“Njerëzit po bëhen më të interesuar për të mbajtur protesta në rrugë,” paralajmëroi Taghi Rostamvandi, zëvendësministri i Brendshëm i regjimit iranian, duke pranuar gjendjen shpërthyese të shoqërisë. Ndërsa protestat nga iranianët nga të gjitha sferat e jetës vazhdojnë të përhapen në të gjithë vendin për shkak të problemeve ekonomike dhe sociale, zyrtarët e regjimit dhe media shtetërore nuk mund të pretendojnë më se situata është normale. “Indeksi i dëshirës së njerëzve për të protestuar është shumë i rëndësishëm.
Ne duhet të bëjmë një vlerësim socio-politik kur njerëzit dalin në rrugë duke shfaqur forma intensive protestash, sepse ato protesta do të thyejnë normat” pranoi Rostamvandi më 16 janar, sipas faqes së internetit shtetërore Iran Press. “Durimi i popullit po shuhet shumë pasi presionet ekonomiko-financiare vazhdojnë të rriten.
Ne gjithashtu duhet të japim alarmin pasi më shumë njerëz po anojnë drejt një qeverie laike për shkak të paaftësisë ose keqmenaxhimit. Kjo është shumë e rrezikshme,” tha Rostamvandi, duke iu referuar urrejtjes në rritje të njerëzve ndaj regjimit dhe thirrjeve të tyre në rritje për një qeveri laike.
Që nga revolucioni në vitin 1979, teokracia sunduese e Iranit ka përdorur fenë për të justifikuar mizoritë e saj. Mullahët kanë përdorur predikimet e namazit të së premtes dhe xhamitë për të përhapur propagandën e tyre dhe për të mbrojtur interpretimin e tyre reaksionar të Islamit, të cilin shoqëria e gjallë e Iranit, kryesisht të rinjtë, e ka refuzuar. “Është e papranueshme që xhamitë qendrore në qytete të mos falin namazet ditore. Faji është mbi ju njerëz. Prijësit e namazit ankohen se shkojmë në xhami, por njerëzit nuk vijnë. Kjo nuk është rruga e [regjimit].
Ne kemi pasur arritje, si fitorja në luftën [Iran-Irak]”, tha Ahmadreza Shahrokhi, udhëheqësi i lutjes së së Premtes në Khorramabad më 14 janar, sipas TV shtetëror.
Të hënën, më 17 janar 2022, në selinë e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI) në Auvers-sur-Oise (veri të Parisit) u mbajt një konferencë e titulluar “Mbani regjimin e Iranit përgjegjës për gjenocidin, terrorizmin dhe sfidimin bërthamor”.
Presidentja e zgjedhur e NCRI, znj. Maryam Rajavi dhe një numër politikanësh të shquar evropianë, duke përfshirë Guy Verhofstadt, eurodeputet dhe kryeministër i Belgjikës (1999-2008), Frederic Reinfeldt, kryeministër i Suedisë (2006-2014), John Bercow, Kryetar i Dhomës së Përbashkët të Mbretërisë së Bashkuar (2009 -2019); dhe Franco Frattini, Ministër i Punëve të Jashtme të Italisë (2002-2004 dhe 2008-2011) dhe Komisioneri Evropian për Drejtësi, Liri dhe Siguri (2004-2008), morën pjesë dhe iu drejtuan Konferencës.
Në fjalimin e saj kryesor, zonja Rajavi përshkroi gjendjen e përmbysjes së regjimit klerikal dhe tha: “Kjo situatë është para së gjithash për shkak të vendosmërisë së popullit iranian për një ndryshim thelbësor. Regjimi nuk ka zgjidhje për të frenuar kryengritjet, por vetëm përmes shtypjes.” Duke iu referuar rrënjëve të thella të Rezistencës Iraniane në zemrën e shoqërisë iraniane dhe mbështetjes së saj ndaj një lëvizje të të rinjve rebelë dhe luftëtarë, si dhe rolit të saj në luftën kundër ekstremizmit nën flamurin e Islamit, ajo nënvizoi se kjo rezistencë ka fuqinë për të sjellë ndryshime demokratike në Iran.
Duke kujtuar përvojën e dështuar të Perëndimit në mbështetjen e diktaturës së Shahut deri në muajt e fundit të sundimit të tij, ajo theksoi nevojën për një politikë korrekte dhe të përgjegjshme nga komuniteti ndërkombëtar, veçanërisht perëndimi, për të qëndruar pranë popullit iranian dhe për të njohur luftën e tij për përmbysjen e regjimit. Kjo është e drejtë e patjetërsueshme e popullit iranian. Në një pjesë tjetër të fjalës së saj, zonja Rajavi përsëriti se regjimi iranian me krijimin e bombës atomike dëshiron të gjejë një rrugëdalje nga kriza aktuale, e cila ka vënë në rrezik ekzistencën e tij.
