Regjimi iranian intensifikon represionin ndaj të burgosurve politikë

Një valë e re presioni në burgjet iraniane

Ndërsa krizat politike dhe sociale vazhdojnë të rëndojnë mbi regjimin iranian, autoritetet po shtojnë presionin ndaj të burgosurve politikë dhe aktivistëve të arrestuar.

Regjimi po përdor gjithnjë e më shumë transferime të detyruara, privime çnjerëzore dhe internim të brendshëm për të ushtruar presion mbi të burgosurit dhe familjet e tyre.

Këto masa nuk kanë vetëm karakter ndëshkues. Ato synojnë gjithashtu të izolojnë të burgosurit, të vështirësojnë kontaktin e tyre me familjet dhe avokatët dhe të rrisin koston personale të çdo aktiviteti politik ose shoqëror.

Të paktën 26 ekzekutime në një javë

Një nga treguesit më të fortë të intensifikimit të represionit është numri i ekzekutimeve.

Nga 28 korriku deri më 3 gusht, regjimi iranian kreu të paktën 26 ekzekutime në qytete të ndryshme të vendit. Organizata paralajmëron se numri real mund të jetë më i lartë, pasi jo të gjitha ekzekutimet bëhen publike menjëherë.

Më 3 gusht, gjyqësori iranian njoftoi ekzekutimin e Omid Behzad dhe Pouria Safvat, të cilët ishin dënuar me akuza për “spiunazh dhe bashkëpunim inteligjent me Izraelin”.

Përdorimi i akuzave të sigurisë dhe spiunazhit në raste të tilla është veçanërisht i rëndësishëm në një periudhë konflikti dhe tensioni të lartë rajonal, pasi akuzat e tilla mund të përdoren për të justifikuar dënimet më të rënda.

Presioni nuk kufizohet te ekzekutimet

Ekzekutimi është vetëm forma më ekstreme e represionit.

Autoritetet kanë intensifikuar gjithashtu përdorimin e:

• transferimeve të detyruara të të burgosurve;
• privimit nga kushtet bazë të jetesës;
• izolimit dhe presionit psikologjik;
• internimit të brendshëm;
• presionit ndaj familjeve të të burgosurve.

Në këtë mënyrë, represioni shtrihet përtej vetë personit të arrestuar dhe prek edhe familjen e tij.

Kjo krijon një efekt frikësues: familjet mund të kenë frikë të flasin publikisht, të kërkojnë drejtësi ose të kontaktojnë organizatat e të drejtave të njeriut.

Pse regjimi po shton represionin?

Një pyetje themelore është: nëse regjimi është i sigurt për kontrollin e tij mbi vendin, pse ka nevojë të shtojë ekzekutimet dhe presionin mbi të burgosurit politikë?

Regjimi ndodhet përballë krizave të brendshme dhe ndërkombëtare dhe se përdor ekzekutimet si një instrument për të frikësuar shoqërinë dhe për të parandaluar shpërthime të reja protestash.

Kjo është një pikë që meriton vëmendje: represioni nuk është vetëm reagim ndaj protestës; ai mund të jetë edhe një përpjekje për ta parandaluar protestën përpara se ajo të fillojë.

Historia e vitit 1988 dhe represioni i sotëm

Kjo fushatë represive zhvillohet në një periudhë kur Irani po përkujton 38-vjetorin e masakrës së të burgosurve politikë të vitit 1988.

Gjatë verës së vitit 1988, mijëra të burgosur politikë u ekzekutuan në burgjet iraniane pas proceseve të shpejta dhe pa garanci të mjaftueshme gjyqësore. Çështja e përgjegjësisë për këtë masakër mbetet ende e pazgjidhur, ndërsa familjet e viktimave vazhdojnë të kërkojnë drejtësi dhe zbardhjen e plotë të fatit të të afërmve të tyre.

Përvjetori i kësaj ngjarjeje merr një rëndësi të veçantë në kushtet e sotme, kur ekzekutimet, arrestimet dhe presioni ndaj kundërshtarëve politikë vazhdojnë. Në të njëjtën kohë, aktivitetet e opozitës dhe protestat kundër regjimit vazhdojnë të raportohen në pjesë të ndryshme të vendit.

