Regjimi i Iranit pranon rënien ekonomike të përkeqësuar, por nuk ka asnjë plan për ta kthyer atë

 

Vitin e kaluar, kushtet ekonomike në Iran e çuan vendin në vendin e katërt në një renditje të bazuar në indeksin e mjerimit. Llogaritjet themelore bazohen në një kombinim të shkallës së papunësisë dhe shkallës së inflacionit, të dyja këto janë përshkallëzuar pak a shumë në vazhdimësi për disa vite.

Veçanërisht, kjo prirje filloi para se politika e SH.B.A.-së ndaj regjimit iranian të ndryshonte nën administratën e mëparshme të SH.B.A.-së, dhe në një kohë kur presioni i huaj mbi atë regjim ishte pa dyshim në nivelin më të ulët të të gjitha kohërave. Rezultati i Iranit në indeksin e mjerimit ishte mbi 70 në vitin 2020, edhe sipas mediave të drejtuara nga shteti si gazeta e përditshme Hamdeli. Kjo shënoi një rritje nga një rezultat prej afërsisht 45% në 2019 por ishte gjithashtu vazhdimi i një trendi që u krijua qartë nga një kërcim nga 20% në gati 40 % midis 2017 dhe 2018.

Faktori kontribues i inflacionit ka qenë i dukshëm gjatë këtyre katër viteve. Para Revolucionit Iranian i vitit 1979, një dollar amerikan vlente rreth 70 rial iranian. Në fillim të vitit 2017, kursi i këmbimit qëndroi në rreth 37,000 me një dhe ai u rrit me shpejtësi nga atje. Në pranverën e vitit 2020, vlera e monedhës kombëtare të Iranit ra 11 % në vetëm dy muaj, duke u vendosur për një kohë në 180,000 rial për dollarin përpara se të vazhdonte zhytjen e saj.

Shifrat më të fundit sugjerojnë një kurs këmbimi prej rreth një çerek milioni në një, megjithëse autoritetet iraniane janë përpjekur të zbusin ndikimin ekonomik, të paktën për pasurinë dhe individët e lidhur mirë, duke ruajtur një kurs këmbimi artificial që është i ndarë nga norma e tregut. Nëse kjo ka pasur ndonjë ndikim në gjendjen ekonomike të iranianëve të zakonshëm, ajo ka qenë vetëm për të përshpejtuar rritjen e çmimeve të konsumit dhe kështu të përkeqësojë efektet e varfërisë mbi shumicën dërrmuese të popullsisë.Edhe këtu, media shtetërore iraniane ose nuk mund ose nuk do ta mohojë situatën plotësisht. Statistikat zyrtare pranojnë se plotësisht tre të katërtat e popullsisë 80 milionëshe të Iranit aktualisht jetojnë nën kufirin e varfërisë. Por edhe ky vlerësim nuk arrin të pasqyrojë ashpërsinë e krizës për shumë prej atyre 60 milion iranianëve të varfër. Kjo kryesisht sepse linja e varfërisë e vendosur nga qeveria prej 100 milion rial është rreth pesë herë më e lartë se e ardhura mesatare vjetore për familjet e klasës punëtore në Iran. Sigurisht, pagat e nivelit të varfërisë ishin tashmë një burim i vështirësive të konsiderueshme përpara rënies së mprehtë ekonomike të viteve të fundit. Por tani gjithnjë e më shumë iranianë po përpiqen të sigurojnë gjërat më të domosdoshme. Industritë e shtëpive, automobilave dhe pajisjeve kanë parë 100%  inflacion dhe çmimet e produkteve të ndryshme ushqimore janë rritur me diku nga 30% në 330% vetëm në vitin e kaluar. Si rezultat, iranianë të panumërt janë detyruar të mbijetojnë në dieta të kufizuara në mënyrë të rrezikshme, duke i paraprirë mishit, shpezëve dhe frutave ndërsa përpiqen të gjejnë çfarëdo mënyre për të rritur standardin e tyre të jetesës pak më afër me atë që kishin njohur në vitet e mëparshme.Proklamata e Khamenei në Mars 2020 reflekton opinionin e përgjithshëm të të ashtuquajturës fraksion i vijës së ashpër të regjimit, i cili dëshiron të hedhë fajin për krizën ekonomike ndaj rivalëve “reformistë” të udhëhequr nga Presidenti i regjimit Hassan Rouhani por nuk ka plan për të përmbysur trendin që ka Rouhani mbikëqyret për disa vitet e fundit. Në vend të kësaj, figurat afër Khamenei me sa duket kanë vendosur të konsolidojnë fuqinë e tyre politike përpara zgjedhjeve të ardhshme presidenciale dhe të shtyjnë përgjegjësinë për rimëkëmbjen e vendit mbi popullsinë e tij të varfër.Në fakt, ngjarjet e fundit kanë treguar se njerëzit në të vërtetë janë të përkushtuar në një lloj “lufte të shenjtë”, megjithëse një me një qëllim shumë më ndryshe nga sa do të preferonin autoritetet qeveritare. Para fillimit të pandemisë, Irani pësoi tre kryengritje në të gjithë vendin, me protesta të panumërta ndërhyrëse në lokalitete të ndryshme.E fundit nga tre kryengritjet ndodhi në janar 2020, më pak se dy muaj pas së dytës, të cilës autoritetet iu përgjigjën duke hapur zjarr ndaj turmave të protestuesve dhe duke vrarë mbi 1.500 njerëz. Mospërfillja e asaj shtypje bëri që deklaratat e zyrtarëve qeveritarë dhe medias shtetërore të aludonin në gjasat e trazirave të mëtejshme dhe ata kanë frikë se kryengritja tjetër do të rrëzojë regjimin.Ky fakt ka nxitur spekulimet se shpërfillja e qeverisë për krizën e shëndetit publik mund të ketë qenë si një masë e kursimit të kostos dhe një përpjekje e qëllimshme për të fituar një kontroll më të madh mbi popullsinë. Sidoqoftë, rënia e vazhdueshme ekonomike ka garantuar të gjitha që këto efekte janë të përkohshme. Në muajt e fundit, pensionistët në të gjithë vendin kanë organizuar një gjysmë duzine protestash mbi hendekun në rritje midis të ardhurave të tyre dhe kostos së jetesës; dhe në shkurt, trazirat në shkallë të gjerë shpërthyen në Sistan dhe Baluchistan pasi Gardat Revolucionare vranë naftembajtesit të cilët kishin kundërshtuar ndërhyrjen në jetesën e tyre.Muajin pasardhës, Maryam Rajavi, Presidentja e zgjedhur e rezistencës iraniane, iu referua atyre protestave kur fliste në një mbledhje virtuale të ligjvënësve amerikanë dhe aktivistëve iraniano-amerikanë dhe i përmendi ato si prova se “zjarri i kryengritjeve është ngritur nga nën hiri i koronavirusit. ”

