



Soleimani kishte qenë i dobishëm në mbrojtjen e diktatorit sirian Bashar al-Assad dhe ishte udhëheqësi de facto i organizatave të shumta paraushtarake në Siri dhe Irak dhe mbështetësi kryesor i grupit terrorist Hezbollah në Liban dhe rebelët Houthi në Jemen.
Teherani është përpjekur të projektojë pushtetin në mënyrë efektive në mungesë të tij, dhe kërcënimet e fundit lehtë mund të lexohen në kontekst si një përpjekje për të shpëtuar fytyrën. Ashtu si shumica e retorikës luftarake të regjimit, ato kërcënime janë të tejmbushura. Por kjo nuk do të thotë që politikëbërësit perëndimor ose shërbimet e inteligjencës duhet t’i konsiderojnë ata si të paaftë.
Raporti i javës së kaluar nuk ishte aspak treguesi i parë dhe as më domethënësi i këtij angazhimi. Në verën e vitit 2018, rreth një vit e gjysmë para vdekjes së Soleimani, agjencitë e shumta evropiane të zbatimit të ligjit bashkëpunuan në prishjen e një komploti terrorist me eksplozivë të kontrabanduar në Austri nga një diplomat iranian, transferuar nga një çift irano-belg në Luksemburg dhe më pas kapur nga policia belge gjatë rrugës për në Francë.
Diplomati në krye të atij komploti, Assadollah Assadi, doli në gjyq në Belgjikë nëntorin e kaluar së bashku me tre bashkë-komplotistë. Të katër u dënuan në shkurt dhe Assadi u dënua me 20 vjet burg për komplot për të kryer vrasje terroriste. Prokurorët e bënë të qartë gjatë gjithë procedimit se veprimet e terroristëve nuk ishin motivuar në mënyrë të pavarur por ishin urdhëruar nga lart brenda udhëheqjes iraniane në përgjigje të kërcënimeve në rritje të Rezistencës së organizuar ndaj sistemit teokratik.

18 disidentë të burgosur në burgun Raja’i Shahr në Karaj kanë shkruar një letër të hapur më 21 mars, ku protestojnë ndaj dëbimit të të burgosurve politikë dhe hapjes së çështjeve të reja kundër tyre.
Kjo letër, një kopje e së cilës i është dërguar Organizatës Monitoruese të të Drejtave të Njeriut në Iran, deklaron: “gjatë muajve të fundit, pavarësisht të gjitha pretendimeve nga autoritetet më të larta gjyqësore për respektim të të drejtave të të burgosurve politikë, ajo që po ndodh në të vërtetë ditë pas dite, jo vetëm që nuk është aspak përmirësim, por ata e kanë intensifikuar shtypjen duke i bërë edhe më çnjerëzore kushtet e të burgosurve.
Qëllimi i tyre është t’i frikësojnë qytetarët e Iranit dhe aktivistët politikë sipas politikave të tyre shtypëse duke ua bërë edhe më të rënda kushtet në burg.
Ata u bëjnë presion të burgosurve dhe ngacmojnë familjet e tyre duke i transferuar ata në burgim të izoluar, duke i fyer, poshtëruar e rrahur, duke hapur çështje të reja kundër tyre e duke u dhënë dënime të reja, si dhe duke i transferuar në burgje të largëta. Këto masa shtypëse e ngacmime janë shtuar gjatë këtyre muajve të fundit.
…Është e qartë që masa të tilla jo vetëm nuk do të na bëjnë që të tërhiqemi nga kërkesat për të drejtat tona njerëzore, por tregojnë gjithashtu frikën e këtij regjimi përballë kërkesave tona për drejtësi, pasi ky regjim është i ngatërruar keq në një rrugë qorre problemesh politike, ekonomike dhe shoqërore.
Është fakt i pamohueshëm që, meqenëse deri tani regjimi nuk ka fituar asgjë nga politikat e tij shtypëse, as këtë herë, këto politika nuk do ta çojnë gjëkundi, dhe regjimi është i dënuar të marrë fund.
Motalleb Ahmadian,
Mohammad Bannazadeh-Amirkhizi,
Afshin Baimani,
Arshum Sadeqi, Jafar Azimzadeh, Soheil Arabi,
Aboldqasem Fooladvand,
Nasrollah Lashni,
Behnam Mosivand,
Reza Mohammadi Hosseini,
Saeed Masoori,
Ali Moosanezhad Farkoosh,
Farhad Maysami,
Mohamamd Ali Mansouri,
Mehdi Meskin-Navaz
dhe Arash Nasri
E shtunë, 21 mars 2021, Burgu Rajaee Shahr në Karaj.”
