Të enjten, 14 tetor, mijëra qytetarë dolën në rrugë në 45 qytete në 25 provincat e Iranit, sipas opozitës iraniane Organizata Popullore Muxhahedine e Iranit (PMOI/MEK). Mësuesit organizuan protesta në qytete të ndryshme, duke shprehur zemërimin e tyre për dështimin e zyrtarëve për të adresuar dilemat dhe kërkesat e tyre në muajt e fundit.
Gjatë tubimeve dhe marshimeve të tyre në të gjithë vendin, protestuesit u mblodhën para departamentit arsimor lokal. Në Teheran, ata u mblodhën jashtë Organizatës së Planifikimit dhe Buxhetit. Sidoqoftë, në tubimet e tyre të ndryshme, protestuesit brohoritën parulla dhe kërkesa të ngjashme, të cilat tregojnë se këto lëvizje mbarëkombëtare ishin të organizuara mirë. Gjithashtu tregon se ekziston një solidaritet i thellë dhe një vendosmëri e fortë mes këtyre protestuesve.
Të martën, Zyra e Kombeve të Bashkuara për Komisionerin e Lartë për të Drejtat e Njeriut lëshoi një deklaratë duke i kërkuar regjimit iranian të ndalojë ekzekutimin e planifikuar të një burri i cili u dënua me vdekje për një vrasje që dyshohet se ka kryer nën moshën 18 vjeçare. Ndërsa ky ekzekutim është ndalur momentalisht, vlen të përmendet se regjimi iranian përbën 70 përqind të të gjitha ekzekutimeve që kanë ndodhur gjatë 30 viteve të fundit.
Përveç faktit se ishte i paligjshëm, dënimi me vdekje i Arman Abdolali në vitin 2015 u bazua tërësisht në rrëfimet që ai hodhi poshtë dhe tha se ishin shkaktuar përmes torturës.
Përvoja e tij e torturës vazhdoi edhe pas dënimit, veçanërisht në formën e njoftimeve të përsëritura dhe caktimin e datës së ekzekutimit. Në një rast, ai u hoq fizikisht nga trekëmbëshi dhe ekzekutimi i tij u shty në momentin e fundit.
Ndërsa ekzekutimi i Abdolali është planifikuar të bëhet nesër, duhet të theksohet se numri i ekzekutimeve është rritur në mënyrë dramatike gjatë dy viteve të fundit. Sipas faqes online të Iranit për të Drejtat e Njeriut, mbi 260 individë janë ekzekutuar deri më tani në 2021.
Regjimi iranian mban normën më të lartë në botë të ekzekutimeve për frymë për të frikësuar publikun. Regjimi iranian gjithashtu mban rekordin e ekzekutimeve politike. Me trazirat publike ende të vazhdueshme si një kërcënim i madh për regjimin klerikal, të paktën tetë të burgosur politikë janë ekzekutuar deri më tani në vitin 2021, sipas IHRM.
Për më tepër, të burgosurit e tjerë politikë janë përballur me një represion të ashpër, dhe kjo do të jetë më e përhapur nën administrimin e presidentit të ri të regjimit, Ebrahim Raisi.
Më 6 tetor, Soheil Arabi dhe Behnam Mousivand u rrahën në burgun Rajai Shahr pasi refuzuan të paraqiten në gjykatë për t’u përballur me akuza të reja arbitrare për “prishjen e rendit të burgut” dhe “fyerjen e Udhëheqësit Suprem”. Arabi, i cili u arrestua në vitin 2013 dhe u dënua me shtatë vjet e gjysmë burg për aktivizmin e tij në mediat sociale, tashmë iu zgjat dënimi me tre vjet në 2018 nga Gjyqësori i regjimit sepse ai mbeti politikisht aktiv brenda burgut.
Gjyqësori i regjimit ka qenë gjithmonë një mjet i shtypjes politike, por kjo veçori u bë më intensive në vitin 2019 kur gjyqësori drejtohej nga Raisi dhe Irani ishte në mes të kryengritjeve të përsëritura, mbarëkombëtare. Më e madhja prej tyre ndodhi në Nëntor të atij viti dhe çoi në 1,500 aktivistë që u qëlluan për vdekje brenda pak ditësh, pas së cilës të tjerë të panumërt u torturuan në burg për muaj të tërë.
Roli i Raisi në këtë goditje ndihmoi për të siguruar miratimin e tij si president i ardhshëm i regjimit nga Udhëheqësi Suprem Ali Khamenei. Emërimi i tij në presidencë u rikonfirmua në qershor 2021 dhe ai u përurua në gusht, mes protestave globale mbi rolin e tij në goditjen e vitit 2019 dhe, edhe më e rëndësishmja, masakrën e 30,000 të burgosurve politikë në 1988. Të dy incidentet tregojnë se Raisi do të mbikëqyrë një rënie të mëtejshme të të dhënave të regjimit për të drejtat e njeriut. Kështu, janë shtuar thirrjet ndërkombëtare për mbajtjen e përgjegjësisë nga Raisi.
