Në Iran, Krizat e Shumëfishta e Pengojnë por Nuk Mund ta Nënshtrojnë Shtytjen e Popullit drejt Demokracisë

Nga
Shamsi Saadati
-

Ndërkohë që shumë vende tashmë kanë një perspektivë realiste për të dalë nga pandemia e koronavirusit, Irani vazhdon të përballet me krizën më të rëndë të sëmundjes në Lindjen e Mesme, dhe një nga më të rëndat në botë. Ministria e Shëndetësisë e regjimit deklaron se kjo sëmundje ka vrarë rreth 60,000 iranianë, por kjo vjen nga keqraportime sistematike pas më shumë se një muaji mohim të plotë të ekzistencës së të infektuarve në fillim të 2020-ës. Sipas raporteve të mbledhura nga Organizata Muxhahedine e Popullit të Iranit (PMOI/MEK), bilanci i vërtetë i vdekjeve është afërsisht një çerek milioni, dhe vazhdon të rritet.

Por as kjo nuk nuk i përmbledh plotësisht vështirësitë me të cilat po përballet populli iranian. Kriza e koronavirusit është vetëm një pjesë e diçkaje më të gjerë, dhe efektet e saj janë rënduar nga vite të tëra përkeqësimi të kushteve ekonomike dhe neglizhimi të nevojave jetike të popullit nga ana e regjimit. Kjo neglizhencë ishte një ndër faktorët që i dhanë shkëndijën një kryengritjeje mbarëkombëtare gjatë ditëve të fundit të 2017-ës, kryengritje e cila vazhdoi gjatë një pjese të mirë të janarit 2018 dhe në të cilën u shfaqën një numër slloganesh që shprehnin miratimin popullor për objektivin e ndryshimit të regjimit.

Kjo kryengritje u shtyp në fund nga autoritetet e regjimit pas dhjetëra vrasjeve e mijëra arrestimeve. Por rryma nëntokësore e lëvizjes për ndryshim mbeti aktive, sigurisht e shtyrë përpara nga simbolizmi i pohimit nga lideri suprem i regjimit se sistemi teokratik ishte më i brishtë se ç’kishte qenë i gatshëm të pranonte më parë ai. Në një fjalim të mbajtur në kulmin e kryengritjes, Ali Khamenei pati deklaruar se këto trazira ishin nxitur gjatë disa muajve përpjekje nga ana e MEK, organizatë e cila është fokusi i një pjese të madhe të propagandës së fryrë të regjimit.

Pas kryengritjes së janarit 2018, udhëheqësja e opozitës Znj. Maryam Rajavi i nxiti iranianët, sidomos të rinjtë, që ta kthenin vitin që vinte në një “vit plot kryengritje.” Apeli i saj u mirëprit në mbarë vendin, dhe për muaj të tërë më pas u zhvilluan protesta të shpërndara të cilat e mbajtën në qarkullim të rregullt mesazhin thelbësor të kryengritjes së parë. Vlera e kësaj lëvizjeje u qartësua si për audiencat e brendshme, ashtu edhe për ato ndërkombëtare, në nëntor 2019, kur regjimi shpalli rritje të çmimeve të gazolinës dhe banorët e gati 200 qyteteve të mëdha e të vogla u përgjigjën duke organizuar një tjetër kryengritje e duke u dhënë jetë të re slloganeve si “vdekje diktatorit.”

Kryengritja e dytë mbarëkombëtare zgjati pak më shumë se një javë para se edhe ajo të rikthehej nëntokë nga një represion i dhunshëm. Në këtë rast, represioni qe shumë më ekstrem se ç’kishte qenë pothuajse dy vite më parë. Në zona të ndryshme gjatë nëntorit 2019, Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike hapi zjarr mbi turmat e njerëzve, duke vrarë një total prej rreth 1,500 njerëzish. Edhe pse protestat shpërthyen sërish në provinca të shumta vetëm dy muaj më vonë, shtypja e nëntorit qe një tregues shumë i mirë i klimës socio-politike në të cilën do të ndodhte shpërthimi i parë i koronavirusit.

Kur IRGC qëlloi dhe rrëzoi një avion pasagjerësh pranë Teheranit në janar 2020, shumë iranianë treguan gatishmërinë e tyre për t’iu kundërvënë represionit të regjimit në mënyrë që t’i kërkonin llogari regjimit të mullahëve për disa nga aktet më të rënda të tij. Por zhvillimi i protestave në shkallë të gjerë u bë shumë më i vështirë kur Covid-19 nisi të paraqiste një sfidë më shumë për njerëzit që donin të mblidheshin në mënyrë spontane në hapësira publike. Kjo vështirësi u shumëfishua edhe nga fakti që efektet ekonomike globale të pandemisë ua bënë edhe më të vështirë iranianëve sigurimin e jetesës.