Projektet bërthamore të regjimit janë tërësisht kundër interesave kombëtare të popullit iranian. Negocimi me një regjim që nuk respekton asnjë rregull apo ligj i jep vetëm kohë. Komuniteti ndërkombëtar duhet të rivendosë gjashtë rezolutat e Këshillit të Sigurimit të OKB-së mbi projektet bërthamore të regjimit iranian. Ai duhet të ndalojë plotësisht pasurimin e uraniumit të regjimit dhe të mbyllë qendrat bërthamore të regjimit. Inspektimet e pakushtëzuara janë të domosdoshme për të parandaluar aksesin e regjimit në një bombë atomike.
Në fjalët e tij, z. Verhofstadt vuri në dyshim pandëshkueshmërinë që gëzonte regjimi.
“Kriza e mosndëshkimit në Iran arriti kulmin në qershor kur Raisi u emërua president i regjimit. Ai është një nga autorët kryesorë të vrasjes masive në vitin 1988 të më shumë se 30 mijë të burgosurve politikë. Në vend që të gjykohet për krime kundër njerëzimit, ai po zë postin e presidencës. Kjo tregon se mosndëshkimi mbizotëron në Iran. Arkitektët dhe autorët e gjenocideve duhet të sillen gjithmonë para drejtësisë,” tha ai, duke shtuar, “Në vend që të heshtim, duhet të vendosim shqetësimet tona për shkeljet e të drejtave të njeriut në vendin kryesor. Një politikë e fortë duhet të lidhet gjithashtu me marrëveshjen bërthamore me Iranin. Bisedimet me Iranin nuk duhet të jenë tymi për të mos trajtuar kushtet e të drejtave të njeriut në Iran.
Çdo marrëveshje duhet të përfshijë një kapitull mbi të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit në Iran”. Z. Bercow theksoi: “Unë mbështes thirrjen tuaj për një republikë laike dhe demokratike dhe mbështes planin prej dhjetë pikash të zonjës Rajavi për një Iran të lirë. Masakra e vitit 1988 duhet hetuar. Ebrahim Raisi duhet të ndiqet penalisht për krime kundër njerëzimit”.
“Ai është një turp,” shtoi z. Bercow, duke vënë në dukje se “demokracitë duhet të pranojnë se ka një ndryshim kyç midis trajtimit të demokracive të tjera dhe marrëdhënieve me vendet e tjera, regjimet e të cilave janë jodemokratike. Qasja pajtuese nuk ka dhënë asnjë rezultat. Kjo është pika për t’i dërguar regjimit një mesazh të qartë se nëse ata nuk e pezullojnë programin e tyre bërthamor, sanksionet e OKB-së do të riaplikohen.” Duke shprehur mbështetjen e tij për protestat e popullit iranian, ai shtoi: “Jo Shahut, jo diktaturës fetare, jo teokracisë, po demokracisë”.
Në fjalën e tij, z. Reinfeldt tha, “Raisi nuk është në mbështetje të popullit iranian. Ai u zgjodh midis disa burrave për të mbajtur kontrollin e regjimit. Situata në Iran është veçanërisht shqetësuese. Ekziston një kombinim shumë i rrezikshëm. Ai bashkon autoritarizmin dhe diktaturën fetare. Në emër të Islamit, ata thonë se është e drejtë të urrejmë njëri-tjetrin dhe të vrasim njerëz.” Ai shtoi, “Ne kemi nevojë që Evropa të bashkohet dhe të ngrihet për vlerat dhe të zmbrapset kundër rregullave autoritare, duke përfshirë mullahët në Iran.
Ata janë një kërcënim për botën duke keqpërdorur Islamin, duke kërkuar armë bërthamore dhe duke destabilizuar rajonin.” Duke iu bashkuar konferencës me video, z. Frattini tha: “Çfarë duhet të bëjmë me këtë tirani, këtë regjim të tmerrshëm që abuzon me të drejtat elementare, të panegociueshme, që vret mijëra e mijëra? Disa njerëz thonë se ka dallime midis reformistëve dhe konservatorëve.
Kjo nuk eshte e vertete. Unë kam qenë pjesë e negociatave mbi programin bërthamor të Iranit në vitin 2003, gjatë të ashtuquajturës qeveri reformiste Khatami. Ata njerëz nuk ishin të ndryshëm nga ata që janë sot në detyrë. Ata donin të merrnin garanci për të pasur dorë të lirë për të kryer abuzime kundër popullit të tyre. Ata janë të njëjtë.” Ai shtoi, “Një argument tjetër është se ne duhet të heqim sanksionet sepse sanksionet po prekin njerëzit e pafajshëm. Kjo nuk është aspak e vërtetë.
Në fakt, sa më shumë para të kenë, aq më shumë do të shpenzojnë për programin e tij bërthamor dhe jo për përmirësimin e cilësisë së jetës në Iran. Unë mbështes idenë e një politike më të rreptë ndaj regjimit në lidhje me sanksionet.