Facebook ka publikuar së fundmi gjetjet e raportit të shtatorit mbi sjelljet e koordinuara jo-autentike dhe ka shpallur rastin më të fundit të fshirjeve në masë të përmbajtjeve mashtruese me origjinë nga Irani. Raporti specifikon se 93 llogari në Facebook dhe 194 llogari në Instagram janë mbyllur për arsye se kanë qenë pjesë e rrjetit në fjalë, së bashku me 14 faqe e 15 grupe. Këta numra duken modestë në krahasim me mijëra llogaritë që janë mbyllur nga Facebook dhe Twitter gjatë viteve të fundit, por ata nënvizojnë faktin që keqinformimi që vjen nga regjimi iranian është një tipar me prani të gjerë në peizazhin e rrjeteve sociale, dhe se përpjekjet për ta luftuar atë deri tani kanë patur sukses vetëm me raste.
Shumë raporte të tjera mbi sigurinë online kanë arritur në përfundimin se metodat e Iranit po bëhen gjithnjë e më të sofistikuara në disa fusha, si në spiunazhin kibernetik dhe në koordinimin e sjelljeve jo-autentike në rrjetet sociale. Raporti i shtatorit nga Facebook e vë në dukje nivelin e lartë të këtij koordinimi duke zbuluar se liderët e rrjetit iranian në fjalë janë identifikuar specifikisht si anëtarë të grupit konservator paramilitar të Iranit, Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike. Me sa duket ky është rrjeti i parë që është identifikuar në mënyrë të tillë, si dhe i pari që i ka fokusuar përpjekjet e tij pothuajse krejtësisht tek audienca e iranianëve brenda vendit.
Facebook ofroi screenshots si shembuj të këtyre sjelljeve inautentike në njoftimet e tij të hënën. Në njërin prej këtyre screenshot-eve, zotëruesit e llogarisë kishin marrë në shënjestër grupin kryesor opozitar pro demokracisë, Organizatën Muxhahedine të Popullit të Iranit (PMOI/MEK), dhe kishin përsëritur akuzimet e njohura tashmë për mungesën e mbështetjes popullore për këtë grup brenda Iranit. Postimi pretendonte se ky grup, i cili është formuar përpara revolucionit të 1979-ës dhe më vonë ka kundërshtuar formimin e një regjimi teokratik nga Ruhollah Khomeini, tashmë është vjetëruar dhe i ka humbur rëndësia, duke qenë se shumica e anëtarëve janë të moshuar dhe qindra prej tyre kanë vdekur gjatë vitit të mëparshëm.
Por ky mesazh është minuar disa vite më parë nga vetë pasuesi i Khomeini-t si lider suprem i regjimit, Ali Khamenei, i cili iu përgjigj një kryengritjeje mbarëkombëtare në janar 2018 duke deklaruar se MEK kishte “bërë përgatitje për muaj të tërë” për të ndihmuar organizimin e protestave dhe për të popullarizuar slloganet anti-qeveritare. Në atë kryengritje kishin marrë pjesë një gamë e gjerë moshash dhe segmentesh të shoqërisë iraniane, me një përfaqësim të konsiderueshëm të rinisë së vendit, dhe kishte patur tubime në mbi 100 qytete të mëdha e të vogla. Më pak se dy vjet më vonë, në nëntor 2019, MEK-ut iu atribua udhëheqja e një kryengritjeje tjetër mbarëkombëtare, e cila u përhap në gati 200 bashki.
Pas këtyre dy kryengritjeve, zyrtarët iranianë kanë qenë çuditërisht të drejtpërdrejtë për sa u përket shqetësimeve të tyre për rritjen e ndikimit të MEK. Pothuajse menjëherë pas shpërthimit të kryengritjes së 2019-ës, autoritetet e regjimit nisën të hapnin zjarr mbi turmat e njerëzve në shumë qytete, duke vrarë 1,500 njerëz brenda vetëm pak ditëve. Në atë kohë, presidenti aktual i regjimit, Ebrahim Raisi, mbante postin e kryegjyqtarit, dhe roli i tij në shtypjen e protestave shërbeu për t’ia përforcuar reputacionin si “kasapi i 1988-ës,” emër që e ka fituar si rezultat i rolit të tij kyç në “komisionin e vdekjes” të Teheranit, i cili ka mbikëqyrur ekzekutimin e 30,000 të burgosurve politikë, shumica anëtarë të MEK.
Masakra e 1988-ës ka mbetur simbol i konfliktit tejet të gjatë të regjimit iranian me MEK-un, dhe caktimi i Raisi-t si president nënkupton që ky konflikt mbetet ende prioritet, pavarësisht përpjekjeve të rrjeteve propagandistike për të bindur njerëzit se MEK nuk përbën rrezik serioz për sistemin teokratik. 33 vitet që nga masakra kanë qenë të mbushura me këtë propagandë, me nivele të ndryshme efektshmërie.