Natyrisht, Teherani nuk tregoi asnjë interes për ta përmbysur këtë trend. Ta bënte këtë do të thoshte të përqafonte kërcënimin e kryengritjeve të mëtejshme nga një popullsi që vazhdonte të ishte aq e varfëruar dhe e uritur sa të xhindosej nga politikat e gabuara të regjimit, por jo aq e varfëruar dhe e uritur sa të bëhej e plogësht apo e paaftë për një revoltë të organizuar. Kështu, Lideri Suprem i regjimit Ali Khamenei refuzoi t’i përdorte në shërbim të popullit asetet e tij qindra biliona dollarëshe që ka akumuluar përmes të ashtu-quajturave fondacione fetare, dhe IRGC gjithashtu i mbajti fort pas vetes bizneset e zotërimet e saj financiare, të cilat sipas raporteve përbëjnë më shumë se gjysmën e prodhimit të brendshëm bruto të Iranit.

Mungesa e ndihmës financiare ndaj iranianëve të rëndomtë i detyroi shumë prej tyre që të vazhdonin të shkonin në punë në rrethana gjithnjë e më të rrezikshme. Ndërkohë, Teherani nuk bëri pothuajse asgjë për t’i përmirësuar këto rrethana. Izolimet dhe ndalimet e udhëtimeve nuk zgjatën shumë dhe nuk u zbatuan me forcë, dhe që nga fillimi i vitit 2021, Khamenei duket se e ka vënë në rrezik përpjekjen për vaksinim duke ndaluar importimin e ilaçeve të prodhuara në Amerikë e Britani, e më pas duke ia dorëzuar përgjegjësinë për shpërndarjen e vaksinave kompanive të lidhura me IRGC-në të cilat dihet me siguri se do të marrin vendime në shërbim të vetvetes dhe do të përpiqen të përfitojnë nga nevojat e popullit sa më shumë që të munden.

Siç ka thënë më parë Rezistenca Iraniane, autoritetet e regjimit e kanë lejuar qëllimisht përhapjen e koronavirusit që të dalë jashtë kontrollit me pritshmërinë se kjo gjë do ta dobësonte vendosmërinë e popullit dhe do ta zvogëlonte mundësinë që ai t’i rifillonte demonstratat publike në favor të ndryshimit të regjimit.

Por kjo nuk do të thotë që shoqëria ka qenë plotësisht e heshtur. Kjo tregon vetëm që shprehjet serioze të ndjenjave anti-regjim kanë qenë të rezervuara për shumicën e iranianëve.

Opozita iraniane i ka regjistruar vazhdimisht veprimtaritë e zhvilluara gajtë periudhës së trazirave të zbutura, periudhë e cila koinçidon me pandeminë e koronavirusit. Ato përfshijnë përpjekjet për të organizuar një bojkot të zgjedhjeve të ardhshme presidenciale, plus shfaqjet publike tët posterave e graffiti-ve që dënojnë diktaturën teokratike dhe promovojnë vizionin demokratik të udhëheqësit të Rezistencës Massoud Rajavi dhe presidentes së zgjedhur të opozitës, Znj. Maryam Rajavi.

Edhe Njësitë e Rezistencës të MEK kanë zhvilluar protestat e veta në shkallë të vogël, si dhe kanë demonstruar solidaritet me shpërthimet më të mëdha të mospajtimit kohët e fundit në zona si Kurdistani iranian dhe provinca jug-lindore Sistan dhe Baluchistan. Në këtë mënyrë, veprimtaritë e tyre të kujtojnë ato veprimtari që mbushën “vitin plot kryengritje” duke mbushur hendekun midis janarit 2018 dhe nëntorit 2019, dhe duke përgatitur terrenin për këtë të fundit.

Kjo tregon se pavarësisht efekteve shtypëse të një krize të shëndetit publik që u zhvillua përsipër një krize ekonomike, dhe përsipër kërcënimeve konstante të dhunës politike, populli iranian është ende i gatshëm për revoltë. Kështu tha edhe Znj. Rajavi në fjalimin e saj me rastin e Novruzit, Vitit të Ri iranian, në mars. Krizat e shumta, tha ajo, “kanë përhapur vdekje e errësirë, janë përpjekur ta shuajnë çdo flakë e çdo lëvizje dhe ta pllakosin mbarë vendin me vuajtje e hidhërim. Por njësitë e Rezistencës dhe të rinjtë e rebeluar i kanë mbajtur gjallë këto flakë. Dhe së fundmi, këto flakë gjëmuan në Saravan dhe në Sistan e Baluchistan.”
“Populli i Iranit ka qenë, dhe vazhdon të jetë, në luftë me sëmundjen, varfërinë, dhe urinë,” shtoi ajo përpara se të deklaronte me vetëbesim se  pavarësisht kësaj, apo ndoshta për shkak të kësaj, viti pers 1400, “do të jetë viti kur populli i Iranit do të ngrihet sërish për ta përmbysur regjimin.”

 

Kurthi i Iranit për Ali Javanmardi në Irak

Nga
Shkrimtar i stafit
-

“Një gjykatë në shtetin kurd irakian të Erbilit dënoi Samira Morad-Pour, një terroriste femër e Ministrisë së Inteligjencës dhe Sigurisë së Iranit (MOIS), me pesë vjet burg për përpjekjen për të vrarë Ali Javanmardi, gazetar iranian me shtetësinë amerikane e martë, 30 Mars ”, shkroi Avatoday.net drejtuar nga Javanmardi në të njëjtën ditë.