Iran: Deklaratë nga Kryetari i Komitetit të Punëve të Jashtme të NCRI-së

Mohammad Mohaddessin, Kryetar i Komitetit të Punëve të Jashtme të Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit

Në reagimin e tij ndaj diskutimeve që u bënë sot mbi programin bërthamor të regjimit iranian në Vienë, Mohammad Mohaddessin, kryetari i Komitetit të Punëve të Jashtme në Këshillin Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), foli si vijon:

Rezistenca Iraniane mirëpret çdo përpjekje për të mos e lejuar regjimin e mullahëve të prodhojë një bombë bërthamore. Programi bërthamor i regjimit është në dëm të popullit iranian. Sigurimi apo përftimi i armëve bërthamore është një nga shtyllat jetike të strategjisë së mbijetesës të regjimit iranian.

Regjimi është në kërkim të armëve bërthamore me qëllimin që të ushtrojë hegjemoninë e tij mbi vendet fqinje dhe t’u bëjë shantazh bashkëbiseduesve të huaj në mënyrë që ata t’i bëjnë lëshime ekonomike e politike dhe ta lejojnë ta vazhdojë sjelljen e tij agresive e shtypjen ndaj popullit iranian.

Pas nënshkrimit të Planit të Përbashkët Gjithëpërfshirës të Veprimit (JCPOA) në 2015-ën, Presidentja e zgjedhur e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit, Znj. Maryam Rajavi, pati përsëritur se “anashkalimi i gjashtë rezolutave të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe një marrëveshje e panënshkruar, e cila nuk përmbush kriteret e një traktati zyrtar ndërkombëtar, nuk do t’ua bllokonte mullahëve as shtigjet për mashtrime, as aksesin në një bombë bërthamore.”

Pas gjashtë vitesh, është një fakt i pranuar botërisht që JCPOA nuk e ka shkurajuar regjimin nga përpjekjet për të siguruar një bombë bërthamore. Mullahët i kanë shpenzuar burimet e mëdha financiare që rezultuan nga heqja e sanksioneve për të armatosur, trajnuar dhe financuar proksit e tyre në Lindjen e Mesme, për të rinovuar komplotet e tyre terroriste në tokën europiane, për ta avancuar e zgjeruar programin e raketave balistike, për të vazhduar me programin bërthamor, dhe për të shtypur popullin iranian. Po të bazohemi tek e shkuara, asnjë lloj lëshimi politik apo ekonomik nën çfarëdolloj preteksti nuk mund ta moderojë sjelljen e këtij regjimi. Mohimi, mashtrimi, dhe dyfytyrësia janë pjesë e ADN-së së tij.

Që në 2015-ën, regjimi iranian jo vetëm që e ka shtuar shtypjen ndaj popullit të tij, por ka shtuar edhe terrorizmin në Europë. Në shkurt 2021, pas 2.5 vitesh hetime, një gjykatë në Belgjikë e dënoi një diplomat të regjimit dhe tre bashkëpunëtorë të tij pasi ata kishin tentuar të shpërthenin një bombë në tubimin e përvitshëm të NCRI-së në një nga rrethinat e Parisit, në qershor 2018, ku kishin qenë të pranishëm dhjetëra mijëra njerëz. “Diplomati” kishte vepruar në emër të Ministrisë së Inteligjencës dhe Sigurisë me bashkëpunim të plotë nga ana e Ministrisë së Jashtme. Heshtja dhe mosveprimi i BE-së përballë këtij akti të pacipë terrorizmi është e papranueshme dhe vetëm sa e trimëron edhe më shumë regjimin për të vazhduar me këto sjellje.