Gjatë një periudhe 12-mujore nga 2016 në 2017, regjimi ka publikuar të paktën 14 libra me shpifje për PMOI-në, dhe nga 2019 në 2020, mediat shtetërore kanë transmetuar mbi 300 filma e seriale televizive me të njëjtin qëllim. Regjimi drejton gjithashtu një revistë mujore dhe më shumë se një duzinë faqesh interneti që i kushtohen çështjeve të lidhura me PMOI-në. Të gjitha këto, sigurisht, e minojnë edhe më tej pretendimin e IRGC-së në rrjetet sociale se kësaj organizate gjoja po i afrohet fundi.
Por fokusimi i këtyre strategjive të mediave tradicionale dhe sociale brenda Iranit nuk e ka penguar regjimin të shpërndajë propagandë edhe përtej kufijve të tij. Në fakt, këto fushata keqinformuese të brendshme e ndërkombëtare shpesh punojnë krah për krah: Narrativat e mediave shtetërore nxisin infiltrimin në mediat e huaja, dhe kjo çon në publikime të cilat regjimi iranian mund t’i citojë pastaj si vërtetim “i pavarur” i pretendimeve të tij shpifëse.
Në 2019-ën, autoritetet suedeze arrestuan një ish zyrtar iranian të burgjeve me emrin Hamid Noury, pas mbërritjes së tij në Suedi si turist. Ky arrestim u shpjegua si një zbatim i “juridiksionit universal,” një parim i cili lejon që autorët e shkeljeve më të rënda të ligjit ndërkombëtar të ndiqen penalisht në çdo vend, pavarësisht nga kombësia e të pandehurit dhe vendi ku janë kryer krimet. Noury nisi të gjykohej zyrtarisht në gusht, i akuzuar për krime lufte dhe vrasje në masë, por verdikti dhe dënimi nuk priten para muajit prill.
Noury ka qenë në krye të nëpunësve në burgun Gohardasht gjatë verës së 1988-ës, kur autoritetet e regjimit implementuan një fetva të liderit suprem të regjimit, Ruhollah Khomeini, gjë që çoi në ekzekutimin në masë të 30,000 të burgosurve politikë. Me postin që kishte, Noury ka luajtur një rol të drejtpërdrejtë në disa prej këtyre vrasjeve, si dhe në torturimin dhe marrjen në pyetje të të burgosurve politikë. Rreth 90 përqind e viktimave të masakrës së 1988-ës ishin anëtarë dhe mbështetës të Organizatës Muxhahedine të Popullit të Iranit, dhe çdo lidhje me MEK konsiderohej arsye e mjaftueshme për ekzekutim pa gjyq.
Dëshmitarët në gjyqin e Noury kanë thënë se ai vetë e ka konfirmuar këtë gjë, pasi u ka thënë atyre në atë kohë: “Nëse do të donim ta zbatonim urdhrin [e Khomeini-t], do të na duhej të vrisnim gjysmën e popullsisë.” Me sa duket Noury e ka përdorur këtë për të shpjeguar se pse disa nga të burgosurit në pavijonet politike të burgut Gohardasht kishin mbetur gjallë pas valës më të rëndë të ekzekutimeve, por gjithashtu ka ushtruar presion mbi ta duke përdorur faktin që kishin shpëtuar për një qime nga varja.
Ahmad Ebrahimi, një dëshmitar që ka kaluar 10 vite si i burgosur politik që nga viti 1981, ka cituar fjalët e Noury: “Nëse dikush nga ju bën një gabim, atëherë do t’ju ekzekutojmë të gjithëve.”
Embracing Iran’s Raisi Amplifies Threat Posed by His Regime
Një tjetër dëshmitar, Akbar Bandali, ka dëshmuar se Noury ka qenë direkt përgjegjës për rrahjen e të burgosurve, për t’i marrë në pyetje, por edhe thjesht si një mjet ndëshkimi pa gjyq. Bandali tha se në një rast, ai kishte zbuluar një plagosje në gju, dhe Noury e kishte goditur vetë Bandali-n disa herë në plagë, si dhe e kishte përdorur këtë si një taktikë për torturë të personalizuar.
Shumë nga të mbijetuarit e masakrës së 1988-ës kanë raportuar se regjimi i ka patur të planifikuara ato vrasje që më përpara, dhe kjo ka nxitur spekulime se torturimet gjatë marrjeve në pyetje në muajt para masakrës kanë patur pikërisht qëllimin të identifikonin personat që do të ekzekutoheshin në grupe pas nxjerrjes së fetvas.
Sipas Bandali, kjo praktikë filloi të mbizotëronte pas një “vale të dytë” ekzekutimesh gjatë verës së 1988-ës. Por siç kanë theksuar ai dhe të mbijetuar të tjerë, para kësaj kohe ishin kryer ekzekutime të panumërta vetëm mbi bazën e marrjeve në pyetje për vetëm pak minuta përpara një “komisioni të vdekjes.” Dëshmitë e dhëna në Stokholm konfirmojnë se këto “gjyqe” shpesh zgjatnin më pak se tre minuta dhe përmbanin vetëm një pyetje për sa i përket pikëpamjeve të të pandehurit lidhur me MEK.