Agjentja e kishte identifikuar më parë veten si kryeredaktoren e së përjavshmes Rojman në Sanandaj, kryeqyteti i provincës perëndimore iraniane të Kurdistanit. Në vitin 2019, ajo, së bashku me një ekip të inteligjencës iraniane, rekrutuan agjentë nga Teherani dhe Sanandaj dhe u përpoqën t’i afroheshin Javavanmardit. Ata kishin planifikuar kryesisht të rrëmbenin gazetarin ose ta vrisnin atë nëse plani i tyre i parë dështonte.

Sidoqoftë, ekipi i sigurisë së Javanmardi prishi komplotin dhe identifikoi, ndaloi dhe dorëzoi terroristët te zyrtarët e sigurisë në Kurdistanin Irakian. Në muajt e fundit, MOIS bëri presion të rëndë në rajonin kurd të Irakut për të parandaluar dënimin e Morad-Pour. Nga frika e reagimit të Teheranit, media lokale kurde refuzoi të mbulonte lajmet, sipas Avatoday.net.

Irani rrëmbeu Ruhollah Zam në Irak

Në tetor 2019, agjentët e MOIS kishin joshur Ruhollah Zam, themeluesin dhe operatorin e faqes së lajmeve në gjuhën iraniane Amadnews në Francë, në Irak, ku ai u rrëmbye dhe u transferua në Iran. Më pas, gjatë një procesi të paqartë dhe të padrejtë, Zam, një banor francez, u dënua me vdekje për luftë kundër Zotit dhe korrupsion. Autoritetet e varën atë në 12 Dhjetor 2020, me gjithë thirrjet ndërkombëtare për të kursyer jetën e tij.

Irani rrëmbeu Habib Asyud në Turqi

Për më tepër, më 2 nëntor 2020, Mojtaba Zolnuri, kryetari i Komisionit të Sigurisë Kombëtare dhe Politikës së Jashtme të Parlamentit Iranian (Majlis), konfirmoi se MOIS kishte rrëmbyer Habib Farajollah Chaab (Asyud), një disident arab iranian. Më parë, agjentët e MOIS e kishin joshur këtë disident në Stamboll dhe e kishin rrëmbyer atë përmes një kurthi.

Lexo më shumë:

Një diplomat tjetër iranian u arrestua për terror

Irani rrëmbeu Jamshid Sharmahd në Emiratet e Bashkuara Arabe

Gjithashtu, MOIS rrëmbeu iranianin e internuar Jamshid Sharmahd me nënshtetësi gjermane në Dubai në gusht 2020, thanë anëtarët e familjes së tij për Associated Press. Ai kishte ndërmend të udhëtonte në Indi për një marrëveshje që përfshinte kompaninë e tij të softwarve. Sidoqoftë, të dhënat e vendndodhjes së telefonit celular tregojnë se ai u dërgua në Oman pastaj në Iran.

Ajatollahët kërkojnë t’u japin sinjal disidentëve se ata mund të rrëmbejnë, dënojnë dhe varin individë të njohur (e lëre më ndokënd tjetër) pa u ndëshkuar. Mësimi sot për bashkësinë ndërkombëtare duhet të jetë se pavarësisht nga të gjitha lëshimet dhe lehtësimet e sanksioneve gjatë epokës së Presidentit Barack Obama, Teherani refuzoi të ndryshojë sjelljen e tij. Përkundrazi, “angazhimi konstruktiv” duket se ka çimentuar agresionin e ajatollahëve.

“Mësimi i vërtetë nga Marrëveshja fillestare e Iranit [e njohur zyrtarisht si Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit (JCPOA)] nuk ishte angazhimi konstruktiv, por përkundrazi që presioni maksimal është i nevojshëm për ta sjellë Teheranin në tryezë me Uashingtonin,” shkroi Xiyue Wang, një Ph.D. kandidat në Departamentin e Historisë në Universitetin Princeton i cili kaloi tre vjet në Iran si peng.

Vëllezërve Afkari u ndalohen telefonatat; kanë 7 muaj në izolim

Nga
Shkrimtar i stafit
-

Afkari brothers

Nga e majta në të djathtë: Navid, Vahid dhe Habib Afkari

 

Vahid dhe Habib Afkari, vëllezërit e protestuesti dhe kampionit të mundjes tashmë të ekzekutuar, Navid Afkari, kanë shtatë muaj që janë të burgosur në burgun Adel Abad të Shirazit në Iranin jug-perëndimor.

Sipas një raporti nga Agjencia e Lajmeve për të Drejtat e Njeriut, vëllezërit janë mbajtur në seksionin “Ebrat” apo “Paralajmërues,” që në shtator 2020, kur u ekzekutua Navidi. Seksioni Ebrat njihet gjithashtu si seksioni “i mbyllur” ku të burgosurit nuk lejohen të komunikojnë me botën e jashtme.

