vazhdoi rrugën, kështu që oficerët e zbatimit të ligjit reaguan menjëherë duke e qëlluar në kokë. Ai ishte baba i dy vajzave të vogla.
Omid Khezri, 47 vjeç, është vrarë në zonat kufitare të Baneh nga Regjimenti i Kufirit, duke e qëlluar direkt. Ai ishte i martuar dhe kishte dy fëmijë.
Vrasje me anë të torturës
Hadi Atazadeh ka vdekur në burgun e Ahar pasi e kishin rrahur me kamxhik dhe e kishin transferuar në karantinën e burgut. Në trupin e tij kishte shenja torture.
Atij i janë dhënë shumë etiketa: një diplomat, një ndërlidhës anti-perëndimor dhe këshilltari i Liderit Suprem Ali Khamenei për ‘politikën e orientuar drejt Lindjes’. Për shumë vite, Hossein Amir-Abdollahian ka qenë ndihmës i komandantit kriminal të forcës terroriste Kuds, Qassem Soleimani, dhe përfaqësuesit të Forcës Quds brenda ministrisë së punëve të jashtme. Ai ishte zëvendës i Ministrit të Jashtëm Mohammad Javad Zarif dhe ndihmoi në ofrimin e një “gjesti të vullnetit të mirë” për administratën Obama kur Khamenei miratoi strategjinë e të ashtuquajturit “Fleksibilitet Heroik”. Por siç thanë dikur mediat e regjimit iranian, pozicioni i Amir-Abdollahian tregon më shumë për të ardhmen sesa për të kaluarën.Në vitin 2007, kur milicitë e mbështetura nga Teherani po synonin forcat e koalicionit në të gjithë Irakun, Hossein Amir-Abdollahian ishte pjesë e ekipit negociator të regjimit iranian në takimin trepalësh Iran-Irak-SHBA në Bagdad. Takimi u mbajt me kërkesë të amerikanëve me synimin për të stabilizuar një situatë në Irak që ata e përshkruan si të rrezikshme. Bisedimet përfunduan pas tre sesioneve pa rezultat. Një nga kërkesat kryesore të delegacionit iranian ishte që ushtria amerikane të dorëzonte anëtarët e Muxhahedinëve të Popullit (PMOI/MEK) nga Kampi Ashraf. Delegacioni amerikan refuzoi.Gjatë qëndrimit të Ahmadinexhadit, Amir-Abdollahian ishte Zëvendës Ministër i Jashtëm për Çështjet Arabe dhe ndërlidhës i Forcës Quds me vendet e rajonit. Ai u takua rregullisht me shefin e Hezbollahut, Hassan Nasrallah, diktatorin sirian Bashar al-Assad, dhe operativë të tjerë të regjimit në rajon.Nga viti 2011-2016, Amir-Abdollahian ishte Zëvendës Ministër i Jashtëm për Çështjet Arabe dhe Afrikane nën Ali Akbar Salehi dhe ishte përgjegjës për aktivitetet e ministrisë së jashtme në rajon, veçanërisht Irakun, Sirinë dhe Jemenin. Ai gjithashtu mori pjesë në negociatat me P5+1 mbi avancimin e programit bërthamor të regjimit dhe u sigurua që Forca Quds të mbahej gjithmonë në kontroll.