Në të vërtetë, nuk ka patur as edhe një kompleks apo projekt kërkimor të vetëm për të cilin regjimi ta ketë informuar vullnetarisht Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA). Regjimi thjesht e ka pranuar ekzistencën e komplekseve apo projekteve të tilla vetëm pasi IAEA e ka konfrontuar me prova të pamohueshme dhe e ka detyruar Teheranin t’i pohojë ato.

Si rrjedhim, në çfarëdo negociatash me Teheranin, respektimi i të drejtave njerëzore dhe ndalimi i terrorizmit duhet të jenë kushtet kyçe.

Ekspozimi nga Rezistenca Iraniane i kompleksit të pasurimit të uraniumit në Natanz dhe të Ujit të Rëndë në Arak në gusht 2002, si dhe ekspozimet e mëvonshme, e bënë të qartë se në çfarë shkalle kishte avancuar puna klandestine e regjimit për prodhimin e armëve bërthamore dhe nxitën inspektime nga ana e IAEA-së, që u pasuan me masa të marra nga Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara. Pa këto zhvillime, mullahët do ta kishin patur gati bombën tani.

Jemi krenarë që kemi qenë burimi kryesor i zbulimeve lidhur me programin e fshehtë të armëve bërthamore të regjimit. I pamohueshëm mbetet fakti që regjimi i mullahëve nuk e ka treguar shkallën e plotë të programit të tij bërthamor dhe ka lënë shumë pyetje pa përgjigje.

Mediat Shtetërore të Iranit Paralajmërojnë Zyrtarët për një “Shpërthim Shoqëror”

 

Iran ProtestsTeksa krizat shoqërore dhe ekonomike thellohen në Iran, zyrtarët, ekspertët dhe mediat shtetërore të regjimit po paralajmërojnë për një tjetër kryengritje.

“Çmimet jashtëzakonisht të larta dhe problemet e jetesës vazhdojnë të jenë ende problemet me të cilat përballet shoqëria iraniane. Ndërkohë, shumë sociologë paralajmërojnë për pasojat e jetesës së pamjaftueshme të njerëzve dhe për reagimin e mundshëm të tyre,” shkruante e përditshmja shtetërore Arman të shtunën.

Në artikullin e saj, e përditshmja Arman interviston Mostafa Eghlimi-n, një prej sociologëve të regjimit.
Në përgjigje ndaj pyetjes “si ndikojnë presionet ekonomike në jetën e njerëzve?” Eghlima nënvizon krizën ekonomike të Iranit, e cila është shkaktuar nga korrupsioni dhe politikat e gabuara të regjimit.
“E vërteta është se inflacioni në vend është rritur me 35% brenda vitit të fundit, dhe çmimet e shumicës së produkteve që i nevojiten njerëzve janë trefishuar. Në situatën aktuale, punëtorët jetojnë në kushte të pamjaftueshme ekonomike. Shumë pronarë dyqanesh kanë parë ulje të numrit të klientëve.

Nga ana tjetër, papunësia po rritet ditë pas dite në shoqëri. Situata është e tillë që kompanitë private ose janë mbyllur pjesërisht, ose janë detyruar t’i pushojnë nga puna punonjësit e tyre. Si rezultat, rritja e çmimeve kohët e fundit i ka zemëruar njerëzit, dhe shoqëria është në prag të një shpërthimi. Edhe nëse nuk ndodh tani, do të ndodh së shpejti,” tha Eghlima për Arman më 3 prill.

Ndërkohë që zyrtarët e regjimit dhe të afërmit e tyre jetojnë në luks, ata i këshillojnë njerëzit të “rezistojnë” ndaj vështirësive ekonomike dhe “të kënaqen” me ato që kanë. Ata refuzojnë gjithashtu t’i zgjidhin problemet e njerëzve dhe bëjnë vetëm premtime boshe.

“Kushtet ekonomike të popullit kanë një ndikim të drejtpërdrejtë mbi zhvillimet shoqërore. Ndërkohë, askush nuk është i gatshëm ta pranojë përgjegjësinë për problemet shoqërore dhe ekonomike të popullit. Në këtë situatë, disa i këshillojnë njerëzit të rezistojnë. Pyetja është, kur babai nuk ka mundësi të ushqejë gruan dhe fëmijët, si mund të rezistojë ai? Qeveria ka shpallur se do të rrisë rrogat, por sa herë që e bën këtë, ajo rrit edhe taksat. Populli e urren një qeveri që nuk mund të menaxhojë krizat. Populli nuk jeton dot me premtime, dhe premtimet e zyrtarëve nuk bëhen ushqim në tryezat e njerëzve,” vazhdoi Eghlima lidhur me këtë.

Regjimi iranian dhe apologjetët e tij përpiqen të fajësojnë sanksionet ndërkombëtare për krizat ekonomike e financiare të Iranit. Gjithashtu, ata i quajnë iranianët që kërkojnë ndryshim regjimi “rebelë të lidhur me armiq të huaj.”