Pavarësisht lutjeve të familjes së tyre që ata të transferohen në seksionin e të burgosurve politikë, ata vazhdojnë të mbahen në Ebrat, ku e kanë të ndaluar komunikimin dhe trajtimin mjekësor. Ndonjëherë në Ebrat dërgohen të burgosurit e dënuar me vdekje përpara implementimit të dënimit të tyre.

Më 30 mars, Saeed Afkari, një tjetër vëlla i të burgosurve, shkroi në Twitter se ishte takuar me Habibin dhe Vahidin për herë të parë me rastin e Novruzit.

“U takova për herë të parë me Habibin dhe Vahidin me rastin e Novruzit. Ata vazhdojnë të mbahen në izolim, dhe u ndalohen telefonatat e trajtimi mjekësor”.

 

Forcat e Inteligjencës arrestojnë protestuesin e plagosur në Iranin jugor

Nga
Shkrimtar i stafit
-

Rashed Torkamani

Rashed Torkamani, i cili ishte plagosur nga forcat e shtetit në një port të Iranit jugor, është arrestuar pasi kishte shkuar në një spital për trajtimin e plagëve.

Agjentët e inteligjencës e arrestuan Rashed Torkamani dje kur ai po largohej nga një spital në Bandar Abbas dhe e transferuan në një vend të panjohur.

Forcat marinse hapën zjarr mbi hamajtë e etnisë Baluch më 12 mars, duke vrarë një person të identifikuar si Mehdi Raisi në qytetin Sirik, pranë Ngushticës së Hormuzit në jug të Iranit.

Forcat e sigurisë qëlluan gjithashtu edhe mbi banorët që ishin mbledhur për të protestuar ndaj të shtënave fatale në Portin Kuhestak. Rashed Torkamani ishte plagosur në këmbë nga këto të shtëna.

Sipas një burimi të informuar, “Rashed kishte shkuar në Bandar Abbas për të trajtuar këmbën e plagosur, por u arrestua sot nga agjentët e inteligjencës pas largimit nga spitali.”

“Gjendja e këmbës së plagosur të Rashed-it është shumë e rëndë dhe ai mund të infektohet nëse nuk merr trajtim mjekësor,” shton burimi.

Familja e Rashed-it është shumë e shqetësuar për gjendjen dhe vendndodhjen e tij.

Kjo nuk është hera e parë që autoritetet iraniane arrestojnë protestues të plagosur.

Më 25 shkurt, forcat e sigurisë në Iranin jug-lindor i nxorën me dhunë nga një spital disa protestues të plagosur Baluch. Banorët vendas kanë pesë ditë që protestojnë që kur Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) hapi zjarr mbi hamajtë Baluch më 22 shkurt në Saravan.

 

Po të Mos Ketë Ndërhyrje Madhore, Dhunimet e të Drejtave Njerëzore nga Irani Mund të Përkeqësohen edhe më Tej Këtë Vit

Nga
Mansoureh Galestan
-

 

Irani nën sundimin e mullahëve e ka ruajtur vazhdimisht statusin e tij si vendi me numrin më të madh të ekzekutimeve per capita në botë. Asnjë vend tjetër përveç Kinës, e cila ka një popullsi prej mbi një bilion, nuk e kalon numrin e vrasjeve të sanksionuara në mënyrë gjyqësore çdo vit në Iran. Në 2020-ën, Irani u bë gjithashtu një prej pak vendeve të vetme që e ruajtën ritmin e mëparshëm të ekzekutimeve edhe në mes të pandemisë së koronavirusit.
Sipas një raporti të kohëve të fundit nga Monitori i të Drejtave Njerëzore në Iran, numri total i ekzekutimeve të kryera në Iran vitin e shkuar ka qenë të paktën 267. Kjo përputhet me shifrat e regjistruara në 2018-ën dhe 2019-ën, të cilat ishin 273 dhe 280, përkatësisht. Gjithsesi, siç vë në dukje raporti i Iran HRM, totalet e secilit vit janë thjesht llogaritje të përafërta, pasi gjyqësia iraniane shpall zyrtarisht vetëm një pjesë të dënimeve me vdekje që implementon.
Në 2020-ën, kjo pjesë ishte rreth një e treta e totalit, ose 91. Pjesa tjetër njihet nga bota jashtë burgjeve famëkeqe të Iranit vetëm si rezultat i përpjekjeve të aktivistëve të të drejtave njerëzore dhe të popullsive të këtyre burgjeve, sidomos të pavijoneve politike të tyre. Ka edhe ekzekutime të tjera që nuk raportohen apo të paktën nuk konfirmohen nga më shumë se një burim i pavarur. Si rrjedhim, numri i vërtetë është me shumë mundësi më i lartë sesa ai që raportohet ndërkombëtarisht në një vit të caktuar, edhe po të mos llogarisim fare incidentet që përbëjnë ekzekutime jo zyrtare përmes abuzimit dhe privimit nga aksesi në kujdes mjekësor.