Ne duhet të dimë çdo dollar të shpenzuar për përmirësimin dhe forcimin e aparatit bërthamor dhe ushtarak kundër popullit, rritjen e kapacitetit bërthamor për të frikësuar dhe dominuar jo vetëm popullin e Iranit, por edhe rajonin kundër vendeve të Lindjes së Mesme, dhe duke kontribuar shumë në destabilizimi i Lindjes së Mesme”. Në këtë konferencë dëshmuan një grup viktimash të krimeve të regjimit klerikal, mes të cilëve zonja Zohreh Shafaei, një ish e burgosur politike, prindërit, dy vëllezërit dhe një motër e së cilës u ekzekutuan, zonja Safora Sadidi, babai i së cilës u ekzekutua gjatë masakrës së vitit 1988 dhe xhaxhai i saj në masakrën e vitit 2013 në Ashraf. Znj. Azadeh Alemi, të cilës i janë ekzekutuar dy xhaxhallarët dhe gruaja e një xhaxhai dhe nëna e saj është burgosur për shumë vite. Ajo ishte në burg me nënën e saj si fëmijë.
Ish-kryeministrat e Belgjikës dhe Suedisë, Guy Verhofstadt dhe Fredrik Reinfeldt, Kryetari i Dhomës së Përbashkët të Mbretërisë së Bashkuar deri në vitin 2019, John Bercow, dhe ish-ministri i Jashtëm italian Franco Frattini folën në konferencë.
Zonja Maryam Rajavi: Rezistenca iraniane me rrënjët e saj në zemrën e shoqërisë iraniane dhe mbështetjen e saj në një lëvizje të të rinjve rebelë dhe luftëtarë, si dhe roli i saj në luftën kundër ekstremizmit nën flamurin e Islamit, ka fuqinë të sjellë për ndryshimet demokratike në Iran.
Të hënën, më 17 janar 2022, në selinë e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI) në Auvers-sur-Oise (veri Paris) u mbajt një konferencë e titulluar “Mbani regjimin e Iranit përgjegjës për gjenocidin, terrorizmin dhe sfidimin bërthamor”. Presidentja e zgjedhur e NCRI, znj. Maryam Rajavi, dhe një numër politikanësh të shquar evropianë, duke përfshirë Guy Verhofstadt, eurodeputet dhe kryeministër i Belgjikës (1999-2008), Frederic Reinfeldt, kryeministër i Suedisë (2006-2014), John Bercow, Kryetar i Dhomës së Përbashkët të Mbretërisë së Bashkuar (2009 -2019); dhe Franco Frattini, Ministër i Punëve të Jashtme të Italisë (2002-2004 dhe 2008-2011) dhe Komisioneri Evropian për Drejtësi, Liri dhe Siguri (2004-2008), morën pjesë dhe iu drejtuan Konferencës.
Në fjalimin e saj kryesor, zonja Rajavi përshkroi gjendjen e përmbysjes së regjimit klerikal dhe tha: Kjo situatë është para së gjithash për shkak të vendosmërisë së popullit iranian për një ndryshim thelbësor. Regjimi nuk ka zgjidhje për të frenuar kryengritjet, por vetëm përmes shtypjes. Duke iu referuar rrënjëve të thella të Rezistencës Iraniane në zemrën e shoqërisë iraniane dhe mbështetjes së saj në një lëvizje të të rinjve rebelë dhe luftëtarë, si dhe rolit të saj në luftën kundër ekstremizmit nën flamurin e Islamit, ajo nënvizoi se kjo rezistencë ka fuqinë për të sjellë ndryshime demokratike në Iran.
Duke kujtuar përvojën e dështuar të Perëndimit në mbështetjen e diktaturës së Shahut deri në muajt e fundit të sundimit të tij, ajo theksoi nevojën për një politikë korrekte dhe të përgjegjshme nga komuniteti ndërkombëtar, veçanërisht perëndimi, për të qëndruar pranë popullit iranian dhe për të njohur luftën e tij për përmbysje. regjimit. Kjo është e drejta e patjetërsueshme e popullit iranian. Në një pjesë tjetër të fjalës së saj, zonja Rajavi përsëriti se regjimi iranian me marrjen e bombës atomike dëshiron të gjejë një rrugëdalje nga kriza aktuale, e cila ka vënë në rrezik ekzistencën e tij.
Projektet bërthamore të regjimit janë tërësisht kundër interesave kombëtare të popullit iranian. Negocimi me një regjim që nuk respekton asnjë rregull apo ligj i jep vetëm kohë. Komuniteti ndërkombëtar duhet të rivendosë gjashtë rezolutat e Këshillit të Sigurimit të OKB-së mbi projektet bërthamore të regjimit iranian. Ai duhet të ndalojë plotësisht pasurimin e uraniumit të regjimit dhe të mbyllë qendrat bërthamore të regjimit. Inspektimet e pakushtëzuara janë të domosdoshme për të parandaluar aksesin e regjimit në një bombë atomike. Në fjalët e tij, z. Verhofstadt vuri në dyshim pandëshkueshmërinë që gëzonte regjimi.
