Një i krishterë iranian u dënua me 10 muaj burg nga Gjykata Revolucionare në Karaj, afër Teheranit. Sipas faqes në internet të Mohabat News, i krishteri i konvertuar u identifikua si Hamed Ashuri. Hamed u arrestua më parë dhe u mor në pyetje në burgun Ghezel Hesar të Kara në 2018. Sipas raportit, ndërsa Hamed ishte në burg, shtëpia e tij u kontrollua. Ai u la i lirë përkohësisht pas 10 ditësh.
Gjyqi i Hamedit u mbajt në Mars, ku ai u akuzua për “përhapjen e propagandës kundër shtetit”. Atij gjithashtu i thanë se ai duhet të marrë pjesë në klasat islamike. Raporti tha se familja e Hamed u kërcënua dhe u ngacmua nga forcat e sigurisë. Ai ka 20 ditë kohë për të apeluar dënimin.
Ky nuk është një rast i izoluar. Më 19 Prill, tre të krishterë iranianë të kthyer u arrestuan nga agjentët e inteligjencës në Dezful të Iranit jugperëndimor. Të tre të krishterët u identifikuan si Esmael Narimanpour, Mohammad Ali Torabi dhe Alireza Varak Shah. Shtëpitë e tyre u kontrolluan dhe disa nga gjërat e tyre personale duke përfshirë telefonin celular të Mohammad Ali u konfiskuan.Në janar, institucionet e sigurisë arrestuan dhe morën në pyetje disa të krishterë iranianë në të gjithë vendin. Agjencia Shtetërore e Lajmeve Fars tha se ata u arrestuan për lidhje me atë që e quajti “Krishterimi Sionist”.
Ndërsa afrohet data e zgjedhjeve të rreme presidenciale të Iranit, grindjet fraksionale të regjimit për më shumë pushtet përshkallëzohen. Media e drejtuar nga shteti paralajmëron zyrtarët e regjimit për pasojat e grindjeve fraksionale në rritje dhe efektet e tyre në shoqërinë e paqëndrueshme të Iranit.
E përditshmja Etemad të mërkurën krahasoi zgjedhjet e rreme presidenciale të regjimit me një cunami.
“Të pavetëdijshëm për ashpërsinë dhe rrezikun e cunamit, njerëzit panë shkatërrimin e qytetit të tyre nga një lartësi. Kur valët u afruan, ata papritmas kuptuan rrezikun e vërtetë dhe ikën, por ishte tepër vonë. Dimensionet e valëve të zgjedhjeve së shpejti do të bëhen të qarta për të gjithë. Le të shmangim të gjithë një cunami politik, ”shkroi Etemad.
Etemad pastaj krahason urrejtjen shoqërore në rritje ndaj regjimit si “kondensimin” e ujit pas një “digë”.
“Ndërsa uji prapa digës kondensohet dhe teksa rezervuari i tij mbushet dhe arrin natën e zgjedhjeve, ky ujë derdhet dhe shkatërron pjesën e poshtme të digës dhe mund të shkaktojë shkatërrimin e të gjithë digës,” shkroi Etemad.
Gjatë tre protestave kryesore të Iranit në vitet e fundit, iranianët hodhën poshtë mashtrimin e moderimit dhe pretendimet e reformizmit për një kohë të gjatë të regjimit duke brohoritur “reformistë, linja e ashpër, loja ka mbaruar”. Me fjalë të tjera, ata nënvizuan kur bëhet fjalë për shtypjen dhe plaçkitjen e pasurisë së njerëzve; nuk ka asnjë ndryshim midis fraksioneve të regjimit.
Si rezultat, njerëzit refuzuan të marrin pjesë në zgjedhjet e rreme parlamentare të regjimit, duke rezultuar në pjesëmarrjen më të ulët të zgjedhjeve në historinë e regjimit.