“Rrënjët e incidenteve [kryengritjeve] të kohëve të fundit janë njëqind përqind të brendshme, dhe ka çështje të papërfillshme që lidhen me jashtë Iranit. Disa zyrtarë thonë se rrënja e trazirave shoqërore të kohëve të fundit është jashtë Iranit. Kjo do të thotë që zyrtarët nuk e drejtokan vendin, dhe disa njerëz të tjerë përtej kufijve vendoskan për ne. Vitet e fundit, kursi i këmbimit të dollarit në vend është lëkundur gjithnjë. A duhet ta kërkojmë arsyen jashtë kufijve? Jo. Arsyeja e kësaj janë politikat e gabuara ekonomike të ndërmarra nga autoritetet, dhe jo armiqësia e Shteteve të Bashkuara,” pohoi Eghlima.

“Kur presioni ekonomik mbi njerëzit e tejkalon kapacitetin e tyre, natyrisht që këto presione shndërrohen në protesta nëpër rrugë. Edhe për sa kohë mund ta menaxhojmë shoqërinë siç kemi bërë në të shkuarën? Sa më shumë premtime boshe të bëjmë dhe sa më shumë ta shtyjmë për të ardhmen zgjidhjen e problemeve të tyre, aq më i rëndë do të jetë shpërthimi shoqëror. I paralajmëroj zyrtarët. Ata duhet ta vënë mendjen në punë tani dhe t’i shtojnë përpjekjet për t’iu përgjigjur kërkesave të njerëzve,” paralajmëroi Eghlima zyrtarët e regjimit.

Regjimi i ka shtuar masat shtypëse për ta vënë nën kontroll shoqërinë e trazuar të Iranit. Këto masa përfshijnë ekzekutimet, arrestimet arbitrare, dhe torturën. Por a do ta ndihmojnë këto akte regjimin për ta ruajtur pushtetin?

Protestat e përditshme në Iran dhe kryengritja e kohëve të fundit në veri-lindje e jug-lindje të Iranit tregojnë se strategjia e regjimit për ta vënë nën kontroll shoqërinë me anë të shtypjes nuk funksionon më.

 

 

 

 

Bojkoti Elektoral Iranian Zgjerohet Përsëri

 

My vote is regime change, reads the bannerNjësitë e rezistencës të MEK brenda Iranit: Vota ime është për ndryshim regjimi

Kur regjimi iranian zhvilloi zgjedhjet më të fundit parlamentare në shkurt 2020, pikat e votimit patën nivelet më të ulëta të pjesëmarrjes në historinë 40-vjeçare të regjimit. Ky fakt u pohua madje edhe nga burime zyrtare të qeverisë, të cilat kanë një histori të gjatë të ekzagjerimit për sa i përket pjesëmarrjes së votuesve në mënyrë që të japin përshtypjen sikur legjitimiteti i sistemit në pushtet njihet gjerësisht nga populli.

Iran – Pensionistët e Zemëruar në 23 Qytete (19 Provinca)

iran-protest-retirees-04042021

“Kemi dëgjuar shumë gënjeshtra, nuk do të votojmë më; Nuk kemi parë drejtësi, nuk do të votojmë më; për të shpëtuar nga pjatat bosh, duhet të dalim nëpër rrugë.”

Maryam Rajavi: Protestat e pensionistëve plot dinjitet dhe thirrjet e tyre për bojkot të farsës së zgjedhjeve reflektojnë thirrjet protestuese të të gjithë iranianëve që duan të fitojnë të drejtat e tyre të plaçkitura nga regjimi pushtues i mullahëve

Të dielën më 4 prill 2021, në protestën e tyre të parë mbarëkombëtare për vitin e ri iranian, pensionistët e zemëruar organizuan tubime në Teheran e 22 qytete të tjera në protestë kundër kushteve të rënda të jetesës, pagave të ulëta, dhe çmimeve që kanë kapur majat.

Ata thërrisnin: “Kemi dëgjuar shumë gënjeshtra, nuk do të votojmë më,” “Kërcënimet dhe shtypja nuk bëjnë punë më,” “Nuk kemi parë drejtësi, nuk do të votojmë më,” “Parlament, qeveri, mjaft e mashtruat popullin,” “Për të shpëtuar nga pjatat bosh, duhet të dalim nëpër rrugë,” dhe “Deri sa t’i fitojmë të drejtat tona, do të jemi këtu çdo ditë.”

Krahas Teheranit, pensionistët zhvilluan protesta edhe në Arak, Ardabil, Isfahan, Ahvaz, Ilam, Khorramabad, Rasht, Sari, Sanandaj, Shiraz, Karaj, Kerman, Kermanshah, Gorgan, Qazvin, Mashhad, Yazd, Neyshabur, Shush, Shooshtar, dhe Abhar, jashtë zyrave vendore të sigurimeve shoqërore.

