Qendra Statistikore e Iranit tha dje se numri i martesave të vajzave nga mosha 10 deri në 14 vjeç është rritur me 10.5% në 2020-ën krahasuar me 2019-ën.

Raporti, i publikuar nga agjencia shtetërore e lajmeve ROKNA, thotë se 31,379 vajza të moshës 10-14 vjeç janë martuar në 2020-ën dhe se 1,346 foshnja kanë lindur nga nëna nën 15 vjeç.

Raporti thotë gjithashtu se në 2020-ën janë martuar 20 djem nën moshën 15 vjeç dhe një vajzë nën moshën 10 vjeç. Kjo tregon se mijëra vajzat 10–14-vjeçare nuk janë martuar me djem moshatarë të tyre.

Sipas Qendrës Statistikore të Iranit, 154,242 vajza të moshës 15 deri në 19 vjeç janë martuar në 2020-ën, gjë që tregon një rritje me 6% krahasuar me vitin e mëparshëm. Raporti thotë se 21,278 djem të të njëjtës grupmoshë janë martuar në 2020-ën.

Këto statistika mbulojnë vetëm martesat e regjistruara. Shumë iranianë, kryesisht në zonat e largëta, nuk i regjistrojnë zyrtarisht martesat e fëmijëve të tyre.

Martesat e fëmijëve kanë një impakt shkatërrimtar mbi vajzat e vogla. Atyre u vidhet fëmijëria, përballen me një rrezik shumë më të lartë abuzimi e komplikacionesh shëndetësore, dhe shpesh privohen nga arsimimi.

Parlamenti iranian e ka refuzuar vazhdimisht projektligjin që propozon rritjen e moshës së martesës për fëmijët.

Projektligji i ashtu-quajtur “për bashkëshortët fëmijë”, i prezantuar në parlament në 2016-ën, propozon një ndalim absolut të martesave të vajzave iraniane nën 13 vjeç dhe të djemve nën 16.

Sipas deputetit Hassan Nourozi, i cili është një mbështetës i fortë i refuzimit të këtij projektligji, ky projektligj ka “probleme”.

“Në opinionin tonë, ka disa probleme në projektligjin e propozuar sepse shumë nga kriteret janë të papranueshme. Sipas përfaqësuesve në Komisionin Ligjor, një vajzë 15-vjeçare nuk konsiderohet fëmijë… dhe është e përshtatshme për t’u martuar,” thotë ky klerik.

Nourozi thotë se, sipas ligjeve të sheriatit, jurisprudencës së Qom, dhe ekspertëve iranianë e libanezë, një vajzë hyn në pubertet në moshën 9 vjeçare dhe mund të konsiderohet e përshtatshme për t’u martuar.

Konventa e OKB-së për të Drejtat e Fëmijës i ndalon martesat e fëmijëve.

Kriza e Covid-19 në Iran thellohet dita ditës. Ky përkeqësim i krizës po ndodh për shkak të politikave çnjerëzore të regjmit lidhur me Covid-19. Në janar 2021, Lideri Suprem i regjimit, Ali Khamenei, i ndaloi vaksinat e besueshme kundër Covid-19. Për shkak se themelet e regjimit të tij u tronditën nga protestat e mëdha të Iranit në nëntor 2019, Khamenei e quajti virusin vdekjeprurës të Covid-19 si një “bekim” dhe u përpoq ta përdorte atë për ta qetësuar shoqërinë e trazuar të Iranit. Për këtë arsye, ai i ndaloi vaksinat.

Krahas kësaj, Khamenei nguli këmbë në prodhimin e “vaksinës së vendit,” e cila më vonë u zbulua se ishte një tjetër plan për t’i plaçkitur iranianët. Në gusht, Irani përjetoi krizën e pestë të Covid-19, dhe varianti i rrezikshëm Delta u përhap anembanë vendit. Me shifra rekord të vdekjeve çdo ditë, Khamenei e ndjeu se politika e tij çnjerëzore për Covid-19, e cila vazhdonte ende, vetëm sa do ta shtonte urrejtjen e popullit.