Irani po përjeton një numër krizash ekonomike, shoqërore, dhe mjedisore, të cilat vetëm sa e shtojnë urrejtjen e popullit ndaj regjimit, teksa krizat përkeqësohen dhe ua shkatërrojnë jetën popullit.
Një nga krizat më të mëdha të momentit është papunësia. Madje edhe vetë mediat shtetërore po e raportojnë atë, gjë që tregon se sa i rëndë është problemi.
E përditshmja Farhikhtegan shkruante të shtunën: “Në pesë vitet e ardhshme, popullsia aktive e vendit do të arrijë në 29 milion. Duke konsideruar edhe punët e paqëndrueshme, nëse në vend nuk krijohen një milion vende pune çdo vit, vendi do të përballet me një ushtri njerëzish të arsimuar por të papunë.”
Qendra Iraniane e Statistikave raportoi se në fund të 2020-ës, papunësia ishte 2,478,000 dhe 961,000 prej tyre kishin diploma; shumë prej tyre gra.
Në fakt, shumë njerëz me arsim të lartë në Iran detyrohen të punojnë si punëtorë me kontratë apo sezonalë, ndërkohë që mezi arrijnë të fitojnë bukën e gojës për shkak të inflacionit të lartë dhe çmimeve që kapin majat.
Kanë mbetur më pak se dy muaj nga zhvillimi i zgjedhjeve presidenciale të Iranit dhe regjimi nuk i ka shpallur ende zyrtarisht kandidatët e tij për farsën e votimeve që do të sjellë në pushtet presidentin e radhës në Iran. Por kjo nuk është e vetmja gjë që i bën të veçanta zgjedhjet e këtij viti. Një numër i paprecedent iranianësh, në rrjetet sociale dhe gjatë protestave në rrugë, kanë bërë thirrje për bojkot të zgjedhjeve. Mediat shtetërore të Iranit po i quajnë madje zgjedhjet iraniane të 18 qershorit “zgjedhjet më të çuditshme presidenciale”.
Të dielën, regjimi bëri edhe diçka tjetër që i bëri edhe më të çuditshme këto zgjedhje presidenciale të Iranit. Dyqind e njëzet anëtarë të parlamentit, në një letër të përbashkët, i kërkuan Kryegjyqtarit të Iranit të kandidojë për president. Ebrahim Raisi është zgjedhja e qartë e konservatorëve për president. Por ç’është më e rëndësishmja, ai është shansi i vetëm që ka Lideri Suprem i regjimit për ta konsoliduar pushtetin e tij. Shumë besojnë madje se vetë Khamenei qëndron prapa letrës së deputetëve drejtuar Raisi-t.
Nëse Khamenei ia del ta bëjë president Raisi-n, kjo do të çojë në shtimin e shtypjes e brutalitetit, sidomos kundër protestave anti-regjim. Duhet të kujtojmë që Raisi kandidoi për president dhe humbi gjatë raundit të fundit të zgjedhjeve për shkak të përfshirjes së tij në vrasjet masive të 30,000 të burgosurve politikë në fund të viteve 1980. Dhe që kur është caktuar si Kryegjyqtar, dhunimet e të drejtave njerëzore dhe dënimet me burgim të gjatë, goditjet me kamxhik, dhe torturat kundër të burgosurve politikë, disidentëve, dhe minoriteteve fetare janë shtuar.
Sipas raporteve të fundit, regjimi iranian është në prag të implementimit të planeve për të shkatërruar zonat e varreve masive në varrezën Khavaran. Këto plane janë pjesë e një strategjie më të gjerë sipas së cilës regjimi iranian shkatërron provat e masakrës ndaj të burgosurve politikë, masakër e cila ka ndodhur gjatë disa muajve në 1988-ën. Ky shkatërrim pritet që të ndikojë edhe mbi varret e besimtarëve iranianë të fesë Baha’i që ndodhen aty pranë, familjet e të cilëve janë detyruar t’i varrosin të vdekurit e tyre në Khavaran.