Autoritetet iraniane kanë një histori të gjatë të internimit të të burgosurve politikë e të burgosurve të ndërgjegjes nëpër zona të largëta, larg prej vendbanimeve të tyre.
Njihuni me disa lobues iranianë në Perëndim: (nga e majta) Seyed Hossein Mousavian, Trita Parsi, Mohammad Javad zarif me Kaveh Afrasiabi
Regjimi iranian ka një histori të gjatë përpjekjesh për të ndikuar në politikën perëndimore përmes lobimit klandestin dhe fushatave të koordinuara keqinformuese. Veprimtari të tilla kanë ndihmuar për t’i turbulluar ujërat për sa i përket punës bërthamore të Iranit në të shkuarën, për të demonizuar apo denigruar grupet kryesore të opozitës iraniane, dhe thjesht për të promovuar pika bisede që janë të favorshme për regjimin klerikal, të tilla si ideja që sanksionet ekonomike janë më të dëmshme për popullsinë e përgjithshme sesa për institucionet qeveritare.
Këshilli Kombëtar Iraniano-Amerikan (NIAC) është një grup shumë i njohur në SHBA, i cili përsërit narrativat e regjimit iranian dhe, që kur ka hyrë në fuqi administrata e re, këmbëngul në kërkesën e regjimit se, sipas paktit me Iranin, Uashingtoni duhet t’i heqë të gjitha sanksionet që ishin ri-vendosur apo zgjeruar nën administratën e mëparshme, pavarësisht faktit se regjimi iranian i ka tejkaluar nivelet e akumulimit bërthamor dhe sofistikimit teknik që kishte vënë përpara se JCPOA të hynte në fuqi.
Nga fillimi i këtij muaji, Përfaqësuesja nga New Mexico, Yvette Herrell, iu bashkua tetë anëtarëve të tjerë të Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA për t’i shkruar Departamentit të Drejtësisë që të nxisë nisjen e një hetimi me qëllim identifikimin dhe ndjekjen penale të çdo amerikani që paguhet për të prmovuar në fshehtësi pikat e bisedës të regjimit iranian. Nevoja për një hetim të tillë ishte nënvizuar më përpara nga arrestimi i Kaveh Lotfolah Afrasiabi, një ekspert i shkencave politike në Massachusetts i cili akuzohet për shkelje të Aktit të Regjistrimit të Aseteve të Huaja duke shkruar artikuj dhe opinione mbi çështjet e regjimit iranian ndërkohë që kishte marrë afërsisht 265,000 dollarë nga vetë regjimi.
E shtuna shënoi fillimin e Vitit të Ri pers 1400. Të gjendur përballë një shoqërie të trazuar dhe në izolim ndërkombëtar, zyrtarët e lartë të regjimit e kanë pranuar se janë në një rrugë pa krye. Komentet e presidentit dhe liderit suprem të regjimit dëshmuan gjithashtu për grindjet mes fraksioneve të tyre.
Presidenti Hassan Rouhani nënvizoi izolimin ndërkombëtar të regjimit dhe problemet ekonomike në fjalimin e tij me rastin e Novruzit. “[Viti pers] 1399 ishte viti më i keq [i regjimit] për shitjen e naftës në 60 vitet e fundit. Nuk më kujtohet një vit më i vështirë sesa 1399 për sa i përket problemeve ekonomike,” tha Rouhani.
Rouhani, si gjithmonë, u përpoq të fajësonte sanksionet si shkakun e situatës së rëndë ekonomike të Iranit. Por ky pretendim është refuzuar nga mediat shtetërore të regjimit shumë herë. “Shumë ekspertë besojnë se ekonomia e Iranit është e sëmurë. Por a janë shkaktuar vërtet nga sanksionet e huaja problemet ekonomike të vendit? Nëse i rishikojmë fjalët e ekspertëve, do të vijmë tek përgjigjja ‘jo’” shkruante e përditshmja shtetërore Arman të martën, në një artikull me titull “Populli paguan për mosveprimin e regjimit.”
Në një deklaratë kontradiktore, Rouhani pretendoi se gjoja ekonomia e Iranit nën qeverisjen e tij në 1399-ën ka patur një rritje pozitive 2.2, ndërkohë që më parë ishte ankuar për një situatë “të vështirë” ekonomike.
“Në një vit kur shumë nga ekonomitë më të fuqishme të botës kanë patur [rritje ekonomike] negative me 10%, [regjimi] ka regjistruar një rritje ekonomike pozitive me 2.2%,” pretendoi Rouhani.