“Kriza e mosndëshkimit në Iran arriti kulmin në qershor kur Raisi u emërua president i regjimit. Ai është një nga autorët kryesorë të vrasjes masive në vitin 1988 të më shumë se 30 mijë të burgosurve politikë. Në vend që të gjykohet për krime kundër njerëzimit, ai po zë postin e presidencës. Kjo tregon se mosndëshkimi është i theksuar në Iran. Arkitektët dhe autorët e gjenocideve duhet të sillen gjithmonë para drejtësisë,” tha ai, duke shtuar: “Në vend që të heshtim, duhet të vendosim shqetësimet tona për shkeljet e të drejtave të njeriut si kryesore. Një politikë e fortë duhet të lidhet gjithashtu me marrëveshjen bërthamore me Iranin. Bisedimet me Iranin nuk duhet të jenë një perde tymi për të mos trajtuar kushtet e të drejtave të njeriut në Iran. Çdo marrëveshje duhet të përfshijë një kapitull mbi të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit në Iran”.
Z. Bercow theksoi: “Unë mbështes thirrjen tuaj për një republikë laike dhe demokratike dhe mbështes planin dhjetë pikash të zonjës Rajavi për një Iran të lirë. Masakra e vitit 1988 duhet hetuar. Ebrahim Raisi duhet të ndiqet penalisht për krime kundër njerëzimit”. “Ai është një turp,” shtoi z. Bercow, duke vënë në dukje se “demokracitë duhet të pranojnë se ka një ndryshim kyç midis trajtimit të demokracive të tjera dhe marrëdhënieve me vendet e tjera, regjimet e të cilave janë jodemokratike. Qasja pajtuese nuk ka dhënë asnjë rezultat. Kjo është pika për t’i dërguar regjimit një mesazh të qartë se nëse ata nuk e pezullojnë programin e tyre bërthamor, sanksionet e OKB-së do të riaplikohen.” Duke shprehur mbështetjen e tij për protestat e popullit iranian, ai shtoi: “Jo Shahut, jo diktaturës fetare, jo teokracisë, po demokracisë”. Në fjalën e tij, z. Reinfeldt tha, “Raisi nuk është në mbështetje të popullit iranian. Ai u zgjodh midis disa burrave për të mbajtur kontrollin. Situata në Iran është veçanërisht shqetësuese. Ekziston një kombinim shumë i rrezikshëm. Ai bashkon autoritarizmin dhe diktaturën fetare.
Në emër të Islamit, ata thonë se është e drejtë të urrejmë njëri-tjetrin dhe të vrasim njerëz.” Ai shtoi, “Ne kemi nevojë që Evropa të bashkohet dhe të ngrihet për vlerat dhe të zmbrapset kundër rregullave autoritare, duke përfshirë mullahët në Iran. Ata janë një kërcënim për botën duke keqpërdorur Islamin, duke kërkuar armë bërthamore dhe duke destabilizuar rajonin.” Duke iu bashkuar konferencës me video, z. Frattini tha: “Çfarë duhet të bëjmë me këtë tirani, këtë regjim të tmerrshëm që abuzon me të drejtat elementare, të panegociueshme, që vret mijëra e mijëra? Disa njerëz thonë se ka dallime midis reformistëve dhe konservatorëve. Kjo nuk eshte e vertete. Unë kam qenë pjesë e negociatave mbi programin bërthamor të Iranit në vitin 2003, gjatë të ashtuquajturës qeveri reformiste Khatami. Ata njerëz nuk ishin të ndryshëm nga ata që janë sot në detyrë. Ata donin të merrnin garanci për të pasur dorë të lirë për të kryer abuzime kundër popullit të tyre. Ata janë të njëjtë.”
Ai shtoi, “Një argument tjetër është se ne duhet të heqim sanksionet sepse sanksionet po prekin njerëzit e pafajshëm. Kjo nuk është aspak e vërtetë. Në fakt, sa më shumë para të kenë, aq më shumë do të shpenzojnë për programin e tij bërthamor dhe jo për përmirësimin e cilësisë së jetës në Iran. Unë mbështes idenë e një politike më të rreptë ndaj regjimit në lidhje me sanksionet. Ne duhet të dimë çdo dollar të shpenzuar për përmirësimin dhe forcimin e aparatit bërthamor dhe ushtarak kundër popullit, rritjen e kapacitetit bërthamor për të frikësuar dhe dominuar jo vetëm popullin e Iranit, por edhe rajonin kundër vendeve të Lindjes së Mesme, dhe duke kontribuar shumë në destabilizimin e Lindjes së Mesme”. Në këtë konferencë dëshmuan një grup viktimash të krimeve të regjimit klerikal, mes të cilëve zonja Zohreh Shafaei, një ish e burgosur politike, prindërit, dy vëllezërit dhe një motër e së cilës u ekzekutuan; zonja Safora Sadidi, babai i së cilës u ekzekutua gjatë masakrës së vitit 1988 të të burgosurve politikë dhe xhaxhai i saj në masakrën e vitit 2013 në Ashraf; Znj. Azadeh Alemi, të cilës i janë ekzekutuar dy xhaxhallarët dhe gruaja e një xhaxhai dhe nëna e së cilës është burgosur për shumë vite. Ajo ishte në burg me nënën e saj si fëmijë.
Kishte mbi 230 protesta dhe greva në Iran në dhjetor 2021. Ndoshta më e spikatura prej tyre ishte greva tre-ditore e mësuesve më 11, 12 dhe 13 dhjetor, ku përfshiheshin dhjetëra mijëra mësues në qindra qytete në të gjithë vendin duke kërkuar paga e drejtë.