Natyrisht, ky problem i fundit u bë edhe më i rëndësishëm gjatë vitit të shkuar, pasi bëri që burgjet në Iran dhe disa vende të tjera të shndërroheshin në vatra të nxehta për përhapjen e Covid-19. Në rastin e Iranit, qeveria bëri bujë duke shpallur se do të lironte dhjetëra mijëra kundërvajtës jo të dhunshëm, por në fakt liroi vetëm pak të burgosur dhe të burgosurit politikë u përjashtuan kategorikisht nga leja për liridalje.

Kjo nuk ishte aspak e habitshme për personat që e njohin sistemin iranian të burgjeve apo prirjen e regjimit klerikal për dhunim të të drejtave njerëzore. Në raportet e publikuara gjatë javëve të fundit, Këshilli Kombëtar i Rezistencës së Iranit ka sjellë në vëmendje gjendjen e rëndë të disa të burgosurve individualë si Saeid Sangar, të cilit nuk i është dhënë asnjë ditë e vetme leje për më shumë se 20 vjet, dhe Fatemeh Mosanna, e cila është transferuar në spital gjatë krizave veçanërisht të rënda shëndetësore, por çdo herë e kanë rikthyer në qeli përpara se të mund të merrte trajtimin e plotë.

Zyrtarët e Regjimit Iranian Shprehin Frikë nga Shoqëria e Trazuar e Iranit

Nga
Sedighe Shahrokhi
-

 

Teksa krizat ekonomike dhe shoqërore përkeqësohen në Iran për shkak të veprimeve të regjimit, gjithnjë e më shumë zyrtarë po shprehin frikë nga trazimi i shoqërisë dhe po i shtojnë masat shtypëse për ta vënë nën kontroll publikun.

“Siguria [e regjimit] [duhet të ruhet] njëzet e katër orë në ditë dhe nuk ndikohet nga ditët e pushimeve zyrtare. Megjithatë, ndonjëherë ndodhin ngjarje që ndikojnë tek ata që janë të përfshirë në sigurinë e sistemit,” tha Hossein Zolfaghari, Zëvendës Ministër për Sigurinë dhe Zbatimin e Ligjit në Ministrinë e Brendshme, në një intervistë me agjencinë zyrtare të lajmeve IRNA.

“Sistemi ka një varg rreziqesh të dyfishta sigurie. Nisur nga kushtet që kemi dhe nga armiqësitë, sigurisht, duhet të jemi më të kujdesshëm, si në mbrojtje, ashtu edhe në fushën e sigurisë brenda sistemit. Edhe në ditët më të sigurta, është e paimagjinueshme që një rrezik të mos futet në vend, sepse kërcënimet potenciale janë gjithmonë të pranishme. Po të neglizhohen, ato do të bëhen realitet,” shtoi Zolfaghari.

Më pas ai paralajmëroi që “Edhe në kushte të qeta, duhet të jemi më të kujdesshëm. Përndryshe, mund të ketë probleme [të cilat rrezikojnë] sigurinë [e regjimit].”

I vetmi rrezik që kërcënon ruajtjen e pushtetit nga regjimi janë kryengritjet e popullit, si ato në 2018 dhe nëntor 2019, kryengritje të cilat i tronditën themelet e regjimit.

Regjimi i Iranit Ka Ndërmend të Përfitojë nga Vaksinat e Koronavirusit, me Pasoja të Rënda për Publikun

Nga
Mansoureh Galestan
-

Në fillim të janarit, Lideri Suprem i regjimit Ali Khamenei bëri një deklaratë tronditëse për sa i përket strategjisë së regjimit të tij për menaxhimin e pandemisë së koronavirusit. Në një kohë kur filantropët amerikanë i kishin bërë tashmë planet për dërgimin e 100,000 dozave të vaksinave në Iran, Khamenei nisi të përhapte personalisht një propagandë kundër vaksinave të prodhuara në Amerikë e Britani, përpara se ta ndalonte plotësisht përdorimin e tyre tek populli iranian.

Që atëherë, Ministria e Shëndetësisë ka hequr dorë pak a shumë nga një pjesë e përgjegjësisë së saj për marrjen e vaksinave. Me një tjetër vendim që do të ketë pa dyshim një impakt dëmtues në përpjekjet e popullit iranian për të përballuar përhapjen e sëmundjes e cila mbetet gjerësisht e pakontrolluar, kompanitë e ashtu-quajtura private do të lejohen të organizojnë importimin e vaksinave kundër Covid-19. Kjo gjë e kthen përmbys planin e mëparshëm për t’u mbështetur tek Bordit i Administruesve të Ministrisë, dhe rrezikon t’i destabilizojë çmimet, ndërkohë që i nxit në mënyrë të nënkuptuar kompanitë përkatëse që të përfitojnë nga shpërndarja e vaksinave.

 

 

Vazhdojnë Protestat në Mbarë Iranin, për Shkak të Kushteve të Rënda Ekonomike dhe Marrëveshjes së Mullahëve me Kinën

Nga
Shamsi Saadati
-

Sipas raporteve të mbledhura nga opozita iraniane, Organizata Muxhahedine e Popullit të Iranit (PMOI/MEK), ditët e fundit ka patur disa protesta në mbarë Iranin. Këto protesta janë zhvilluar në mesin e krizës së Covid-19 dhe, pavarësisht shtypjes së regjimit, tregojnë gjendjen shpërthyese të shoqërisë.