Komisioni i vdekjes që mbikëqyrte burgjet Evin dhe Gohardasht, përbëhej nga katër zyrtarë. Mes tyre ishte Ebrahim Raisi, i cili në gusht 2021 u inaugurua si president i regjimit. Caktimi i tij në këtë post është pritur me zemërim nga iranianët dhe nga aktivistë të të drejtave njerëzore në mbarë botën. Amnesty International e ka quajtur këtë gjë si një “kujtesë të zymtë për faktin që pandëshkueshmëria ka pushtet absolut në Iran” dhe ka shprehur keqardhje për faktin që Raisi nuk është hetuar për krime kundër njerëzimit.
Mohammad Mohaddessin, Kryetar i Komitetit të Punëve të Jashtme të NCRI-së
Më 19 qershor, Lideri Suprem i regjimit iranian, Ali Khamenei, e përzgjodhi Ebrahim Raisi-n si president të ri të mullahëve për ta konsoliduar pushtetin në regjimin e tij. Shumë njerëz tani ngrenë pyetjen pse e ka marrë këtë vendim Khamenei pavarësisht historikut të dhunimeve të të drejtave njerëzore nga Raisi, sidomos rolit të tij në masakrën e 1988-ës dhe vrasjes së protestuesve gjatë kryengritjeve të mëdha të 2019-ës në Iran?
Nga ana tjetër, Raisi është në listën e sanksioneve të SHBA, dhe organizata ndërkombëtare si Amnesty International kanë bërë thirrje për ndjekjen penale të tij për krime kundër njerëzimit. A nuk e kishte ditur Khamenei se përzgjedhja e Raisi-t do ta shtonte izolimin ndërkombëtar të regjimit? Cila ishte arsyeja kryesore që Khamenei e nxori Raisi-n fitues në zgjedhje dhe konsolidoi regjimin e tij?
I ngritëm këto pyetje në një intervistë ekskluzive me Z. Mohammad Mohaddessin, kryetarin e Komitetit të Punëve të Jashtme të Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI). Më poshtë vijon teksti i plotë i kësaj interviste:
Pyetje: Pse e caktoi Khamenei Raisi-n si president për ta konsoliduar regjimin e tij, edhe pse e dinte që kjo gjë do ta shtonte izolimin ndërkombëtar të regjimit dhe do të nxiste edhe më shumë urrejtje për regjimin brenda vendit? Pse e bëri ai këtë?
Khamenei ishte plotësisht i vetëdijshëm për këtë fakt. Në të njëjtën kohë, Khamenei e kuptonte gjithashtu se regjimi i tij përballet me rrezikun serioz të kryengritjeve popullore. Për ta përballuar këtë kërcënim, Khamenei u detyrua ta instalonte Raisi-n si president. Khamenei gjendet përballë tre zhvillimeve të rëndësishme dhe “përzgjedhja” e Raisi-t është përgjigjja e regjimit ndaj këtyre zhvillimeve.
Zhvillimi i parë është situata urgjente sociale dhe ekonomike e regjimit dhe krizat e pakontrollueshme që rezultojnë nga kjo. Situata ekonomike e Iranit është më e rënda që ka qenë ndonjëherë gjatë shekullit të fundit. Shumica e popullsisë nuk arrin as të fitojë bukën e gojës dhe të plotësojë nevojat bazë. Njerëzit në provincën Khuzestan zhvillojnë protesta për të kërkuar ujë të pijshëm ose ujë për bujqësi dhe vaditje. Regjimi i ka tharë, në kuptimin e plotë të fjalës, lumenjtë e Iranit. Çmimi i bukës po rritet dita ditës, dhe çmimet e nevojave bazë po kapin majat. Kudo ka varfëri ekstreme. Po shikojmë tendenca tragjike si “banimi në varre.” Njerëzit detyrohen të shesin organet për të siguruar jetesën. Nga ana tjetër, situata ka arritur në një pikë aq kritike saqë çdo protestë sociale merr menjëherë ngjyrime politike, dhe njerëzit kërkojnë ndryshim regjimi në slloganet e tyre duke thirrur: “poshtë parimi Velayat-e Faqih (sundimi absolut klerikal).” Pra kjo është kriza e parë me të cilën po përballet Khamenei.
Zhvillimi i dytë është se shoqëria e Iranit ka hyrë në një fazë trazirash e kryengritjesh që në janar 2018. Ky zhvillim dhe kryengritjet e lidhura me të tregojnë se shoqëria e Iranit nuk e do këtë regjim. Shoqëria iraniane ka arritur në një nivel vetëdijeje për faktin që e vetmja zgjidhje për përmirësimin e kushteve të jetesës është thjesht ndryshimi i regjimit. Kështu, çdo protestë sociale dominohet menjëherë nga kërkesa politike, me thirrje të qarta për ndryshim regjimi. Për shembull, kryengritja e nëntorit 2019 nisi për shkak të një rritjeje të papritur të çmimeve të karburantit. Por protestat u shndërruan shumë shpejt në një kryengritje mbarëkombëtare kundër regjimit në tërësinë e tij duke reflektuar dëshirën e popullit për ndryshim regjimi. Duhet vënë në dukje që kërkesa e popullit nuk ishte ulja e çmimeve të karburantit. Në fakt, ai kërkonte ndryshimin e regjimit duke thirrur “Vdekje Khamenei-t.” Zhvillime të ngjashme kanë ndodhur edhe në kryengritje të tjera. Për shembull, dy muaj më parë, në Khuzestan shpërthyen protestat për shkak të mungesës së ujit, por slloganet shpejt u shndërruan në “vdekje Khamenei-t,” dhe protestat u përhapën edhe në provinca e qytete të tjera si Teheran e Tabriz, me njerëzit që thërrisnin për ndryshim regjimi.