Ndërkohë, grevat sporadike vazhduan mes minatorëve, me punëtorët e minierave të bakrit Sangun në Varzaqan, Irani veriperëndimor që organizuan një aksion proteste pas disa muajsh premtimesh të thyera nga menaxhmenti i minierës. Sa më sipër janë vetëm rastet e fundit të një vale të re grevash dhe protestash që kanë ndodhur që nga viti 2018.
Regjimi i korruptuar në Teheran, i paaftë për t’iu përgjigjur kërkesave të drejta të protestuesve, është përgjigjur duke i arrestuar, burgosur dhe imponuar garanci të rënda për lirimin e tyre. Grevat e reja të mësuesveMijëra mësues dhe mbështetësit e tyre dolën në rrugë të enjten, më 13 janar, në mbi 116 qytete në 30 provinca të Iranit.
Tubimet e paracaktuara u zhvilluan jashtë ndërtesës së parlamentit të Iranit në Teheran, përpara zyrave qeveritare në kryeqytetet e provincave dhe para departamentit të arsimit në qytete të tjera. Edhe një herë mësuesit shprehën kërkesat dhe shqetësimet e tyre të lëna pas dore prej kohësh. Parullat dhe deklaratat e tyre të guximshme, të brohoritura me entuziazëm nga turma, pasqyruan më së miri tërbimin dhe zhgënjimin e këtij grupi të klasës punëtore iraniane, durimit të cilit i ka ardhur fundi.
Demonstruesit kanë brohoritur slogane si: “Mësuesit e burgosur duhet të lirohen”, “Mësues, ngrihuni për t’i dhënë fund diskriminimit”, “Kemi dëgjuar shumë premtime, nuk kemi parë drejtësi”, “Qeveria është e pabesë dhe parlamenti e mbështet atë. “Mësues, bërtisni për të drejtat tuaja”, “Mësuesit preferojnë të vdesin sesa të pranojnë poshtërimin”, “As dorëzim, as kompromis”, “Mësuesit janë të burgosur, grabitësit janë të lirë”, “Slogani i çdo mësuesi është kundër shtypjes” dhe “Arsimi është e drejta e fëmijëve të Iranit.”
Duke marrë parasysh intensifikimin e krizave të thella ekonomike dhe sociale në Iran, paratë janë shumë të vështira për t’u siguruar për shumicën e familjeve mesatare.
Një nga shpenzimet më të mëdha që njerëzit po mundohen të përballojnë është blerja e gurëve të varrit për të dashurit e tyre që kanë ndërruar jetë. Për shkak të varfërisë së madhe në të gjithë Iranin, biznesi i gurëve të varrit të dorës së dytë dhe shitësve që janë të gatshëm t’i lejojnë klientët t’i blejnë ato me këste, po lulëzon, siç vërehet nga e përditshmja shtetërore Hamshahri, e cila së pari vuri në dukje trendin në maj 2021.
Në një raport të agjencisë shtetërore të lajmeve ROKNA thuhet se çmimi mesatar i gurëve të varreve është rritur me 35 % . Për shembull, çmimi i një guri varri në varrezat e Behesht-e Zahra pranë Teheranit është pothuajse trefishuar nga 3.5 milionë tomanë në mbi 10 milionë tomanë. Një shitës gurësh varri, i cili u citua në botimin e 11 janarit të së përditshmes Sharq, deklaroi se që nga shpërthimi i Covid-19 në Iran, numri i njerëzve që kthehen për të blerë gurë varri me këste është rritur.
Megjithatë, ai shtoi se disa shitës do t’u shesin produktet me këste vetëm miqve dhe të afërmve, pasi ata nuk mund të garantojnë se njerëzit e tjerë do të mund të lajnë borxhet e tyre. Sipas tij, shumë njerëz në vend të kësaj po zgjedhin për të blerë gurë të lirë, duke derdhur bojë të zezë mbi to dhe më pas duke i lustruar që të fitojnë një gur varri në dukje të vlefshëm.
Ai tha se punonjësit e varrezave shpesh marrin gurët e varreve të vjetra, të cilat i përkasin varreve 30-vjeçare ose varre që janë shndërruar në varre shumëkatëshe, bluajnë shkrimet e vjetra, i lustrojnë në mënyrë që të ripërdoren dhe ua shesin familjeve me burime të kufizuara financiare. Megjithatë, shumë njerëz janë thjesht të kënaqur me gurin e vogël që është vendosur nga administrata e varrezave mbi varre.
Mbrëmë, një seri shpërthimesh të mëdha u dëgjuan në provincat Kermanshah, Hamedan dhe Kurdistan, në Iranin Perëndimor. Njerëzit në rrjetet sociale i përshkruan të tmerrshme shpërthimet, të cilat tronditën shtëpitë.
Regjimi iranian fillimisht nuk raportoi asgjë për incidentin, por pasi lajmi ishte përhapur tashmë gjerësisht në mediat sociale, media shtetërore filloi të shpërndante deklarata kontradiktore. Saberin News, e cila është e lidhur me Gardën Revolucionare, tha se zhurma e shpërthimeve ishte rezultat i një stërvitjeje mbrojtëse.