Në Iran shpërthyen protesta pasi regjimi i mullahëve shpalli se kishte nënshkruar marrëveshjen e turpshme Iran-Kinë të shtunën, marrëveshje sipas të cilës ai ia dorëzon Kinës burimet natyrore të Iranit.

Të mërkurën, iranianët në qytete të ndryshme zhvilluan protesta kundër marrëveshjes Iran-Kinë për të tretën ditë rresht.

Këto protesta janë zhvilluar në Teheran, Kazeroun, Kermanshah, e qytete të tjera.

Të hënën dhe të martën, iranianët mbajtën protesta përpara Parlamentit të regjimit në Teheran dhe përpara zyrave të guvernatorëve të regjimit në qytete të ndryshme të Iranit. Protestuesit thërrisnin: “Irani nuk është në shitje,” “Vdekje atyre që po e shesin atdheun tonë,” dhe “Do të luftojmë, do të vdesim, do ta rifitojmë Iranin.”

Sipas kësaj marrëveshjeje, regjimi iranian do t’i japë koncesione të mëdha ekonomike Kinës në përpjekje për ta siguruar më fort pushtetin në duart e veta duke u kapur pas një fuqie botërore.

“Që nga fillimi i revolucionit, ne kemi menduar që, duke qenë se Irani është i pasur, kjo pasuri duhet përdorur për qëllime politike dhe sigurie, dhe që revolucioni duhet eksportuar. Si rezultat, ekonomia e Iranit ka qenë gjithmonë në shërbim të politikës dhe sigurisë. Këto dy koncepte të gabuara kanë bërë që vlera e monedhës kombëtare të bjerë me shpejtësi përballë sanksioneve. Për shkak të mungesës së strukturave të forta ekonomike, edhe parametrat e tjerë kanë rënë, dhe njerëzit e pafajshëm janë nën presionin e keqmenaxhimit të brendshëm dhe vjedhjeve në shkallë të gjerë. Familjet e klasës së mesme kanë rënë nën pragun e varfërisë,” shkruante të shtunën e përditshmja shtetërore Arman, lidhur me këtë.

“Nuk ka asnjë dokument bazuar në të cilin mund të analizohen gjykimet [publike]. Fatkeqësisht, në rrethana të tilla, Asistenti i Ministrit të Jashtëm i ka shtuar spekulimet duke thënë që nuk është e nevojshme të publikohet dokumenti. Kjo tregon se zyrtarët nuk kanë mësuar asgjë nga incidentet e tilla si rritja e çmimit të gazolinës [e cila shkaktoi kryengritjen e nëntorit 2019], dhe [mbajtja sekret e marrëveshjes] do ta egërsojë edhe më shumë opinionin publik,” shkruante të mërkurën e përditshmja shtetërore Arman, nga frika se kjo marrëveshje mund të shkaktojë një tjetër kryengritje, si ajo e nëntorit 2019.

 

Iran: Marrëveshja me Kinën Tregon se Mullahët do ta Sakrifikonin të Gjithë Vendin për Pushtet

Nga
Sedighe Shahrokhi
-

 

Protestë në rrugët e Teheranit kundër traktatit Kinë-Iran

Lideri i parë Suprem i regjimit iranian, Ruhollah Khomeini, pati thënë njëherë se, po të përballej me një situatë ku do t’i duhej ose ta braktiste sistemin që sundon vendin, ose të braktiste parimet islame, ai do të zgjidhte këtë të fundit. Ky ishte një pohim i jashtëzakonshëm i përparësive të këtij regjimi, dhe me këtë marrëveshje të re me Kinën, po demonstrohet edhe një herë kjo përparësi.

Nëse Khamenei është i gatshëm ta braktisë identitetin thelbësor të regjimit si një “Republikë Islamike,” atëherë çfarë nuk do të ishte i gatshëm të braktiste ai në mënyrë që ta mbërthente edhe më fort pushtetin në duar? Për katër dekada, çdo ndërmarrje madhore e regjimit dhe zyrtarëve të tij ka qenë në shërbim të vetvetes dhe në kundërshtim absolut me të mirën publike.

Mund të argumentohet se kjo gjë është bërë gjithnjë e më e dukshme vitet e fundit, gjatë të ciliave, rënia e thellë ekonomike dhe trazirat publike e kanë vënë sistemin në një pozicion tejet të pasigurt, që përpara se populli iranian të paralizohej nga pandemia e koronavirusit. Kjo krizë e shëndetit publik është keqmenaxhuar në mënyrë unike në Iran, dhe një pjesë e madhe e komunitetit ndërkombëtar mbetet e painformuar lidhur me shkallën e vërtetë të këtij keqmenaxhimi. Ministria iraniane e Shëndetësisë deklaron se kanë vdekur nga Covid-19 afërsisht 60,000 qytetarë në një komb me 83 milion njerëz, por vlerësimet e pavarura tregojnë se shifra e vërtetë është rreth katër herë më e lartë.