Këto fenomene kanë qenë objekt i deklaratave të shumta të dënimit nga ana e mbrojtësve të të drejtave njerëzore dhe grupeve politike, por kjo gjë nuk ka nxitur veprim të madh nga ana e komunitetit ndërkombëtar. Në 2017-ën, Kombet e Bashkuara dhe Amnesty International publikuan raporte me detaje për shkatërrimin e varreve masive të lidhura me masakrën e 1988-ës, dhe Amnesty ripërsëriti deklaratat e shumta të mëparshme që paralajmëronin se ky shkatërrim provash rrezikon moslejimin e një llogaritjeje të plotë të bilancit të vdekjeve dhe të identiteteve të viktimave të masakrës. Organizata Muxhahedine e Popullit të Iranit (PMOI/MEK), duke qenë grupi pro-demokracisë që ka qenë shënjestra kryesore e masakrës, thotë se mbi 30,000 njerëz janë ekzekutuar me varje nga “komisionet e vdekjes” që u mblodhën atë vit për ta shtypur opozitën ndaj regjimit.
Të martën, Organizata e Komuniteteve Iraniano-Amerikane-OIAC mbajti një konferencë për shtyp për të prezantuar përmbajtjen e një rezolute mbi çështjet iraniane që i është prezantuar Dhomës së Përfaqësuesve nga 225 ko-sponsorë nga të dy partitë politike.
H.Res. 118 shpreh “mbështetje për dëshirën e popullit iranian për një Republikë demokratike, laike, dhe jo-bërthamore të Iranit” dhe dënon “shkeljet e të drejtave njerëzore dhe terrorizmin shtetëror të qeverisë iraniane.”
Rezoluta e Dhomës së Përfaqësuesve nuk e përmend Planin e Përbashkët Gjithëpërfshirës të Veprimit, por nënkupton se është dakord me idenë që politika amerikane ndaj regjimit iranian ka qenë e fokusuar tepër ngusht tek programi bërthamor dhe duhet të zgjerohet për të përfshirë më shumë presion mbi çështjet e lidhura me të drejtat njerëzore dhe terrorizmin.
Rezoluta citon një zyrtar të lartë të Departamentit të Shtetit i cili komenton mbi operacionin terrorist duke thënë se ai ishte një shembull primar i tendencës më të gjerë të regjimit për të përdorur ambasadat “si mbulim për të organizuar sulme terroriste.” Si rrjedhim, H. Res. 118, thotë se ishte një “hap pozitiv dhe i rëndësishëm” kur qeveria shqiptare dëboi disa diplomatë iranianë në përgjigje ndaj lajmit se regjimi kishte organizuar gjithashtu veprimtari terroriste kundër disidentëve iranianë dhe anëtarëve të MEK në Shqipëri.
Rezoluta fillon duke iu referuar dy kryengritjeve mbarëkombëtare që kanë patur një impakt madhor mbi çështjet e brendshme të Iranit gjatë tre viteve të fundit. E para e këtyre kryengritjeve shpërtheu në ditët e fundit të 2017-ës dhe vazhdoi gjatë një pjese të madhe të janarit 2018, duke popullarizuar sllogane provokative anti-qeveritare si “poshtë diktatori” dhe “poshtë Rouhani,” duke iu referuar liderit suprem dhe presidentit të regjimit, përkatësisht.
Ky çiftim slloganesh nënvizon refuzimin e protestuesve për të dy fraksionet e politikës iraniane në pushtet, si atë “konservator” ashtu edhe atë “reformist” dhe tregon për faktin që publiku dëshiron një strukturë udhëheqjeje krejtësisht ndryshe, të ardhur nga jashtë sistemit aktual. Rezoluta 118 e lidh këtë objektiv me “planin me dhjetë pika” të përpiluar nga Presidentja e zgjedhur e NCRI-së, Znj. Maryam Rajavi. Rezoluta e përshkruan këtë plan si thirrje për “të drejtën universale të votës, zgjedhje të lira, dhe një ekonomi tregu,” si dhe për “barazi gjinore, fetare, dhe etnike, një politikë të jashtme të bazuar në bashkëjetesën paqësore, dhe një Iran jo-bërthamor.”