Pastaj, duke kundërshtuar Saberin News, Saeed Ketabi, guvernatori i Assadabad në provincën Hamedan, konfirmoi shpërthimet, por tha se shkaku nuk ishte i qartë.
Mahmoud Abbaszadeh Meshkini, zëdhënësi i Komisionit të Sigurisë në parlamentin e regjimit, tha gjithashtu se ai kishte kontaktuar agjencitë përkatëse, por arsyeja e këtyre shpërthimeve nuk dihet ende.
Agjencia e lajmeve Fars në pronësi të IRGC-së citoi guvernatorin e qarkut Assadabad të thoshte se autoritetet po hetojnë çështjen, por nuk do të kishte asnjë raport për t’u bërë publik. “Aktualisht të gjitha organizatat janë duke u hetuar dhe jemi në kontakt me të gjithë. Asgjë nuk ka ndodhur në fushën e gazit, emergjencave, apo zjarrfikësve dhe shtabi i menaxhimit të krizave është në ndjekje, shtoi ai.
Agjencia e Lajmeve Tasnim, e lidhur me Forcën Quds të IRGC-së, shkroi: “Një burim informues në Forcat e Armatosura mohoi raportimet, duke thënë se tingulli nuk kishte të bënte me aktivitetet e Forcave të Armatosura apo ndonjë sistem mbrojtës që po testohej. Ai mohoi gjithashtu disa spekulime në internet që i lidhnin shpërthimet me operacione sabotuese dhe sulme nga shtetet e huaja, ndërsa theksoi se në pjesën perëndimore të vendit kishte rrufe.
Sipas Agjencisë gjysmëzyrtare të Lajmeve, ISNA, deputeti politik dhe i sigurisë i Guvernatorit të Hamedanit tha se deri më tani, zyrtarët besojnë se burimi i shpërthimit të mbrëmshëm ka qenë i lidhur me disa procedura stërvitore. Mehdi Babalhawaeji tha: “Hetimet tona zbuluan se nuk kishte patur shpërthime në provincën Hamedan. Këto kanë ndodhur në provincat fqinje. Guvernatori ka thirrur guvernatorët fqinjë dhe ata gjithashtu kanë thënë se nuk ka pasur shpërthime.”
Një zëdhënës i bazës së mbrojtjes ajrore Khatam al-Anbiya njoftoi: “Mbrëmë nuk është kryer asnjë stërvitje apo procedurë operacionale në rrjetin e integruar të mbrojtjes ajrore të vendit dhe të gjitha spekulimet në këtë drejtim janë mohuar”.
Ka pasur raporte të shumta, që nga fillimi i janarit, për shtypjen e autoriteteve të regjimit iranian ndaj aktivistëve të opozitës dhe të burgosurve politikë. Megjithatë, ka pasur shenja të vazhdueshme të trazirave publike dhe në kundërshtim me propagandën shtetërore që përpiqet të paraqesë një imazh fuqie dhe mbështetje të gjerë sociale për klerikët.
Më 5 janar, një statujë e komandantit të eliminuar të Forcave Quds, Qassem Soleimani, u dogj nga Njësitë e Rezistencës të lidhura me grupin kryesor opozitar të vendit, Organizatën Muxhahedine të Popullit të Iranit (PMOI/MEK).
Djegia e statujës së Soleimanit në Shahr-e Kord erdhi vetëm disa orë pasi u zbulua dhe ishte vetëm shembulli i fundit i një proteste dhe kundërshtimi nga një shoqëri e shqetësuar Irani që dëshiron të ndryshojë. Imazhe të tjera dhe pankarta të Soleimanit po vihen vazhdimisht në zjarr në qytete në të gjithë Iranin.
Në nëntor 2019, banorët e afro 200 qyteteve dhe qytezave iraniane morën pjesë në një kryengritje duke brohoritur slogane si “vdekje diktatorit” dhe duke theksuar rritjen e mbështetjes publike për ndryshimin e regjimit. Si përgjigje, autoritetet e regjimit qëlluan dhe vranë rreth 1500 njerëz brenda pak ditësh.
Për muaj më pas, gjyqësori iranian kreu një fushatë torture sistematike kundër të arrestuarve. Në atë kohë, gjyqësori drejtohej nga Ebrahim Raisi, i njohur për rolin kryesor në masakrën e 30,000 të burgosurve politikë gjatë verës së vitit 1988. Më pak se dy vjet pas kryengritjes, Raisi u emërua presidenti i ri, në një lëvizje që shumë vëzhgues e interpretuan si një shpërblim për shërbimin e tij prej dekadash ndaj shtypjes së disidencës nga regjimi.
Shumë nga të njëjtët vëzhgues parashikuan se ngjitja e Raisit në presidencë do të përshpejtonte një model të goditjes që filloi në vazhdën e një kryengritjeje në janar 2018 dhe vazhdoi në prag të kryengritjes së nëntorit 2019, protestave për fatkeqësinë e Fluturimit 752 dhe më gjerë. . Raportet e janarit për abuzime dhe ngacmime arbitrare vërtetojnë këto parashikime, ashtu si edhe fakti që regjimi iranian tashmë, ekzekutuesi kryesor për frymë i qytetarëve iranianë, ka rritur ndjeshëm ekzekutimet menjëherë pas emërimit të Raisit.