Shkalla e vdekshmërisë së Covid-19 në Iran rritet cdo ditë. Edhe statistikat e projektuara të regjimit tregojnë një katastrofë. Kjo tragjedi mund të ishte parandaluar që në ditët e para të shpërthimit të koronavirusit në Iran. Tani sipas të përditshmes Arman të kontrolluar nga shteti, keqmenaxhimi i qëllimshëm i regjimit ka rezultuar në një “situatë që” vdekja “është bërë një rutinë e përditshme dhe jeta e njerëzve është kthyer në “numër “.”Për të arritur sigurinë publike, të paktën 2 milion vaksina duhet të injektohen çdo ditë për një periudhë maksimale prej 3 muajsh, gjë që duket e pamundur në Iran. Nëse ka edhe një thyerje rekord, duhet të ketë një theks në sigurimin e vaksinave të huaja,” shtoi e përditshmja Arman të enjten.Organizata Popullore Muxhahedine e Iranit (PMOI/MEK), duke ndjekur nga afër shpërthimin e Covid-19 që nga fillimi i saj në Iran, njoftoi se mbi 414,500 njerëz kanë vdekur nga koronavirusi i ri që nga e enjtja. Numri i të vdekurve do të ishte shumë më i lartë në ditët e ardhshme pasi disa ekspertë parashikojnë që kulmi i gjashtë i Covid-19 nuk ka mbërritur ende në Iran.”Kulmi i gjashtë i koronavirusit është në rrugën e tij … Supozoni se situata aktuale nuk është marrë seriozisht. Në atë rast, vendi së shpejti do të përballet me një katastrofë më të tmerrshme humanitare sesa vala e pestë, ”citoi tek përditshmja shtetërore Arman, Mohammad-Reza Mahboubfar, një ekspert shëndetësor, të enjten.
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike paraqiti raportin e saj tremujor mbi aktivitetet bërthamore të regjimit iranian, dhe tani është më e qartë se kurrë që bashkësia ndërkombëtare duhet të miratojë një strategji të re për përballimin e provokimeve të Teheranit dhe ndalimin e përparimit të tij drejt një arme bërthamore.
Duke reaguar ndaj raportit të IAEA -s, Sekretari amerikan i Shtetit Antony Blinken paralajmëroi të mërkurën se koha po ikën dhe Irani nuk po kthehet në marrëveshjen bërthamore, të njohur gjithashtu si Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit (JCPOA). “Unë nuk do të vendos një datë, por ne po i afrohemi pikës në të cilën një kthim i rreptë i pajtueshmërisë me JCPOA nuk riprodhon përfitimet që arriti ajo marrëveshje,” u tha Blinken gazetarëve në Gjermani.
Megjithatë, SHBA dhe nënshkruesit evropianë të marrëveshjes kanë refuzuar të ndryshojnë qëndrimin e dobët ndaj regjimit pavarësisht veprimeve provokuese të Teheranit. Në mungesë të një ndryshimi të tillë, tendencat aktuale në Iran do të vazhdojnë dhe ka shumë të ngjarë të përshpejtohen nën udhëheqjen e presidentit të ri të regjimit, Ebrahim Raisi. Tashmë, regjimi ka arritur nivele më të mëdha të pasurimit bërthamor sesa kishte para zbatimit të marrëveshjes bërthamore të Iranit 2015. Nëse nuk detyrohet të ndalojë, regjimi së shpejti mund të jetë afër “shpërthimit” të aftësive të armëve bërthamore.
Në kohën e negociatave, Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit supozohej të ishte një mjet për të parandaluar këtë rezultat. Apologjistët e regjimit pohuan se JCPOA së paku mund të ketë sukses në lëvizjen e regjimit disa hapa nga qëllimi i tij përfundimtar.
Megjithatë, hapat e shpejtë të regjimit në shkeljen e marrëveshjes dhe pasurimin e uraniumit dëshmuan se ky argument ishte i rremë dhe JCPOA kishte vërtet shumë boshllëqe që lejonin regjimin të vazhdonte fshehurazi programin e tij bërthamor. Me fjalë të tjera, tërheqja e SHBA nga JCPOA nuk ishte shkaku i shkeljeve sistematike të regjimit të JCPOA.
Nuk kaloi shumë kohë pas zbatimit të JCPOA që IAEA konfirmoi praninë e materialit bërthamor në tre vende të cilat regjimi nuk i kishte zbuluar më parë. Raporti i fundit i IAEA -së thekson se edhe tani, regjimi nuk ka dhënë shpjegime për atë që ndodhi në ato vende ose në një të katërt ku dyshohet gjithashtu për aktivitetet e mëparshme bërthamore, por ende nuk janë konfirmuar.
Qasja e Teheranit ndaj çështjes bërthamore mbetet aq mashtruese sot sa ishte para fillimit të negociatave të tij me shtatë fuqi botërore. Strategjia e regjimit ishte e paprekur edhe kur ajo marrëveshje ishte ende duke u promovuar nga të gjithë nënshkruesit e saj si një përparim historik diplomatik.
Foto