Në fakt, ndërkohë që serioziteti i krizës po fillonte të njihej në çdo cep të globit, zyrtarët iranianë po i nxisnin, madje edhe detyronin, punonjësit e qeverisë dhe qytetarët e rëndomtë që të merrnin pjesë në festimet publike të 40-vjetorit të regjimit. Pjesëmarrja e lartë në ato evente ishte jetike për propagandën shtetërore, pjesërisht për shkak se ato po zhvilloheshin nën hijen e të paktën tre kryengritjeve mbarëkombëtare. Më e madhja prej këtyre kryengritjeve, në nëntor 2019, u shtyp brutalisht nga Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike, i cili hapi zjarr mbi turmat e protestuesve duke vrarë rreth 1,500 njerëz.

 

Zgjedhja e Parapëlqyer e Khamenei-t në Farsën e Zgjedhjeve të Ardhshme Presidenciale të Iranit

Nga
Shkrimtar i stafit
-

Khamenei's Preferred Choice in Iran’s Upcoming Presidential Election Show

https://townhall.com/columnists/cyrusyaqubi/2021/03/29/khameneis-preferred-choice-in-irans-upcoming-presidential-election-show-n2587058

Cyrus Yaqubi

Regjimi iranian është krejtësisht i zhytur në kriza të brendshme e ndërkombëtare. Sipas ekspertëve, këto kriza janë aq të gjera e të thella saqë mund të ndihmojnë për rrëzimin e regjimit në të ardhmen e afërt. Në mënyrë që ta parandalojë këtë fat të pashmangshëm, Lideri Suprem Khamenei po përpiqet ta unifikojë regjimin dhe t’i mbyllë të gjitha hendeqet apo ndryshimet e mundshme. Duke ndërhyrë në zgjedhjet presidenciale të qershorit 2021 në Iran, Khamenei ka për qëllim të instalojë presidentin e zgjedhur prej tij dhe t’i vërë të gjitha instrumentet e pushtetit në Iran nën udhëheqjen dhe kontrollin e vet. Duke vepruar kështu, Khamenei mendon se planet e tij për shtypjen e çdo kryengritjeje të mundshme në Iran, mbështetja e tij për grupe terroriste të rajonit si Hezbollah dhe Houthi, dhe qëllimi i tij për të prodhuar një bombë atomike do të garantojnë mbijetesën e regjimit të tij.

Gjatë 32 viteve të sundimit të Khamenei-t si lider suprem, praktikisht të gjitha vendimet e rëndësishme janë marrë nga vetë Khamenei, dhe presidenti nuk ka luajtur rol deciziv në vendimet strategjike të vendit. Nga pikëpamja e Khamenei-t, presidenti është thjesht një kokë turku për të metat e tij dhe personi që fajësohet për dështimet e regjimit. Një rast që e ilustron këtë është kryengritja e 2019-ës në Iran, e cila çoi në një shtypje të përgjakshme dhe në vrasjen e mbi 1,500 njerëzve nga Garda Revolucionare. Kjo kryengritje u nxit nga një rritje prej 300 përqind e çmimit të gazolinës. Khamenei kishte qenë plotësisht dakord me këtë rritje, dhe e refuzoi madje votën e deputetëve në parlament për ta rikthyer çmimin në vlerën e mëparshme në mënyrë që të shmangeshin kryengritje të mëtejshme. E megjithatë, ai ua vuri fajin për vendimin e rritjes së çmimit të gazolinës krerëve të ekzekutivit, gjyqsorit dhe legjislativit, duke thënë se ky kishte qenë vendimi i tyre kolektiv, dhe ai thjesht i ishte bindur vullnetit të tyre.

Në një tjetër rast lidhur me JCPOA-në, ndonëse as Presidenti Rouhani, as Ministri i Jashtëm Zarif, nuk ishin lejuar ta firmosnin marrëveshjen pa miratimin e Khamenei-t, ai u përpoq ta mohonte rolin e tij në lejimin e bisedimeve sapo JCPOA nisi të shfaqte shenja të mungesës së efektshmërisë për regjimin iranian. Khamenei fajësoi qeverinë Rouhani për marrëveshjen dhe deklaroi se ai e kishte thënë që në fillim se Amerikës nuk i duhej besuar.

Problemi kryesor për Khamenei-n nuk është as debati mbi JCPOA-në, as mosmarrëveshjet me presidentët e tij; por është e qartë që ai e di se kriza ekonomike, korrupsioni, papunësia, varfëria, dhe pakënaqësia e popullit me regjimin po rriten dhe se kryengritje të tjera madhore do të ndodhin në të ardhmen, gjë që mund të çojë në rrëzimin e regjimit. Khamenei është në kërkim të mënyrave për t’ia zgjatur jetën regjimit të tij nga njëra anë, dhe nga ana tjetër, për të mos e humbur supremacinë e tij mbi vendimet madhore të brendshme e ndërkombëtare.