Zhvillimi i tretë me të cilin po përballet Khamenei është formimi i “Njësive të Rezistencës” të Mujahedin-e Khalq (MEK) në mbarë Iranin. Roli i Njësive të Rezistencës në mbajtjen gjallë të zjarrit të rezistencës dhe në zgjerimin e saj anembanë Iranit përbën një kërcënim ekzistencial për regjimin.
Regjimi iranian ka qenë dëshmitar i veprimeve të Njësive të Rezistencës në terren gjatë kryengritjes së janarit 2018, pasi ishin ato që i lidhnin protestat bashkë dhe siguronin vazhdimësinë e tyre. Regjimi e ka kuptuar gjithashtu që strategjia e ndryshimit të regjimit ishte rezultati përfundimtar i këtyre protestave. Gjatë tre viteve të fundit, Njësitë e Rezistencës jo vetëm që e kanë mbajtur gjallë zjarrin e rezistencës, por edhe e kanë përhapur atë në mbarë vendin. Brezi i ri i Iranit tërhiqet nga vlerat e MEK dhe pajtohet me strategjinë e kësaj organizate, pavarësisht fushatave disa-dekadëshe të regjimit për ta demonizuar MEK-un dhe shpifur kundër saj.
Pyetje: Pra, konkluzioni është që Khamenei e ka caktuar Raisi-n si president dhe ka konsoliduar pushtetin në regjim me qëllimin për ta shtypur popullin dhe ruajtur regjimin e tij. A është e mundur të ketë sukses Khamenei në përballimin e kryengritjeve të ardhshme dhe në parandalimin e rrëzimit të regjimit të tij me anë të shtypjes?
Natyrisht, gjatë kësaj periudhe, konflikti midis popullit iranian dhe regjimit do të intensifikohet, dhe regjimi është i gatshëm të kryejë shumë krime për t’i konfrontuar kryengritjet dhe për të t’i parandaluar ato. Por në funddo të ndodhë e kundërta e qëllimeve të tij. Jo vetëm që regjimi nuk do jetë në gjendjen t’i parandalojë kryengritjet, por ato do të intensifikohen madje. Le të marrim si shembull vitet e fundit të regjimit të shahut. Shahu pati përdorur të njëjtën strategji. Ai formoi një qeveri ushtarake me gjeneralin Azhari si kryeminister, me shpresën se do të mund ta ruante regjimin e tij duke sunduar me një grusht të hekurt dhe duke vendosur shtetrrethimin. Por ndodhi e kundërta: protestat u intensifikuan dhe shkaktuan rrëzimin e tij.
Vendosja e Raisit si president i regjimit dhe ngushtimi i radhëve nuk ishte për Khamenei-n zgjedhja e parë apo ideale. Në fakt, ishte mundësia e fundit, dhe ai e bëri këtë per një arësye të vetme. Regjimi klerikal sheh në horizont disfatën e vet dhe nuk kishte asnjë strategji tjetër të vlefshme perveçse t’i jepte fund teatralitetit të “reformizmit” apo “moderimit”. Tashmë është i detyruar të tregojë natyrën e tij të vërtetë. Por populli iranian e ka testuar këtë regjim dhe nuk ka as dyshimin më të vogël se e vetmja zgjidhje është ndryshimi i regjimit. Kështu, ne shohim njerëz që bëjnë thirrje për ndryshim regjimi gjatë protestave, teksa kërkojnë të drejtat e tyre si uji dhe buka, dhe thërrasin “vdekje diktatorit” dhe ”poshtë parimi Velayat-e Faqih.”
Pyetje: Kriza e Covid-19 në Iran raportohet të jetë shumë e rëndë. Rezistenca Iraniane ka nënvizuar se Khamenei dhe regjimi i tij e kanë përdorur koronavirusin për të parandaluar kryengritjet. A kanë patur sukses? Sepse nuk ka patur më ndonjë kryengritje të shkallës së protestave të 2019-ës.
Khamenei kryen gjithfarëlloj krimesh për ta ruajtur regjimin e tij. Në dy vitet e fundit, një nga krimet e tij ishte lënia e popullit iranian pa mbrojtje përballë koronavirusit. Pas miratimit të vaksinave kundër Covid-19 qeveritë e shteteve të ndryshme janë përpjekur t’i vaksinojnë popullsitë e tyre sa më shpejt të jetë e mundur. Ndërsa Khamenei e ndaloi importimin e vaksinave amerikane dhe europiane në Iran, duke shkaktuar kështu qindra mijëra viktima mes popullit iranian.