Lidhur me këtë, Znj. Maryam Rajavi, Presidentja e zgjedhur e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), ka thënë: Protestat e pensionistëve plot dinjitet që u kanë dhënë jehonë në mbarë vendin thirrjeve për ta bojkotuar farsën e zgjedhjeve (presidenciale), reflektojnë thirrjet protestuese të të gjithë iranianëve që duan t’i fitojnë të drejtat e tyre të plaçkitura nga regjimi pushtues e i korruptuar i mullahëve.

iran-protest-retirees-04042021-1

iran-protest-retirees-04042021-2

iran-protest-retirees-04042021-6

iran-protest-retirees-04042021-5

iran-protest-retirees-04042021-4

iran-protest-retirees-04042021-3

 

Iran – Njësitë e Rezistencës dhe Mbështetësit e MEK Nxisin Bojkot të Farsës së Zgjedhjeve Presidenciale të Regjimit

iran-resistance-unit-04042021-6

“Jo vrasësve të 1,500 dëshmorëve të kryengritjes së nëntorit 2019, jo farsës së zgjedhjeve”

Në fillim të Vitit të Ri iranian, mbështetësit e Mujahedin-e Khalq (MEK/PMOI) dhe Njësitë e Rezistencës bënë thirrje për një bojkot mbarëkombëtar të zgjedhjeve presidenciale të regjimit duke vendosur postera e afishe e duke shkruar graffiti në vende publike.

Krahas Teheranit, këto veprimtari u zhvilluan edhe në Isfahan, Karaj, Ahvaz, Khorramabad, Shiraz, Mashhad, Tabriz, Rasht, Kermanshah, Hamedan, dhe Bushehr.

Disa nga slloganet që bënin thirrje për bojkotimin e farsës së zgjedhjeve të regjimit, të frymëzuara nga mesazhet e Znj. Maryam Rajavi, Presidentes së zgjedhur të Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), dhe Z. Massoud Rajavi, udhëheqësit të Rezistencës Iraniane, ishin: “Jo vrasësve të 1,500 dëshmorëve të kryengritjes së nëntorit 2019, jo farsës së zgjedhjeve,” “Maryam Rajavi: viti i ri mundet dhe duhet të kthehet në një vit kryengritjeje,” “Maryam Rajavi: bojkoti mbarëkombëtar i zgjedhjeve, një përgjigje për vrasësit e 1,500 dëshmorëve të kryengritjes së nëntorit 2019,” “Bojkoti mbarëkombëtar nga populli iranian i farsës së zgjedhjeve të ardhshme është ana tjetër e medaljes e kryengritjeve popullore,” “Bojkotimi i farsës së zgjedhjeve është detyrë patriotike,” “Massoud Rajavi: Vota jonë është për ndryshim regjimi dhe bojkotimin e farsës së zgjedhjeve,” “Massoud Rajavi: Nuk do të pushojmë derisa atdheu ynë të çlirohet nga diktatura. Për ta arritur këtë, do të na duhet të luftojmë njëqind herë më fort,” “Massoud Rajavi: Bojkotimi i farsës së zgjedhjeve është detyrë patriotike.”

 

Në Iran, Krizat e Shumëfishta e Pengojnë por Nuk Mund ta Nënshtrojnë Shtytjen e Popullit drejt Demokracisë

Ndërkohë që shumë vende tashmë kanë një perspektivë realiste për të dalë nga pandemia e koronavirusit, Irani vazhdon të përballet me krizën më të rëndë të sëmundjes në Lindjen e Mesme, dhe një nga më të rëndat në botë. Ministria e Shëndetësisë e regjimit deklaron se kjo sëmundje ka vrarë rreth 60,000 iranianë, por kjo vjen nga keqraportime sistematike pas më shumë se një muaji mohim të plotë të ekzistencës së të infektuarve në fillim të 2020-ës. Sipas raporteve të mbledhura nga Organizata Muxhahedine e Popullit të Iranit (PMOI/MEK), bilanci i vërtetë i vdekjeve është afërsisht një çerek milioni, dhe vazhdon të rritet.

Por as kjo nuk nuk i përmbledh plotësisht vështirësitë me të cilat po përballet populli iranian. Kriza e koronavirusit është vetëm një pjesë e diçkaje më të gjerë, dhe efektet e saj janë rënduar nga vite të tëra përkeqësimi të kushteve ekonomike dhe neglizhimi të nevojave jetike të popullit nga ana e regjimit. Kjo neglizhencë ishte një ndër faktorët që i dhanë shkëndijën një kryengritjeje mbarëkombëtare gjatë ditëve të fundit të 2017-ës, kryengritje e cila vazhdoi gjatë një pjese të mirë të janarit 2018 dhe në të cilën u shfaqën një numër slloganesh që shprehnin miratimin popullor për objektivin e ndryshimit të regjimit.

Kjo kryengritje u shtyp në fund nga autoritetet e regjimit pas dhjetëra vrasjeve e mijëra arrestimeve. Por rryma nëntokësore e lëvizjes për ndryshim mbeti aktive, sigurisht e shtyrë përpara nga simbolizmi i pohimit nga lideri suprem i regjimit se sistemi teokratik ishte më i brishtë se ç’kishte qenë i gatshëm të pranonte më parë ai. Në një fjalim të mbajtur në kulmin e kryengritjes, Ali Khamenei pati deklaruar se këto trazira ishin nxitur gjatë disa muajve përpjekje nga ana e MEK, organizatë e cila është fokusi i një pjese të madhe të propagandës së fryrë të regjimit.