Për t’i arritur këto qëllime, në frontin ndërkombëtar Khamenei fajëson vendet perëndimore, veçanërisht Shtetet e Bashkuara, ndërsa në frontin e brendshëm, ai fajëson autoritetet e qeverisë dhe presidentin, i cili në të vërtetë nuk është zgjedhur nga populli, por përzgjedhur. Pavarësisht faktit që të gjithë presidentët e mëparshëm, si Khatami dhe Ahmadinejad, etj. ishin dakord me Khamenei-n në shtypjen e popullit dhe zgjerimin e aparatit të shtypjes në mbarë Iranin, si dhe eksportin e terrorizmit, Khamenei nuk është plotësisht i kënaqur dhe ka ndërmend të instalojë një president të ri që të jetë plotësisht besnik ndaj tij dhe të veprojë në përputhje me politikat e tij shtypëse të brendshme e ndërkombëtare.

Khamenei po përballet tani me sfidat më të vështira të sundimit të tij. Nga njëra anë për shkak të keqmenaxhimit dhe korrupsionit të gjerë qeveritar, i cili ka shkaktuar situatën më të rëndë ekonomike në Iran në 42 vitet e fundit, aq sa mbi 60 përqind të iranianëve tashmë jetojnë poshtë pragut të varfërisë, dhe nga ana tjetër për shkak të represionit të madh ndaj lirive civile e të drejtave njerëzore, regjimi është përballur vazhdimisht me protesta publike e kryengritje në të gjitha qytetet e Iranit. Gjatë kryengritjeve në shkallë të gjerë të 2017/2018-ës dhe nëntorit 2019, populli shprehu neverinë e tij për të gjitha fraksionet e regjimit dhe, me sllogane si kundër të ashtu-quajturve reformistë, ashtu edhe kundër fondamentalistëve, bëri thirrje për ndryshim regjimi në Iran. Në zgjedhjet parlamentare të vitit të shkuar, populli e bëri të qartë që dëshiron ta ndryshojë regjimin, duke bojkotuar zgjedhjet.

Sipas disa burimeve, numri i votuesve të ligjshëm që kanë votuar në qytete të ndryshme ka qenë midis 2 dhe 15 përqind, dhe pothuajse të gjithë kanë qenë njerëz të lidhur në një mënyrë apo një tjetër me regjimin. Në frontin ndërkombëtar, regjimi iranian është në izolim të plotë. Për shkak të sanksioneve amerikane, ai e ka humbur mundësinë për t’u dhënë të njëjtën mbështetje financiare si më parë forcave terroriste proksi të tij në rajon, dhe kjo e shton edhe më tej presionin. Në mesazhin e tij të fundit me rastin e Novruzit më 20 mars, Khamenei shfrytëzoi rastin për të shprehur dëshirat dhe pritshmëritë e tij për sa i përket zgjdhjeve të ardhshme presidenciale. Në ‘zgjedhjet’ parlamentare të vitit të shkuar, që u bojkotuan gjerësisht nga populli iranian, ai ia doli t’i bënte të zgjidheshin kryesisht personat besnikë ndaj tij. Si rezultat, një nga aleatët më të afërt të tij, Qalibaf, u zgjodh kryetar i parlamentit.

Khamenei do të donte të bënte të njëjtën gjë për zgjedhjet presidenciale. Ai dëshiron të instalojë një president që të jetë 100 përqind besnik ndaj tij dhe politikave të tij. Po të mos ishte vrarë Qassem Soleimani më shumë se një vit më parë, ai do të kishte qenë pa dyshim zgjedhja e Khamenei-t për president. Në fjalimin e tij më të fundit, Khamenei foli për karakteristikat e presidentit që do të kishte zgjedhur ai dhe paralajmëroi që nuk duhet të ketë asnjë lloj polarizimi për sa i përket zgjedhjeve. Në këtë mënyrë, Khamenei po e urdhëron Këshillin e Gardianëve që t’i skualifikojë të gjithë kandidatët jo besnikë ndaj tij. Në sipërfaqe, duket sikur ka një luftë për pushtet midis fraksioneve të ndryshme brenda regjimit. Por realiteti është lufta me rrënjë të thella midis popullit dhe regjimit që sundon Iranin, luftë e cila e ka bërë vitin e ardhshëm një vit deciziv për Iranin.

Populli i Iranit është jashtëzakonisht i pakënaqur me regjimin, dhe durimi i tij ka arritur në prag të shpërthimit, pasi nuk sheh asnjë perspektivë për përmirësim të situatës aktuale. Pavarësisht se kush do të jetë presidenti i ardhshëm i Iranit, situata shoqërore dhe ekonomike e vendit është kaq e errët saqë është e pamundur të gjendet ndonjë kurë brenda këtij regjimi.  Si rrjedhim, duket e pashmangshme që në vitin e ardhshëm do të ketë ngjarje dhe zhvillime të rëndësishme në Iran.

Cyrus Yaqubi është Analist Studimesh dhe Komentator mbi Çështjet e Jashtme Iraniane, i cili analizon çështjet shoqërore dhe ekonominë e vendeve të lindjes së mesme në përgjithësi, dhe të Iranit në veçanti.

 

1...310311312...729Faqja 311 nga 729