Regjimi iranian e përfundoi vitin 2021 me një mesatare prej të paktën një ekzekutimi në ditë dhe vlerësimet për numrin total të vrasjeve të sanksionuara nga shteti ka të ngjarë të rriten më tej pasi informacioni vazhdon të rrjedhë në media nga rrjetet aktiviste iraniane.
Reprezaljet e fundit dhe të vazhdueshme tregojnë se regjimi po ndërmerr veprime më të forta për të tentuar të prishë rrjetin e MEK dhe të ndëshkojë çdo mospajtim publik. Komuniteti ndërkombëtar nuk duhet të qëndrojë duarkryq dhe të lejojë që kjo të ndodhë. Në vend të kësaj, Kombet e Bashkuara dhe shtetet e saj anëtare drejtuese duhet të ushtrojnë presion mbi regjimin iranian lidhur me abuzimet e të drejtave të njeriut në të kaluarën, në mënyrë që të demonstrojnë se më shumë nga të njëjtat nuk do të tolerohen, veçanërisht në një kohë kur një numër në rritje i qytetarëve iranianë janë duke nxitur lirinë dhe demokracinë në atdheun e tyre. Kultura e mosndëshkimit duhet të marrë fund.
Në mars 2020, gjatë zgjedhjeve të rreme parlamentare të regjimit, Këshilli i Gardës filloi të mënjanonte fraksionin e ashtuquajtur “reformist” në përputhje me urdhrat e Udhëheqësit Suprem Ali Khamenei. Khamenei donte një parlament plot me besnik të padiskutueshëm për të hapur rrugën për një spastrim të madh në zgjedhjet presidenciale në 2021, gjatë të cilave ai kërkoi të instalonte një “qeveri të re Hezbollahi”.
Në qershor 2021, Këshilli i Gardës skualifikoi edhe këshilltarin e lartë të Khameneit, Ali Larijani dhe nënpresidentin e atëhershëm Eshagh Jahangiri, për të siguruar që shefi i atëhershëm i gjyqësorit Ebrahim Raisi mund të siguronte presidencën.
Gjendja shpërthyese e shoqërisë i kishte rënë të gjitha kambanave të alarmit për Khamenein. Ai e dinte se përçarja më e vogël në krye mund të shkaktonte një shtypje të shpejtë të kryengritjeve të afërta. Paralajmërimet u dhanë paraprakisht se “zyrtarët duhet të shmangin shkatërrimin e unitetit dhe unanimitet” sepse rezultati do të ishte “fragmentimi” i të gjithë sistemit përballë një popullsie të etur për ndryshim.
Kanë kaluar tashmë pesë muaj që kur Raisi dhe administrata e tij e zgjedhur me dorë u instaluan për të simbolizuar “bashkimin” e të gjithë institucioneve. Por krizat në rritje po ekspozojnë çarje në zgjerim. Anëtarët e parlamentit sulmojnë kabinetin e Raisit sa herë që thirret një ministër, duke paralajmëruar presidentin për pasojat e premtimeve të tij boshe, rritjen e varfërisë dhe kërcënimin në rritje të një shpërthimi social. Intensiteti i përleshjeve të brendshme ka arritur një pikë vlimi, duke e detyruar Khamenein të thërrasë partitë në fjalimin e tij në Qom më 9 janar. Ai paralajmëroi parlamentin dhe qeverinë kundër “ndarjes” dhe “konfrontimit”.
Është e qartë se intensiteti i konfliktit është aq serioz sa përpjekjet e Khameneit në prapaskenë për ta frenuar atë kanë mbetur pa përgjigje, dhe tani Udhëheqësi Suprem i pafuqishëm është detyruar të pranojë skandalin dhe humbjet e shumta që lidhen me të, ndërkohë që shpalli publikisht ekzistencën e një sërë “frontesh” brenda fraksionit të tij.
Një manifestim i kësaj “ndarjeje” dhe “përballjeje” është shfaqur në lidhje me bisedimet e Vjenës. Kanë kaluar dhjetë muaj që nga fillimi i bisedimeve, por nuk ka asnjë perspektivë realiste për ringjalljen e marrëveshjes bërthamore të njohur si JCPOA ose heqjen e sanksioneve.
Nga të gjitha indikacionet, regjimi iranian është ulur mbi një fuçi baruti. Grumbullimi i pakënaqësisë së qytetarëve nën guaskën e qyteteve dhe ndezja e zemërimit të njerëzve në rrugët e stuhishme, flasin shumë për një shoqëri shpërthyese.
Një komb që numëron çdo moment, sekondë, minutë dhe ditë për të shfrytëzuar çdo mundësi për të rrëzuar regjimin.
Shumica dërrmuese e iranianëve dëshirojnë një vend pa mullahë. Mullahët janë të vetëdijshëm për këtë ndjenjë më mirë se kushdo tjetër dhe ndihen mjaft të kërcënuar, gjë që shpjegon mundësinë e tyre për të dyfishuar represionin.