Më 11 gusht, ai u shfaq në televizion duke thënë, “[zyrtarët] duhet të sigurojnë vaksina për popullin. Populli duhet të ketë akses në miliona vaksina.” Për shkak të Khamenei-t dhe politikave kriminale të regjimit të tij, mbi 370,000 iranianë kanë humbur jetën deri tani që nga fillimi i përhapjes së Covid-19 në Iran.

Një djalë i ri i arrestuar gjatë protestave në Teheran në 2019-ën është në gjendje kritike, sipas një të burgosuri tjetër politik i cili aktualisht është në lirim të përkohshëm nga Burgu i Teheranit të Madh. Hossein Qashqaei shkroi në një postim në Twitter më 16 gusht se, pavarësisht përkeqësimit të gjendjes, autoritetet e burgut refuzojnë ta lirojnë të burgosurin politik Amir Hossein Moradi.

Qashqaei tha se Amir Hossein Moradi nuk mund t’i përballojë kushtet e burgut dhe se zyrtarët e burgut refuzojnë t’ia japin ilaçet, pavarësisht sëmundjeve të tij.

Sipas Qashqaei, Moradi ishte në gjendje kritike kur u kthye nga departamenti i inteligjencës dhe nuk rrinte dot më këmbë, vuante rëndë nga të vjellat dhe temperatura, dhe kishte rënë në peshë.

Qashqaei shkruan në postimet e tij se Amir Hossein Moradi-n e kanë fyer dhe e kanë trajtuar me përbuzje në departamentin e inteligjencës, si dhe nuk ia kanë dhënë ilaçet që i nevojiten aq shumë. Nuk e kanë lejuar të bëjë dush për dy javë pavarësisht kushteve jo-higjienike.

“Sëmundja e lëkurës i është përkeqësuar përsëri dhe ka dhimbje në të gjithë trupin,” shkruan Qashqaei.

I burgosuri politik thotë se ka qëndruar me Moradi-n, i cili nuk mundte as të gëlltiste ujin, ditë e natë derisa e transferuan në spital.

Sipas nënës së tij, gjendja e tij është përkeqësuar edhe më shumë sesa më përpara në spital.

“Nëna e tij thotë se gjendja e tij është edhe më e keqe sesa kur unë isha me të. Nuk mund ta imagjinoj se si mund të jetë edhe më keq se më përpara dhe se çfarë mund të jetë duke përjetuar,” thotë shoku i tij.

“Nëna e tij thotë se Amir Hossein e ka humbur shpresën dhe për këtë arsye nuk po i funksionon trajtimi. Pse e mbajnë në burg kur ai vuan nga kjo sëmundje?” shkruan ai.

I burgosuri politik Amir Hossein Moradi fillimisht ishte dënuar me vdekje për pjesëmarrje në protestat e 2019-ës në Teheran. Dënimi me vdekje nuk u miratua nga Gjykata Supreme. Pak javë më parë thuhej se atij dhe dy të burgosurve të tjerë u ishte dhënë amnisti. Por raportet tregojnë se ai është dënuar me 25 vite burg. I burgosuri politik Hossein Qashqaei është dënuar me 2 vite burg për veprimtaritë e tij në rrjetet sociale. Babai i tij, Mohammad Moradi, ka kryer vetëvrasje dhe ka ndërruar jetë në shtator 2020.

Mediat shtetërore iraniane së fundmi kanë publikuar disa komente të bëra nga Alireza Zali, kreu i komitetit të përgjigjes ndaj Covid-19 në Teheran, komente të cilat konfirmojnë detajet e përgjigjes së dështuar të regjimit ndaj krizës. Zali e pranoi se autoritetet e regjimit kishin refuzuar të blinin doza të vaksinave të vërtetuara thjesht sepse nuk u pëlqente ideja e përballimit të kostove të tyre. Njëkohësisht, regjimin nuk e kanë shqetësuar kostot e përfshira në mbështetjen e tij ndaj grupeve militante rajonale apo në përpjekjet e tij për të shtuar forcat detare dhe për të kërcënuar transportin detar në ujërat e Lindjes së Mesme.