Nëse ky plan ka qenë në mendjet e pjesëmarrësve të kryengritjes së janarit 2018, ai është përqafuar në një shkallë shumë më të gjerë në nëntor 2019 – kur u zhvillua edhe kryengritja e dytë mbarëkombëtare së cilës i referohet rezoluta e Dhomës së Përfaqësuesve. Ndërkohë që kryengritja e parë përfshiu mbi 100 qytete të mëdha e të vogla, e dyta raportohet të ketë përfshirë gati 200. Të dyja këto kryengritje kanë spikatur për përfaqësimin e gjerë etnik, fetar, dhe shoqëror, me pjesëmarrës që përfshinin komunitetet e varfra rurale që dikur supozohej se ishin baza të mbështetjes politike për regjimin e mullahëve.
Kjo sfidë për imazhin e sigurisë politike të regjimit mund të ketë qenë një faktor madhor që ka kontribuar në ashpërsinë e përgjigjes së regjimit, sidomos ndaj kryengritjes së dytë. Siç vë në dukje rezoluta, llogaritë tregojnë se rreth 1,500 iranianë janë vrarë brenda vetëm pak ditësh në nëntor 2019. Vetë NCRI ka qenë e para që e ka ofruar këtë shifër, e cila më vonë është vërtetuar edhe nga Reuters, mbi bazën e burimeve anonime brenda Ministrisë së Brendshme të Iranit. Më vonë, në shtator 2020, Amnesty International publikoi një raport ku detajohet tortura që vazhdonte të ushtrohej në atë kohë ndaj pjesëmarrësve të kryengritjes së 2019-ës.
Ky raport u citua përbri dy rezolutave të mëparshme të Dhomës së Përfaqësuesve, me sa duket me qëllimin për të theksuar faktin që veprimi i koordinuar lidhur me këto çështje është një nevojë urgjente dhe duhej të kishte ndodhur që më parë. Njëra nga këto rezoluta të mëparshme ishte e fokusuar gjithashtu tek dhunimet e të drejtave njerëzore të lidhura me demonstratat më të fundit politike, ndërsa tjetra, H. Res. 4744, e miratuar nga Kongresi i 115-të, dënonte abuzimet e Teheranit ndaj disidentëve dhe aktivistëve më gjerësisht, dhe i kushtonte vëmendje të veçantë masakrës së 30,000 të burgosurve politikë në verën e 1988-ës.
221 U.S. lawmakers presented H. Res. 374 in support of the Iranian people and their resistance.
Ky incident konsiderohet gjerësisht si krimi më i rëndë kundër njerëzimit që ka ndodhur në gjysmën e dytë të shekullit të 20-të, e megjithatë asnjë prej personave që dihet apo dyshohet se kanë qenë pjesë e këtyre vrasjeve nuk është mbajtur përgjegjës nga komuniteti ndërkombëtar. Brenda vendit, ata janë shpërblyer, siç dëshmohet nga fakti se një nga anëtarët kryesorë të “komisioneve të vdekjes” të 1988-ës është aktualisht Ministër i Drejtësisë në Iran.