“Radhat e gjata [për blerjen e nevojave bazë si mishi i pulës], rritja ekstreme e çmimeve dhe mungesat në artikujt ushqimorë në treg, si dhe rritjet me disa qindra përqind në çmimet e frutave janë vetëm disa nga problemet me të cilat u përballën familjet iraniane vitin e shkuar. Ndërkohë që po i afrohemi fundit të vitit [pers], treguesit e rëndësishëm ekonomikë si likuiditeti, inflacioni, dhe rritja ekonomike nuk shfaqin shifra premtuese. Pavarësisht rritjes pozitive ekonomike me 2.2%, inflacioni dhe likuiditeti, nga fundi i shkurtit të këtij viti, kanë qenë 34.2 përqind dhe 3300 mijë bilion toman, përkatësisht. Kjo mund të jetë një shenjë që paralajmëron rritjen e inflacionit vitin tjetër,” e përditshmja shtetërore Etemad të enjtën e kishte refuzuar këtë pretendim.

Kjo fundjavë shënoi fillimin e Vitit të Ri pers, Novruz. Iranianët nisën vitin 1400 sipas kalendarit pers. Në këtë vit ata do të përballen me rreziqe të konsiderueshme, por edhe mundësi të mëdha. Viti i kaluar ishte i mbushur me vështirësi të shumta, duke përfshirë kolapsin ekonomik, përkeqësimin e represionit të regjimit, dhe një krizë të koronavirusit që është më e rënda në Lindjen e Mesme. Secili nga këto probleme do të vazhdojë pa dyshim edhe gjatë këtij viti të ri, por po të bazohemi tek eksperiencat e fundit, ata do të ndihmojnë gjithashtu për të ushqyer një lëvizje protestuese në rritje, e cila përbën një sfidë gjithnjë e më të madhe për diktaturën teokratike ekzistuese.
Trazirat publike dhe hakmarrja e regjimit kanë qenë në një rreth vicioz për më shumë se dy vite, por ndonëse populli iranian ka vuajtur jashtëzakonisht nga kjo, ai ka bërë gjithashtu progres të konsiderueshëm në luftën për ta shndërruar Iranin në një Republikë vërtet demokratike.
Kjo përpjekje filloi me zell në fund të 2017-ës, me një kryengritje mbarëkombëtare që i solli në vëmendje më plotësisht se kurrë më parë slloganet e rrepta anti-regjim. Ajo vazhdoi përmes protestave të shpërndara që përfshinë të gjithë vitin e mëpasshëm, dhe arritën një kreshendo të re në nëntor 2019 me një kryengritje edhe më të madhe. Në javët e fundit përpara këtij Viti të Ri iranian, trazirat publike duket se erdhën duke u rritur sërish, fillimisht në formën e protestave masive nga pensionistët dhe më vonë në formën e përplasjeve midis qytetarëve dhe forcave represive në provincën kufitare Sistan dhe Baluchistan.
Ky Novruz paraqet një mundësi të përsosur për komunitetin ndërkombëtar që të hedhë një hap që është dashur të hidhet shumë kohë më parë, dhe ta njohë zyrtarisht të drejtën e popullit iranian për t’i rezistuar tiranisë së mullahëve
Dy muaj më parë, komandanti i Forcave Quds kërcënoi se do të kryente një sulm terrorist brenda Shteteve të Bashkuara
Dje, Associated Press, sipas dy zyrtarëve të lartë të inteligjencës amerikane, ka shkruar: ”Irani ka bërë kërcënime kundër Fort McNair, një post i Ushtrisë në kryeqytetin e SHBA, si dhe kundër zëvendës shefit të shtabit të Ushtrisë, sipas dy zyrtarëve të lartë të inteligjencës amerikane. Ata thanë se komunikimet e interceptuara nga Agjencia Kombëtare e Sigurisë në janar kanë treguar se Garda Revolucionare e Iranit ka diskutuar kryerjen e “sulmeve me USS stil Cole” kundër këtij posti të Ushtrisë… Inteligjenca ka zbardhur gjithashtu kërcënime për të vrarë Gjen. Joseph M. Martin dhe plane për të infiltruar dhe survejuar instalacionin, sipas këtyre zyrtarëve, të cilët nuk ishin të autorizuar të diskutonin publikisht çështje të sigurisë kombëtare dhe folën me kusht anonimiteti.”