Teherani është i gatshëm ta lërë popullin të vuajë tmerrësisht nëse alternativa e vetme do të ishte t’i braktiste projektet e tij duke e ndaluar projektimin e forcës që në fakt maskon dobësinë e regjimit.

Mungesa e gatishmërisë nga ana e regjimit për të paguar çmimin e plotë për vaksinat e Covid-19 është pjesë e një vargu më të gjatë vendim-marrjesh që nuk e kanë lejuar vendin të aplikojë siç duhet izolimin apo të ndërmarrë përpjekje të tjera serioze për zbutjen e krizës. Këtë javë, autoritetet e regjimit më në fund shpallën se do të nisnin një izolim të ri të vendit, por specifikuan gjithashtu se kjo do të zgjaste vetëm gjashtë ditë – kohë që nuk mjafton as për inkubimin e plotë të infektimeve të reja përpara se njerëzit e infektuar të rifillojnë ndërveprimin me të tjerët. Lideri Suprem Ali Khamenei ka personalisht nën kontroll qindra biliona dollarë në asete, shumë prej të cilave mbahen në të ashtu-quajturat fondacione fetare.

Korpusi i Gardës Revolucionare Isamike ka nën kontroll sasi të ngjashme parash përmes disa kompanive frontale dhe entiteteve të sektorit privat të lidhura me të. IRGC ka nën kontroll pjesën më të madhe të prodhimit të brendshëm bruto të Iranit dhe e çon atë në drejtim të proksive të huaj, zhvillimit të raketave, dhe projekteve të tjera që shërbejnë për ta ruajtur regjimin.

Irani po përjeton një nga krizat më të rënda humanitare të dyzet viteve të fundit. Vendi është pllakosur nga Covid-19. Sipas opozitës iraniane, të paktën 2,000 njerëz kanë humbur jetën për shkak të koronavirusit të ri të martën, duke e çuar numrin e vdekjeve në 368,400. Regjimi mund ta kishte parandaluar krizën aktuale nëse Lideri Suprem Ali Khamenei nuk do t’i kishte ndaluar vaksinat kundër Covid-19 në janar 2021.

Situata ka arritur deri në atë pikë sa vetë mediat shtetërore po e pohojnë mosveprimin e regjimit dhe rrengjet e vaksinimit, si dhe paralajmërojnë për një reagim të egër nga ana e shoqërisë. Ditët e fundit, zyrtarët e regimit kanë konfirmuar që kanë ndërmend të blejnë 30 milion doza vaksinash. Por mediat shtetërore e kanë përshkruar këtë veprim si një përpjekje të dëshpëruar për ta vënë nën kontroll zemërimin e shoqërisë.

“Zyrtarët vuajnë nga një ‘vonesë në të kuptuarit’ e situatës. Kjo gjë e ka institucionalizuar vonesën në menaxhimin e krizës në sistemin tonë qeverisës. Me fjalë të tjera, për sa kohë që situata nuk do të arrinte një pikë kritike dhe nuk do të shkaktonte mospajtim e protesta shoqërore, zyrtarët nuk do të vepronin,” shkruante më 16 gusht e përditshmja shtetërore Jomleh.

Jomleh nënvizon se veprimet e regimit shërbejnë si propagandë, dhe shton se “falë rrjeteve sociale, zyrtarët postojnë foto duke ‘ndihmuar njerëzit e duke u shkuar në thelb problemeve. Por ata refuzojnë të theksojnë se në fakt nuk janë në gjendje ta zgjidhin krizën.”

“Kur problemi nuk ishte kaq kritik, dhe e kishim mundësinë për të blerë vaksina anti-Covid-19 nga COVAX për ta vaksinuar popullsinë, ne implementuam metodën tonë, duke bojkotuar botën. Hymë në një rrugë që ishte e panjohur për të gjithë botën, dhe tani që situata është bërë e ndërlikuar, e ndryshuam rrugën,” shton Jomleh.