Res. 118 e risjell në vëmendje këtë çështje të rëndësishme dhe vë në dukje se komisionet e vdekjes “i kanë zhvilluar procedurat në një mënyrë të planifikuar për t’i eliminuar kundërshtarët e regjimit.” Me këtë qëllim në mendje, ekzekutimet sistematike kanë qenë të fokusuara direkt tek Organizata Muxhahedine e Popullit të Iranit(PMOI/MEK), e cila sot është grupi kryesor përbërës në koalicionin NCRI. Mbijetesa e këtij grupi dhe roli kryesor i tij në opozitën ndaj regjimit kanë bërë që vitet e fundit regjimi iranian ta marrë në shënjestër atë jashtë vendit, ndonjëherë edhe me sulme terroriste që kanë kërcënuar edhe interesat perëndimore të sigurisë si dhe jetët e amerikanëve e europianëve.
Rezoluta e Dhomës së Përfaqësuesve e sjell në vëmendje edhe këtë fakt, duke nënvizuar rëndësinë e një operacioni europian të anti-terrorizmit në 2018-ën që çoi në arrestimin dhe dënimin në një gjykatë belge të katër operativëve iranianë, duke përfshirë një diplomat të lartë i cili kishte qenë i stacionuar në ambasadën iraniane në Vienë.
Në përfundim, rezoluta vë në dukje se Shtetet e Bashkuara nuk kanë qenë imune ndaj këtyre komploteve, gjë që dëshmohet nga fakti që dy shtetas iranianë u arrestuan atje në 2018-ën për kryerje survejimesh me qëllimin për të organizuar sulme mbi aktivistët e opozitës. Me këtë gjë në mendje, ky dokument dënon në mënyrë specifike “sulmet terroriste të sponsorizuara nga shteti iranian kundër qytetarëve dhe zyrtarëve të Shteteve të Bashkuara në të shkuarën dhe në të tashmen,” si dhe sulmet kundër disidentëve dhe aktivistëve në mbarë botën.
Gjithashtu, rezoluta nxit qeverinë amerikane që të punojë me aleatët për t’i “kërkuar llogari Iranit për shkeljen e privilegjeve diplomatike, dhe t’u bëjë thirrje kombeve që t’i parandalojnë veprimtaritë malinje të misioneve diplomatike të regjimit iranian, me qëllimin për t’i mbyllur ato.” Ky izolim i ardhshëm diplomatik shihet nga sponsorët e rezolutës si një pikënisje për ushtrimin e një presioni më serioz mbi regjimin iranian lidhur me çështjet e të drejtave njerëzore dhe të shprehjes së lirë për qytetarët e tij.
Rezoluta mbyllet duke deklaruar se Dhoma e Përfaqësuesve e SHBA “i qëndron përkrah popullit të Iranit që vazhdon të mbajë protesta legjitime e paqësore kundër një regjimi shtypës e të korruptuar; dhe njeh të drejtat e popullit iranian dhe luftën e tij për të themeluar një Republikë demokratike, laike, dhe jo-bërthamore të Iranit.”
Forcat e sigurisë së regjimit iranian qëlluan protestuesit nga një distancë e afërt gjatë protestave të nëntorit 2019.
Ruhollah Jomeyi, konsulent i Ministrit të Brendshëm të regjimit pranoi se 23 përqind e protestuesve të vrarë gjatë protestave të mëdha të Nëntorit 2019 u qëlluan në një distancë të zbrazët.
Jomeyi tha se këta protestues u “qëlluan në kokë nga një distancë e afërt”. Disa zyrtarë të tjerë të regjimit kanë pranuar më parë se forcat e sigurisë vranë protestuesit nga një distancë e afërt gjatë protestave mbarëkombëtare që u përhapën në më shumë se 190 qytete.
Ali Fadavi, nënkryetari i Gardës Revolucionare (IRGC) tha më 24 nëntor, 2020, se shumë viktima u qëlluan nga distanca e afërt prej një metra e gjysmë. Por ai u përpoq të fajësonte njerëzit duke thënë, “Kjo do të thotë që qitësi ishte mes vetë njerëzve.”
Shumë video të marra nga protestat e nëntorit 2019 tregojnë qartë se forcat e sigurisë vunë në shënjestër protestuesit nga një distancë e afërt.