Deklaratat e një kleriku të regjimit, Mohammad Reza Zaeri, e vërtetojnë këtë realitet.
“Një herë në dhjetë ditët e fundit më kanë pështyrë, dy-tre herë jam përballur me ofendime të forta dhe tani shoferët e SNAP-it (UBER i Iranit) më hedhin në rrugë. Ata që duhet të kuptojnë dhe të dinë, a janë të vetëdijshëm për sasinë në rritje të urrejtjes, inatit dhe krizës për të cilën kemi paralajmëruar prej vitesh apo jo?” tha ai.
Regjimi ka paraqitur disa masa për të parandaluar protesta të mëtejshme, duke përfshirë këto:
Mohimi i ekzistencës së kushteve shpërthyese në shoqëri dhe përpjekja për të ofruar zgjidhje me fashë për krizat dhe pakënaqësitë në rritje në formën e premtimeve të zbrazëta dhe shtyrjes së afateve të premtuara.
Demonizimi i opozitës së saj kryesore (Organizata e Muxhahedinëve të Popullit të Iranit PMOI/MEK) dhe lidhja e njerëzve dhe të rinjve protestues me armiqtë nga jashtë dhe shtypja e tyre me akuza të tilla false si minimi i sigurisë së vendit.
Frikësimi dhe terrorizimi i publikut me arrestime arbitrare dhe zhdukje me forcë.
Kryerja e planeve për më shumë censurë në internet dhe frenimi i aksesit të lirë në informacion, për të mos lejuar aksesin e popullit në Njësitë e Rezistencës.
Kryerja e aksioneve terroriste jashtë vendit për të larguar vëmendjen nga krizat e brendshme.
Shpërthimi përmes manovrave të zbrazëta ushtarake, ekspozitave të raketave dhe dronëve për të projektuar një pozicion fuqie. Demonstrimi i viktimave të luftës Iran-Irak dhe kryerja e një ceremonie zie mbarëkombëtare për të eliminuarin Qassem Soleimani për të lënë në hije flakët e protestave.
Më 13 janar ka ndërruar jetë në moshën 31-vjeçare kampioni i Azisë dhe Botës në mundje, Mohsen Ghasemi.
Në shkurt të vitit 2020, teksa qëndronte në një kamp në Borujerd për rehabilitimin e drogës, ai u sulmua nga forcat e sigurisë së regjimit, pësoi një tronditje dhe për pasojë ai shkoi në koma.
“Pasi u rrah dhe shkoi në koma, Mohsen u zgjua pas rreth dy muajsh dhe për shkak të kostos së lartë të trajtimit, e transferuam nga një spital privat në Spitalin Shtetëror Taleghani”, ka thënë babai i tij. “Ata nuk u kujdesën mirë për djalin tim. Dhe pas një kohe të gjatë në koma, ai vdiq.”
“Njerëzit po bëhen më të interesuar për të mbajtur protesta në rrugë,” paralajmëroi Taghi Rostamvandi, zëvendësministri i Brendshëm i regjimit iranian, duke pranuar gjendjen shpërthyese të shoqërisë. Ndërsa protestat nga iranianët nga të gjitha sferat e jetës vazhdojnë të përhapen në të gjithë vendin për shkak të problemeve ekonomike dhe sociale, zyrtarët e regjimit dhe media shtetërore nuk mund të pretendojnë më se situata është normale. “Indeksi i dëshirës së njerëzve për të protestuar është shumë i rëndësishëm.
Ish-kryeministrat e Belgjikës dhe Suedisë, Guy Verhofstadt dhe Fredrik Reinfeldt, Kryetari i Dhomës së Përbashkët të Mbretërisë së Bashkuar deri në vitin 2019, John Bercow, dhe ish-ministri i Jashtëm italian Franco Frattini folën në konferencë.
Në fjalimin e saj kryesor, zonja Rajavi përshkroi gjendjen e përmbysjes së regjimit klerikal dhe tha: Kjo situatë është para së gjithash për shkak të vendosmërisë së popullit iranian për një ndryshim thelbësor. Regjimi nuk ka zgjidhje për të frenuar kryengritjet, por vetëm përmes shtypjes. Duke iu referuar rrënjëve të thella të Rezistencës Iraniane në zemrën e shoqërisë iraniane dhe mbështetjes së saj në një lëvizje të të rinjve rebelë dhe luftëtarë, si dhe rolit të saj në luftën kundër ekstremizmit nën flamurin e Islamit, ajo nënvizoi se kjo rezistencë ka fuqinë për të sjellë ndryshime demokratike në Iran.
Kishte mbi 230 protesta dhe greva në Iran në dhjetor 2021. Ndoshta më e spikatura prej tyre ishte greva tre-ditore e mësuesve më 11, 12 dhe 13 dhjetor, ku përfshiheshin dhjetëra mijëra mësues në qindra qytete në të gjithë vendin duke kërkuar paga e drejtë.
Duke marrë parasysh intensifikimin e krizave të thella ekonomike dhe sociale në Iran, paratë janë shumë të vështira për t’u siguruar për shumicën e familjeve mesatare.