Pas kryengritjes së janarit 2018, udhëheqësja e opozitës Znj. Maryam Rajavi i nxiti iranianët, sidomos të rinjtë, që ta kthenin vitin që vinte në një “vit plot kryengritje.” Apeli i saj u mirëprit në mbarë vendin, dhe për muaj të tërë më pas u zhvilluan protesta të shpërndara të cilat e mbajtën në qarkullim të rregullt mesazhin thelbësor të kryengritjes së parë. Vlera e kësaj lëvizjeje u qartësua si për audiencat e brendshme, ashtu edhe për ato ndërkombëtare, në nëntor 2019, kur regjimi shpalli rritje të çmimeve të gazolinës dhe banorët e gati 200 qyteteve të mëdha e të vogla u përgjigjën duke organizuar një tjetër kryengritje e duke u dhënë jetë të re slloganeve si “vdekje diktatorit.”

Kryengritja e dytë mbarëkombëtare zgjati pak më shumë se një javë para se edhe ajo të rikthehej nëntokë nga një represion i dhunshëm. Në këtë rast, represioni qe shumë më ekstrem se ç’kishte qenë pothuajse dy vite më parë. Në zona të ndryshme gjatë nëntorit 2019, Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike hapi zjarr mbi turmat e njerëzve, duke vrarë një total prej rreth 1,500 njerëzish. Edhe pse protestat shpërthyen sërish në provinca të shumta vetëm dy muaj më vonë, shtypja e nëntorit qe një tregues shumë i mirë i klimës socio-politike në të cilën do të ndodhte shpërthimi i parë i koronavirusit.

Kur IRGC qëlloi dhe rrëzoi një avion pasagjerësh pranë Teheranit në janar 2020, shumë iranianë treguan gatishmërinë e tyre për t’iu kundërvënë represionit të regjimit në mënyrë që t’i kërkonin llogari regjimit të mullahëve për disa nga aktet më të rënda të tij. Por zhvillimi i protestave në shkallë të gjerë u bë shumë më i vështirë kur Covid-19 nisi të paraqiste një sfidë më shumë për njerëzit që donin të mblidheshin në mënyrë spontane në hapësira publike. Kjo vështirësi u shumëfishua edhe nga fakti që efektet ekonomike globale të pandemisë ua bënë edhe më të vështirë iranianëve sigurimin e jetesës.

Natyrisht, Teherani nuk tregoi asnjë interes për ta përmbysur këtë trend. Ta bënte këtë do të thoshte të përqafonte kërcënimin e kryengritjeve të mëtejshme nga një popullsi që vazhdonte të ishte aq e varfëruar dhe e uritur sa të xhindosej nga politikat e gabuara të regjimit, por jo aq e varfëruar dhe e uritur sa të bëhej e plogësht apo e paaftë për një revoltë të organizuar. Kështu, Lideri Suprem i regjimit Ali Khamenei refuzoi t’i përdorte në shërbim të popullit asetet e tij qindra biliona dollarëshe që ka akumuluar përmes të ashtu-quajturave fondacione fetare, dhe IRGC gjithashtu i mbajti fort pas vetes bizneset e zotërimet e saj financiare, të cilat sipas raporteve përbëjnë më shumë se gjysmën e prodhimit të brendshëm bruto të Iranit.

Mungesa e ndihmës financiare ndaj iranianëve të rëndomtë i detyroi shumë prej tyre që të vazhdonin të shkonin në punë në rrethana gjithnjë e më të rrezikshme. Ndërkohë, Teherani nuk bëri pothuajse asgjë për t’i përmirësuar këto rrethana. Izolimet dhe ndalimet e udhëtimeve nuk zgjatën shumë dhe nuk u zbatuan me forcë, dhe që nga fillimi i vitit 2021, Khamenei duket se e ka vënë në rrezik përpjekjen për vaksinim duke ndaluar importimin e ilaçeve të prodhuara në Amerikë e Britani, e më pas duke ia dorëzuar përgjegjësinë për shpërndarjen e vaksinave kompanive të lidhura me IRGC-në të cilat dihet me siguri se do të marrin vendime në shërbim të vetvetes dhe do të përpiqen të përfitojnë nga nevojat e popullit sa më shumë që të munden.

Siç ka thënë më parë Rezistenca Iraniane, autoritetet e regjimit e kanë lejuar qëllimisht përhapjen e koronavirusit që të dalë jashtë kontrollit me pritshmërinë se kjo gjë do ta dobësonte vendosmërinë e popullit dhe do ta zvogëlonte mundësinë që ai t’i rifillonte demonstratat publike në favor të ndryshimit të regjimit.

Por kjo nuk do të thotë që shoqëria ka qenë plotësisht e heshtur. Kjo tregon vetëm që shprehjet serioze të ndjenjave anti-regjim kanë qenë të rezervuara për shumicën e iranianëve.