Më parë, në një videoklip të postuar, një ish anëtar i Majlis (Parlamenti) Mahmoud Sadeghi pranoi vrasjen e qëllimshme të njerëzve nga regjimi iranian në rrugë gjatë protestave anti-regjim të vitit 2019. Sipas Sadeghi, këto vrasje ishin nën mbikëqyrjen e Ali Shamkhani , Sekretari i regjimit i Këshillit të Lartë të Sigurisë Kombëtare dhe një këshilltar i ngushtë i Ali Khamenei, udhëheqësi suprem i regjimit.
“Në disa komitete që u krijuan për të diskutuar ngjarjet pyeta nëse kishte ndonjë shenjë të grupeve të opozitës, por ata thanë jo. Unë i thashë z. Shamkhani se këta janë njerëz. Ata po vrasin njerëz në rrugë, çfarë po bën? A do të vazhdoni të vrisni nëse ata qëndrojnë në rrugë? Shamkhani tha po, ne do ta bëjmë atë, ”pranoi Sadeghi.
Irani dhe populli iranian po vuajnë nga kriza të ndryshme ekonomike, sociale dhe mjedisore. Tani, ndërsa krizat thellohen në Iran, urrejtja e njerëzve ndaj regjimit për rolin e tij në shkatërrimin e jetës së tyre rritet. Një nga krizat ekonomike të Iranit është papunësia e shfrenuar.
“Në pesë vitet e ardhshme, popullsia aktive e vendit do të arrijë në 29 milion. Duke marrë parasysh vendet e paqëndrueshme të punës, nëse një milion vende pune nuk krijohen në vend çdo vit, vendi do të përballet me një ushtri njerëzish të arsimuar, por të papunë, “shkroi e përditshmja shtetërore Farhikhtegan të Dielën.
Farhikhtegan shton se “Sipas Qendrës së Statistikave të Iranit, në dimrin e vitit 2020, nga 2 milion e 478 mijë njerëz të papunë në vend, rreth 961 mijë prej tyre, ose 39% e totalit të të papunëve në vend, kishin arsim të lartë gradë. ”
“Sipas këtyre statistikave, numri i të papunëve në vend është rritur nga 2.8 milion në 2011 në 3.2 milion deri në 2018, në 2.9 milion në fund të 2019 dhe në 2.5 milion në fund të dimrit 2020,” shkroi Farhikhtegan .
Vëllai i Sarës, Sina, u përjashtua nga viti i tij i katërt në Universitetin e Isfahan për ndjekjen e besimit. Samira gjithashtu u ndalua të vazhdonte shkollimin në 2018, ndërsa Sara u përjashtua nga universiteti në 2015. Nëna e tyre gjithashtu u ndalua të vazhdonte arsimin për shkak të besimit të saj.
Regjimi iranian ka njoftuar se tani po pasuron uranium deri në pastërti 60 përqind. Kjo është një përshkallëzim dramatik mbi nivelin që kishte vendosur para negociatave që krijuan marrëveshjen bërthamore të vitit 2015, ose Planin e Përbashkët të Përgjithshëm të Veprimit (JCPOA). Kur regjimi rivendosi pasurimin prej 20 përqind vitin e kaluar, u raportua gjerësisht se kjo e vendosi Teheranin vetëm një hap të shkurtër teknik larg uraniumit të shkallës së armëve.
Mësimi nga ky akt i fundit i zhvatjes bërthamore, si dhe të gjithë ata që i paraprinë atij, duhet të jetë se JCPOA, siç ishte konceptuar fillimisht, ishte plot me të meta dhe nuk arriti të ndalonte regjimin që të përparonte me programin e tij bërthamor. Megjithëse standardi i pasurimit prej 60 përqind u arrit më shumë se një vit pasi regjimi ndaloi respektimin e të gjitha dispozitave të marrëveshjes, shkeljet e hershme të regjimit hedhin dyshime të reja mbi shkallën e angazhimit të tij të mëparshëm. Njoftimi i shpejtë për arritjen e pasurimit të uraniumit prej 60 përqind, sugjeron gjithashtu se regjimi klerik nuk kishte respektuar kurrë kufizimet e JCPOA.