Khamenei e ndërmori këtë masë kriminale në mënyrë që ta shuante shpirtin e rezistencës mes popullit dhe të përhapte dhimbje e dëshpërim në të. Por siç e thashë më parë, kishte një faktor që e ndryshoi të tërë ekuacionin dhe ia prishi agjendën Khamenei-t. Jo vetëm që Khamenei ka dështuar në implementimin e politikës së tij, por aktualisht, kriza e koronavirusit është shnderruar në një tjetër arësye për kryengritje të ardhshme. Faktori që solli dështimin e Khamenei-t ishte përhapja e rrjetit të njësive të rezistencës të MEK në mbarë Iranin.
Khamenei kishte ndërmend të shkaktonte viktima në masë duke shfrytëzuar krizën e koronavirusit. Ai kishte llogaritur se, nëse koronavirusi do të rezultonte në viktima në masë, njerëzit do të shkurajoheshin natyrisht, dhe askush nuk do të kishte energjinë për tu ngritur kundër regjimit. Kështu do të krijohej një atmosferë plot dëshpërim dhe pa shpresë në shoqëri. Por një element e ndryshoi situatën dhe nuk e lejoi Khamenein ta arrinte qëllimin e tij. Ky element ishin veprimtaritë e Njësive të Rezistencës në mbarë Iranin. Këto Njësi të Rezistencës jo vetëm që e vazhduan fushatën e tyre anembanë Iranit gjatë ditëve më të errëta të krizës së Covid-19, por edhe i intensifikuan veprimtaritë e tyre dhe i treguan popullit që, qoftë edhe për ta mposhtur koronavirusin, së pari duhet luftuar kundër “virusit të mullahëve.”
Gjatë tre viteve të fundit, Njësitë e Rezistencës të MEK, jo vetëm që i kanë mbajtur gjallë flakët e rezistencës në çdo arenë, por edhe i kanë zgjeruar veprimtaritë e tyre. Ato i kanë frymëzuar brezat e rinj të iranianëve që ta vazhdojnë rrugën e MEK pavarësisht përpjekjeve të regjimit për të mos i lejuar ata ta zbulojnë mesazhin e vërtetë të MEK, dhe pavarësisht fushatës demonizuese të regjimit kundër MEK. Kështu, politika çnjerëzore e Khameneit për shkaktimin e viktimave në masë dështoi, dhe tani është kthyer në një problem serioz për regjimin. Tani regjimi po detyrohet ta anulojë urdhrin e Khameneit për ndalimin e vaksinave dhe t’i importojë ato pasi mullahët janë të tmerruar nga reagimi i popullit dhe kryengritjet në horizont.
MEK Resistance Units in Iran: Ready to overthrow the regime marking 57th MEK foundation anniversary
“Mësuesit e burgosur duhet të lirohen,” “Nuk do të dorëzohemi derisa të fitojmë të drejtat tona,” “Mësues, ngrihu, mbro të drejtat e tua”
Znj. Maryam Rajavi: Kryengritja dhe përmbysja e fashizmit fetar është mënyra e vetme për të fituar të drejtat e pensionistëve, mësuesve, dhe punëtorëve.
Mëngjesin e të enjtes, më 14 tetor 2021, mësuesit në Teheran dhe 44 qytete të tjera (25 provinca), u mblodhën për të protestuar kundër kushteve të vështira të jetesës dhe mospërfilljes së regjimit ndaj kërkesave të tyre legjitime. Ata u betuan se do t’i vazhdojnë protestat derisa t’u plotësohen kërkesat, duke përfshirë lirimin e të gjithë mësuesve të burgosur.
Deri tani janë raportuar tubime të gjera mësuesish në 45 qytete.
Protesta e mësuesve u zhvillua jashtë ndërtesës së Organizatës për Planifikimin dhe Buxhetin në Teheran, si dhe përpara zyrave të Ministrisë së Arsimit në qytete të tjera, pavarësisht masave represive të regjimit klerikal, i cili dërgoi agjentë me veshje civile në vendin e ngjarjes dhe nuk i lejoi protestuesit të bënin foto apo video. Në Ahvaz, Forcat represive të Sigurimit të Shtetit (SSF) i sulmuan demonstruesit e mbledhur përpara ndërtesës së radio-televizionit të regjimit dhe i shpërndanë ata. Në Kerman, SSF arrestoi disa nga mësuesit në mënyrë që ta parandalonte tubimin, por mësuesit e vazhduan protestën, duke i neutralizuar planet e regjimit.
Vazhdojnë të shtohen thirrjet nga aktivistët iranianë për arrestimin e presidentit të regjimit, Ebrahim Raisi, për përfshirjen e tij në masakrën e 1988-ës të kryer nga regjimi ndaj 30,000 të burgosurve politikë, shumica e të cilëve ishin mbështetës ose anëtarë të Organizatës Muxhahedine të Popullit të Iranit (PMOI/MEK). Shumë nga të mbijetuarit dhe familjarët e viktimave të masakrës kanë udhëhequr thirrjet për t’i kërkuar llogari Raisi-t.