Më përpara, Brigadier Gjenerali Ismail Qaani i IRGC-së, komandant i Forcave terroriste Quds, të paktën dy herë, ka kërcënuar publikisht për akte terroriste brenda Shteteve të Bashkuara. “Për sa kohë që të ketë një burrë në botë, ai do të jetë i gatshëm t’i ndëshkojë frikacakët që e bënë këtë,” tha ai më 1 janar 2020, duke iu referuar eliminimit të Qassem Soleimani, komandantit të Forcave Quds, dhe shtoi: “Me këtë krim që keni kryer, keni krijuar një punë tjetër për të gjithë njerëzit e lirë në botë dhe të jeni të sigurt që dikush, edhe nga brenda shtëpisë tuaj, do t’i përgjigjet krimit tuaj.” (Televizioni shtetëror, 1 janar 2020).
Një ditë para kësaj, Qaani kishte postuar në Twitter: “Paralajmërojmë Presidentin amerikan, kreun e CIA, Sekretarin e Mbrojtjes, Sekretarin amerikan të Shtetit dhe zyrtarët e tjerë amerikanë të përfshirë në vrasjen e Dëshmorit Soleimani se duhet të mësojnë mënyrën e jetesës në fshehtësi të Salman Rushdie sepse Republika Islamike do të hakmerret për gjakun e Dëshmorit Soleimani që u derdh padrejtësisht.” (31 dhjetor 2019).
Më 10 janar 2021, Qaani kërcënoi përsëri haptazi për akte terroriste brenda Shteteve të Bashkuara në televizionin shtetëror, duke thënë: “E kemi thënë më parë, dhe po e themi edhe tani, që disfata juaj dhe hakmarrja ndaj jush ka filluar. Nuk do të mund të rrini të qetë më në shtëpitë tuaja. Është e mundshme që hakmarrja të kryhet nga brenda shtëpive tuaja, dhe në një vend tjetër, rekomandojmë që këta kriminelë kryesorë që e kryen këtë krim, nga Presidenti i Shteteve të Bashkuara e deri te ky bastardi që është tani Sekretar i Shtetit, i cili ka vite që e urren Dëshmorin Soleimani, të gjithë ata duhet të ndjekin klasën e Salman Rushdie dhe të mësojnë se si të jetojnë tani e mbrapa nga Salman Rushdie.”

Një tjetër vit pers plot me vuajtje ka kaluar nën teokracinë e mullahëve në Iran. Krizat sfilitëse ekonomike dhe shoqërore, fatalitetet e larta të koronavirusit, dhe intensifikimi i represionit kanë qenë rezultat i një diktature brutale. Por për regjimin, më shumë se kurrë më parë, ky ka qenë një vit plot goditje madhore që e kanë çuar më afër fundit sistemin e mullahëve.
Gjatë vitit të shkuar, rritja ekstreme e çmimeve ushtroi një presion tepër të madh mbi popullin, duke e çuar pragun e varfërisë në 80 përqind. Klasa e mesme pothuajse është zhdukur, dhe miliona familje i janë shtuar klasës së varfërisë ekstreme. Në disa raste, edhe buka blihet me këste.
Kolapsi i bursës ka shkaktuar një krizë të re. Regjimi i ka nxitur njerëzit të investonin në bursë ndërkohë që shumë banka kishin falimentuar. Si rezultat, tre milion njerëz humbën asetet e tyre. “Shteti ka konfiskuar 2,500 trilion rial (rreth $9.2 bilion) nga ‘aksionet e drejtësisë’ për përfitimin e vet,” sipas një artikulli nga e përditshmja shtetërore Javan më 14 qershor 2020.
“Pasuria e popullit është vjedhur për të financuar defiçitet e buxhetit qeveritar, të cilat arritën në 2,730 trilion rial (rreth $10.8 bilion) në 2020-ën,” sipas agjencisë së lajmeve të Majlis (Parlamentit) të regjimit më 13 dhjetor 2020, e cila shton se defiçiti i buxhetit të vitit 2021 do të arrijë së shpejti në 3,340 trilion toman (rreth $13.25 bilion).
Kriza katastrofike e koronavirusit përfshiu gjithë vendin në fund të vitit të shkuar. Bilanci më i fundit i vdekjeve është 234,600 në 522 qytete të shpërndara në të 31 provincat e Iranit, sipas raporteve të mbledhura nga opozita Organizata Muxhahedine e Popullit të Iranit (PMOI/MEK). Por e ardhmja nuk duket e mirë ndërkohë që regjimi vazhdon ta vonojë sigurimin e vaksinave.
Organizata Muxhahedine e Popullit të Iranit (PMOI/MEK) shpalli të dielën, më 21 mars 2021, se numri i vdekjeve nga Koronavirusi në 522 qytete ka shkuar përtej 235,100.