Kur Teherani vendosi për herë të parë të kthehej në nivelet e pasurimit që kishte krijuar para vitit 2015, autoritetet ishin në gjendje të riinstalonin centrifuga të përparuara dhe të rifillonin operacionet në shkallë të plotë praktikisht brenda natës.
Çfarë arriti me të vërtetë JCPOA në drejtim të kufizimit të pasurimit të uraniumit të Iranit nëse do të linte regjimin me aftësinë për të përmbushur angazhimet e tij në një kapelë? Për ta thënë ndryshe, a llogaritet vërtet se zgjat periudhën e shpërthimit të regjimit në më shumë se një vit nëse i duhet shumë më pak kohë sesa asaj që regjimi të rivendosë kohën më të shkurtër të ndarjes?
Këto pyetje duhet të ngrihen në një nivel të lartë midis nënshkruesve të JCPOA. Deri në këtë pikë, nënshkruesit evropianë duket se po ushtrojnë presion pothuajse tërësisht në një drejtim: heqjen e sanksioneve të vendosura ndaj regjimit nga Shtetet e Bashkuara.
Por duke pasur parasysh zhvatjen bërthamore të regjimit, BE dhe SHBA duhet të rrisin presionin mbi regjimin. Nëse ritmi i mëparshëm dhe ashpërsia e shkeljeve të regjimit klerikal nuk ishin të mjaftueshme për të motivuar fuqitë perëndimore drejt këtij rezultati, atëherë pasurimi me 60 përqind sigurisht duhet të ishte pika e kthesës. Thjesht nuk ka asnjë arsye që regjimi të posedojë uranium me këtë nivel pastërtie të copëtueshme, përveç se si një gur shkalle në rrugën drejt aftësisë së armëve bërthamore.
Për shkak të politikave të regjimit iranian, lumi Zayanderud, që është më i madhi në rrafshnaltën e Iranit, është tharë duke ndikuar kështu në ekosistemin dhe në jetët e banorëve vendas. Ditët e fundit, fermerët në provincën Isfahan të Iranit qendror kanë zhvilluar protesta duke kërkuar të drejtën e tyre për ujë.
“Gjatë muajve të fundit të qeverisjes së Hassan Rouhani-t, ajo që ka mbetur nga lumi Zayandehrood, që është arterja jetike e Rrafshnaltës Qendrore të Iranit, është një rrugë e mbuluar me dhe në zemër të Isfahanit,” shkruante të shtunën agjencia shtetërore e lajmeve Mehr.
Fermerët kanë kohë që zhvillojnë tubime dhe protestojnë kundër politikave shkatërrimtare të regjimit për shpërndarjen e ujit. “Zyrtarët e provincës kanë shpallur se uji do të shpërndahet në maj por nuk e kanë specifikuar kohën e saktë, kohëzgjatjen, dhe vëllimin e ujit që do të jepet,” citohet një fermer nga Mehr.
“Duhet ta përgatisim tokën për kultivim. Duhet të kemi farat dhe plehun e duhur, por askush nuk merr përgjegjësi për ne. Mbetemi të pavendosur dhe nuk kemi të ardhura me këto kushte ekonomike,” thotë për Mehr fermeri, i identifikuar si Seyed Morteza.
Politikat shkatërrimtare të regjimit për shpërndarjen e ujit ndikojnë negativisht jo vetëm në jetët e fermerëve, por edhe në ekosistem. “Sa herë që lumi Zayanderud thahet në Isfahan, mijëra peshq ngordhin, dhe ky është një rrezik i madh për mjedisin,” shton agjencia e lajmeve Mehr.