Gjatë muajve të fundit, Këshilli Kombëtar i Rezistencës së Iranit (NCRI) ka organizuar shumë konferenca dhe tubime, ku është theksuar e shkuara kriminale e Raisi-t, përfshirja e tij në masakrën e 1988-ës, dhe çfarë do të thotë kjo për të ardhmen për sa i përket administratës presidenciale të tij.
NCRI ka thënë: “Si një nga katër anëtarët e një paneli gjatë masakrës së 1988-ës, panel që tashmë njihet si “komisioni i vdekjes,” Raisi ka qenë një nga autorët kryesorë të asaj masakre. Ai ka mbetur gjithashtu një nga mbrojtësit kryesorë të saj në vitet e fundit, duke e përshkruar madje fetvan e Liderit Suprem të atëhershëm Ruhollah Khomeini, në të cilën ishte dhënë urdhri për masakrën, si një transmetim të pamohueshëm të vullnetit të Zotit.”
Kjo fetva deklaronte se kushdo që ishte mbështetës i MEK konsiderohej ‘armik i Zotit’ dhe duhej të dënohej me vdekje. Në një nga konferencat e NCRI-së, ekspertë ligjorë nga Europa kanë thënë se mesazhi i fetvas tregon qëllimin e regjimit për të ekzekutuar ata myslimanë, ideologjia e të cilëve për Islamin ishte në kundërshtim me atë të mullahëve. Si rrjedhim, ekspertët argumentuan se, në këtë aspekt, masakra e 1988-ës mund të klasifikohet si një akt gjenocidi.
Kjo është arsyeja pse thirrjet për arrestimin e Raisi-t po bëhen gjithnjë e më të forta, dhe sipas parimit të juridiksionit universal, çdo shtet në botë mund t’i ndjekë penalisht krime të këtij niveli, pavarësisht se ku janë kryer ato.
NCRI ka thënë: “Gjithsesi, akuza specifike e gjenocidit nuk është e domosdoshme për zbatimin e parimit të juridiksionit universal. Kjo është e qartë nga fakti që një nga pjesëmarrësit në masakër tashmë është arrestuar jashtë shtetit të tij, dhe çështja e tij nuk e përmend gjenocidin.”
Para pak muajsh, Hamid Noury, një ish zyrtar i burgjeve në Iran, u arrestua në Suedi dhe po përballet me akuzën e krimeve të luftës, për përfshirjen e tij në masakrën e 1988-ës, në një gjykatë suedeze, ku shumë nga të mbijetuarit e masakrës kanë dhënë dëshmitë dhe provat e tyre kundër tij.
Pjesëmarrja e supozuar e Raisi-t në konferencën për ndryshimin klimatik COP26 në Skoci, në fillim të nëntorit, nxiti thirrje për arrestimin e tij po të shkelte në tokën skoceze. Nëse ai do të merrte pjesë në këtë event dhe nuk do të arrestohej, pjesëmarrja e tij do të nxirrte në pah apatinë e fuqive perëndimore për ta mbajtur këtë person përgjegjës për krimet e tij kundër njerëzimit.
Në një samit virtual mbarëbotëror në korrik, Presidentja e zgjedhur e NCRI-së, Maryam Rajavi, tha: “Për sa i përket komunitetit ndërkombëtar, ky është një test që do të tregojë nëse ai do të ndërveprojë me këtë regjim vrasës apo do të qëndrojë në anën e popullit iranian.”
NCRI ka thënë: “Në po këtë event, Rajavi parashikoi se muajt në vijim do të karakterizoheshin nga një rritje e konfliktit midis autoriteteve iraniane dhe shoqërisë civile. Nëse ky parashikim del i saktë dhe ndërkohë legjitimiteti i Raisi-t nuk vihet në dyshim nga ndërkombëtarët, pasojat do të jenë me shumë mundësi të tmerrshme për komunitetin e aktivistëve të Iranit.”
Të hënën, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të regjimit iranian shpalli se presidenti i regjimit, Ebrahim Raisi, nuk do të marrë pjesë në Konferencën e OKB për Ndryshimin Klimatik COP26 në Glasgow. Në përgjigje ndaj reporterëve, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme tha se ‘ky udhëtim nuk ka qenë asnjëherë në agjendën e presidentit’. Refuzimi i një mundësie të tillë diplomatike për një regjim i cili po kërkon dëshpërimisht njohje ndërkombëtare për presidentin e tij është një pengesë serioze.
Sapo u bë e qartë që Raisi me shumë mundësi do të merrte pjesë në COP26, viktimat e regjimit iranian dhe ish-eurodeputeti Struan Stevenson bënë një kërkesë zyrtare për arrestimin e Raisi-t. Kjo kërkesë zyrtare u bë për shkak të historikut të errët të dhunimeve të të drejtave njerëzore nga Raisi. Raisi njihet për rolin e tij në masakrën e 1988-ës ndaj 30,000 të burgosurve politikë. Kërkesa zyrtare e bërë nga aktivistët iranianë dhe Z. Stevenson është mbuluar gjerësisht nga mediat.