Opozita iraniane i ka regjistruar vazhdimisht veprimtaritë e zhvilluara gajtë periudhës së trazirave të zbutura, periudhë e cila koinçidon me pandeminë e koronavirusit. Ato përfshijnë përpjekjet për të organizuar një bojkot të zgjedhjeve të ardhshme presidenciale, plus shfaqjet publike tët posterave e graffiti-ve që dënojnë diktaturën teokratike dhe promovojnë vizionin demokratik të udhëheqësit të Rezistencës Massoud Rajavi dhe presidentes së zgjedhur të opozitës, Znj. Maryam Rajavi.

Edhe Njësitë e Rezistencës të MEK kanë zhvilluar protestat e veta në shkallë të vogël, si dhe kanë demonstruar solidaritet me shpërthimet më të mëdha të mospajtimit kohët e fundit në zona si Kurdistani iranian dhe provinca jug-lindore Sistan dhe Baluchistan. Në këtë mënyrë, veprimtaritë e tyre të kujtojnë ato veprimtari që mbushën “vitin plot kryengritje” duke mbushur hendekun midis janarit 2018 dhe nëntorit 2019, dhe duke përgatitur terrenin për këtë të fundit.

Kjo tregon se pavarësisht efekteve shtypëse të një krize të shëndetit publik që u zhvillua përsipër një krize ekonomike, dhe përsipër kërcënimeve konstante të dhunës politike, populli iranian është ende i gatshëm për revoltë. Kështu tha edhe Znj. Rajavi në fjalimin e saj me rastin e Novruzit, Vitit të Ri iranian, në mars. Krizat e shumta, tha ajo, “kanë përhapur vdekje e errësirë, janë përpjekur ta shuajnë çdo flakë e çdo lëvizje dhe ta pllakosin mbarë vendin me vuajtje e hidhërim. Por njësitë e Rezistencës dhe të rinjtë e rebeluar i kanë mbajtur gjallë këto flakë. Dhe së fundmi, këto flakë gjëmuan në Saravan dhe në Sistan e Baluchistan.”
“Populli i Iranit ka qenë, dhe vazhdon të jetë, në luftë me sëmundjen, varfërinë, dhe urinë,” shtoi ajo përpara se të deklaronte me vetëbesim se  pavarësisht kësaj, apo ndoshta për shkak të kësaj, viti pers 1400, “do të jetë viti kur populli i Iranit do të ngrihet sërish për ta përmbysur regjimin.”

 

Kurthi i Iranit për Ali Javanmardi në Irak

“Një gjykatë në shtetin kurd irakian të Erbilit dënoi Samira Morad-Pour, një terroriste femër e Ministrisë së Inteligjencës dhe Sigurisë së Iranit (MOIS), me pesë vjet burg për përpjekjen për të vrarë Ali Javanmardi, gazetar iranian me shtetësinë amerikane e martë, 30 Mars ”, shkroi Avatoday.net drejtuar nga Javanmardi në të njëjtën ditë.

Agjentja e kishte identifikuar më parë veten si kryeredaktoren e së përjavshmes Rojman në Sanandaj, kryeqyteti i provincës perëndimore iraniane të Kurdistanit. Në vitin 2019, ajo, së bashku me një ekip të inteligjencës iraniane, rekrutuan agjentë nga Teherani dhe Sanandaj dhe u përpoqën t’i afroheshin Javavanmardit. Ata kishin planifikuar kryesisht të rrëmbenin gazetarin ose ta vrisnin atë nëse plani i tyre i parë dështonte.

Sidoqoftë, ekipi i sigurisë së Javanmardi prishi komplotin dhe identifikoi, ndaloi dhe dorëzoi terroristët te zyrtarët e sigurisë në Kurdistanin Irakian. Në muajt e fundit, MOIS bëri presion të rëndë në rajonin kurd të Irakut për të parandaluar dënimin e Morad-Pour. Nga frika e reagimit të Teheranit, media lokale kurde refuzoi të mbulonte lajmet, sipas Avatoday.net.

Irani rrëmbeu Ruhollah Zam në Irak

Në tetor 2019, agjentët e MOIS kishin joshur Ruhollah Zam, themeluesin dhe operatorin e faqes së lajmeve në gjuhën iraniane Amadnews në Francë, në Irak, ku ai u rrëmbye dhe u transferua në Iran. Më pas, gjatë një procesi të paqartë dhe të padrejtë, Zam, një banor francez, u dënua me vdekje për luftë kundër Zotit dhe korrupsion. Autoritetet e varën atë në 12 Dhjetor 2020, me gjithë thirrjet ndërkombëtare për të kursyer jetën e tij.

Irani rrëmbeu Habib Asyud në Turqi

Për më tepër, më 2 nëntor 2020, Mojtaba Zolnuri, kryetari i Komisionit të Sigurisë Kombëtare dhe Politikës së Jashtme të Parlamentit Iranian (Majlis), konfirmoi se MOIS kishte rrëmbyer Habib Farajollah Chaab (Asyud), një disident arab iranian. Më parë, agjentët e MOIS e kishin joshur këtë disident në Stamboll dhe e kishin rrëmbyer atë përmes një kurthi.