“Është bërë një kërkesë zyrtare për arrestimin e presidentit iranian për krime kundër njerëzimit nëse ai merr pjesë në Cop26 në Glasgow,” ka raportuar Times. “Aktivistë të të drejtave njerëzore, viktima, dhe familjarë të personave të torturuar dhe ekzekutuar nga regjimi iranian i kanë bërë thirrje Policisë së Skocisë që ta hetojë Raisi-n sipas konceptit ligjor të juridiksionit universal. Kjo do të thotë që, dhunuesit e të drejtave njerëzore të çfarëdo kombësie mund të hetohen në çdo shtet, pavarësisht se ku janë kryer krimet,” shton Times.
Gjithashtu, Rezistenca Iraniane ka mbajtur një konferencë për shtyp më 13 tetor. Në këtë event morën pjesë ish të burgosur politikë, viktima të regjimit, si dhe Z. Stevenson. Pjesëmarrës ishte edhe Tahar Boumedra, ish drejtor i Zyrës së OKB për të Drejtat e Njeriut në Irak. Z. Boumedra nënvizoi se “E kemi bërë kallëzimin e parë më 2 korrik 2021. Ne besojmë se drejtësia e vonuar është drejtësi e mohuar.”
Ka thirrje gjithnjë e më të forta për t’i kërkuar llogari Raisi-t për rolin e tij në masakrën e 1988-ës, si dhe për krimet që ai ka kryer si Kryegjyqtar i regjimit nga 2019 në 2021, kryesisht gjatë protestave të mëdha në Iran.
Ekipet e futbollit të Iranit dhe Koresë së Veriut luajtën lojën e tyre në mungesë të spektatorëve në Stadiumin Azadi të Teheranit më 12 tetor 2021. Federata Iraniane e Futbollit nuk lejoi asnjë spektator në stadium nën justifikimin e protokolleve Covid-19, për të mbajtur deri në fund vendimin e saj për ndalimin e grave.
Një nga kushtet që FIFA i kishte vënë Iranit që të kualifikohej për pritjen e lojërave ishte lejimi i hyrjes së grave në stadiumet iraniane në të gjitha ndeshjet kombëtare dhe të ligës.
Megjithatë, këtë herë, Federata Iraniane e Futbollit përfitoi nga protokollet e higjienës për të vazhduar ndalimin e hyrjes së grave duke ndaluar të gjithë spektatorët të ndiqnin ndeshjen.
Regjimi klerikal njoftoi se arsyeja e mbajtjes së lojërave pa spektatorë janë rregullat e reja të shpallura për rihapjen e stadiumeve gjatë pandemisë. ” (Agjencia shtetërore e lajmeve ISNA-11 tetor 2021)
Drejtori i Përgjithshëm i Federatës së Futbollit, Hassan Kamranifar, tha: “Mungesa e tifozëve nuk lidhet me ndonjë çështje të jashtme. Për të marrë parasysh protokollet e higjienës dhe infrastrukturën, ne arritëm në përfundimin se ndeshjet duhet të zhvillohen pa praninë e tifozëve. ” (Agjencia zyrtare e lajmeve IRNA – 11 tetor 2021)
Populli iranian ka vuajtur nga krizat më të rënda ekonomike dhe sociale në shekullin e kaluar. Sipas mediave shtetërore të Iranit, kjo situatë përkeqësohet çdo ditë, duke e kthyer shoqërinë në një fuçi baruti gati për të shpërthyer.
“Pabarazia në të ardhura, inflacioni dhe papunësia vjetore kanë shtyrë më shumë njerëz në moçalin e varfërisë,” shkroi e përditshmja shtetërore Setareh Sobh më 12 tetor.
“Inflacioni është një shkak serioz i varfërisë në Iran. Në fillim të vitit 2003, norma e inflacionit në Iran ishte afër 40 përqind. Zhvlerësimi i monedhës së vendit ka çuar në rritjen e papunësisë, e cila ka lënë shumë iranianë në varfëri. Iranianët kanë qenë dëshmitarë të rritjes së çmimeve. Çmimet janë rritur nga 55 për qind në më shumë se 100 për qind ” shton Setareh Sobh.
Sipas të përditshmes Setareh Sobh, regjimi “ka rritur inflacionin duke shtypur kartëmonedha për të kompensuar deficitin buxhetor. Shtypja e kartëmonedhave rriti normën e likuiditetit dhe meqenëse vëllimi i likuiditetit ishte shumë më i lartë se norma e prodhimit të vendit, norma e inflacionit u rrit në mënyrë dramatike. ”
Për shkak të rritjes së normës së inflacionit dhe rritjes së çmimeve, njerëzit mezi mbijetojnë. Sipas të përditshmes shtetërore Hamdeli të martën, “Gjendja psikologjike e shoqërisë është në nivel shqetësues dhe manifestohet çdo ditë në forma të ndryshme dhune.”