Lexo më shumë:

Një diplomat tjetër iranian u arrestua për terror

Irani rrëmbeu Jamshid Sharmahd në Emiratet e Bashkuara Arabe

Gjithashtu, MOIS rrëmbeu iranianin e internuar Jamshid Sharmahd me nënshtetësi gjermane në Dubai në gusht 2020, thanë anëtarët e familjes së tij për Associated Press. Ai kishte ndërmend të udhëtonte në Indi për një marrëveshje që përfshinte kompaninë e tij të softwarve. Sidoqoftë, të dhënat e vendndodhjes së telefonit celular tregojnë se ai u dërgua në Oman pastaj në Iran.

Ajatollahët kërkojnë t’u japin sinjal disidentëve se ata mund të rrëmbejnë, dënojnë dhe varin individë të njohur (e lëre më ndokënd tjetër) pa u ndëshkuar. Mësimi sot për bashkësinë ndërkombëtare duhet të jetë se pavarësisht nga të gjitha lëshimet dhe lehtësimet e sanksioneve gjatë epokës së Presidentit Barack Obama, Teherani refuzoi të ndryshojë sjelljen e tij. Përkundrazi, “angazhimi konstruktiv” duket se ka çimentuar agresionin e ajatollahëve.

“Mësimi i vërtetë nga Marrëveshja fillestare e Iranit [e njohur zyrtarisht si Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit (JCPOA)] nuk ishte angazhimi konstruktiv, por përkundrazi që presioni maksimal është i nevojshëm për ta sjellë Teheranin në tryezë me Uashingtonin,” shkroi Xiyue Wang, një Ph.D. kandidat në Departamentin e Historisë në Universitetin Princeton i cili kaloi tre vjet në Iran si peng.

Vëllezërve Afkari u ndalohen telefonatat; kanë 7 muaj në izolim

Afkari brothers

Nga e majta në të djathtë: Navid, Vahid dhe Habib Afkari

 

Vahid dhe Habib Afkari, vëllezërit e protestuesti dhe kampionit të mundjes tashmë të ekzekutuar, Navid Afkari, kanë shtatë muaj që janë të burgosur në burgun Adel Abad të Shirazit në Iranin jug-perëndimor.

Sipas një raporti nga Agjencia e Lajmeve për të Drejtat e Njeriut, vëllezërit janë mbajtur në seksionin “Ebrat” apo “Paralajmërues,” që në shtator 2020, kur u ekzekutua Navidi. Seksioni Ebrat njihet gjithashtu si seksioni “i mbyllur” ku të burgosurit nuk lejohen të komunikojnë me botën e jashtme.

Pavarësisht lutjeve të familjes së tyre që ata të transferohen në seksionin e të burgosurve politikë, ata vazhdojnë të mbahen në Ebrat, ku e kanë të ndaluar komunikimin dhe trajtimin mjekësor. Ndonjëherë në Ebrat dërgohen të burgosurit e dënuar me vdekje përpara implementimit të dënimit të tyre.

Më 30 mars, Saeed Afkari, një tjetër vëlla i të burgosurve, shkroi në Twitter se ishte takuar me Habibin dhe Vahidin për herë të parë me rastin e Novruzit.

“U takova për herë të parë me Habibin dhe Vahidin me rastin e Novruzit. Ata vazhdojnë të mbahen në izolim, dhe u ndalohen telefonatat e trajtimi mjekësor”.

 

Forcat e Inteligjencës arrestojnë protestuesin e plagosur në Iranin jugor

Rashed Torkamani

Rashed Torkamani, i cili ishte plagosur nga forcat e shtetit në një port të Iranit jugor, është arrestuar pasi kishte shkuar në një spital për trajtimin e plagëve.

Agjentët e inteligjencës e arrestuan Rashed Torkamani dje kur ai po largohej nga një spital në Bandar Abbas dhe e transferuan në një vend të panjohur.

Forcat marinse hapën zjarr mbi hamajtë e etnisë Baluch më 12 mars, duke vrarë një person të identifikuar si Mehdi Raisi në qytetin Sirik, pranë Ngushticës së Hormuzit në jug të Iranit.

Forcat e sigurisë qëlluan gjithashtu edhe mbi banorët që ishin mbledhur për të protestuar ndaj të shtënave fatale në Portin Kuhestak. Rashed Torkamani ishte plagosur në këmbë nga këto të shtëna.

Sipas një burimi të informuar, “Rashed kishte shkuar në Bandar Abbas për të trajtuar këmbën e plagosur, por u arrestua sot nga agjentët e inteligjencës pas largimit nga spitali.”

“Gjendja e këmbës së plagosur të Rashed-it është shumë e rëndë dhe ai mund të infektohet nëse nuk merr trajtim mjekësor,” shton burimi.

Familja e Rashed-it është shumë e shqetësuar për gjendjen dhe vendndodhjen e tij.

Kjo nuk është hera e parë që autoritetet iraniane arrestojnë protestues të plagosur.

Më 25 shkurt, forcat e sigurisë në Iranin jug-lindor i nxorën me dhunë nga një spital disa protestues të plagosur Baluch. Banorët vendas kanë pesë ditë që protestojnë që kur Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) hapi zjarr mbi hamajtë Baluch më 22 shkurt në Saravan.