Në këtë kuadër, historia e vitit 1988 mbetet një pikë e rëndësishme për të kuptuar vazhdimësinë e represionit politik në Iran dhe tensionet që vazhdojnë të karakterizojnë marrëdhëniet midis regjimit dhe shoqërisë iraniane.

Represioni si instrument politik

Ekzekutimet nuk duhet parë vetëm si çështje kriminale ose gjyqësore.

Në një sistem ku dënimi me vdekje përdoret për çështje që autoritetet i klasifikojnë si politike ose të sigurisë, ai bëhet një instrument politik.

Mesazhi për shoqërinë është i qartë: aktiviteti politik mund të ketë koston më të lartë të mundshme.

Por ekziston edhe një paradoks.

Sa më shumë që një qeveri mbështetet te frika, aq më shumë mund të tregojë se e konsideron të brishtë kontrollin e saj mbi shoqërinë.

Kjo nuk do të thotë se represioni nuk funksionon. Përkundrazi, arrestimet dhe ekzekutimet mund të kenë efekt real në uljen e protestave për periudha të caktuara.

Por represioni nuk i zgjidh domosdoshmërisht shkaqet e pakënaqësisë: krizën ekonomike, korrupsionin, mungesën e lirive politike dhe kërkesat sociale.

Nga burgjet te rruga

Një nga elementet më të rëndësishme të situatës aktuale është lidhja midis të burgosurve politikë dhe gjendjes së përgjithshme të shoqërisë.

Kur protestuesit arrestohen dhe dënohen rëndë, frika mund të përhapet përtej familjeve të tyre.

Por nëse problemet që shkaktuan protestat vazhdojnë, presioni i sigurisë mund të mos jetë i mjaftueshëm për të rikthyer stabilitetin afatgjatë.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme në Iran, ku kriza ekonomike, zhvlerësimi i monedhës, inflacioni, mungesa e energjisë dhe pakënaqësia sociale kanë krijuar një terren të gjerë për protesta.

Një regjim nën presion të shumëfishtë

Represioni ndaj të burgosurve politikë nuk ndodh i izoluar nga zhvillimet e tjera që po përballojnë regjimin dhe shoqërinë iraniane.

Në javët e fundit, janë shfaqur njëkohësisht disa vatra të rëndësishme tensioni:

Vështirësitë ekonomike: zhvlerësimi i rialit, inflacioni i lartë dhe rënia e fuqisë blerëse kanë rënduar më tej mbi familjet iraniane.

Përplasjet politike: konfliktet dhe përçarjet brenda establishmentit po e bëjnë më të vështirë ruajtjen e një qëndrimi të unifikuar në qendrat e pushtetit.

Pakënaqësia sociale: protestat dhe kërkesat e grupeve të ndryshme të shoqërisë vazhdojnë të shfaqin thellësinë e pakënaqësisë ndaj kushteve të jetesës dhe politikave të regjimit.

Presioni i sigurisë: autoritetet po përballen me shqetësime në rritje lidhur me aktivitetet e organizuara të kundërshtarëve politikë dhe të grupeve opozitare.

Në këtë situatë, ekzekutimet dhe masat e tjera represive mund të përdoren si mjete për të frikësuar shoqërinë dhe për të kontrolluar situatën politike.

Megjithatë, një strategji e tillë ka një kufizim të rëndësishëm: represioni mund të frenojë përkohësisht shfaqjen e pakënaqësisë, por nuk mund të zëvendësojë zgjidhjen e problemeve ekonomike, politike dhe sociale që qëndrojnë në themel të saj.

Çfarë tregojnë 26 ekzekutimet?

Numri 26 është i rëndësishëm jo vetëm si statistikë.

Nëse të paktën 26 persona ekzekutohen brenda një jave, kjo tregon një ritëm shumë të lartë të përdorimit të dënimit me vdekje.

Sipas raporteve nga burime të ndryshme humanitare, numri real është më i lartë se ai që raportohet publikisht, kështu që statistikat zyrtare mund të japin vetëm një pjesë të tablosë.

Për këtë arsye, monitorimi i vazhdueshëm i ekzekutimeve, identitetit të të burgosurve, akuzave dhe procedurave gjyqësore është thelbësor për të kuptuar shkallën reale të represionit.

Përfundim

Të dhënat e fundit tregojnë një përshkallëzim shqetësues të represionit në Iran.

Të paktën 26 ekzekutime në një javë, së bashku me transferimet e detyruara, privimet dhe presionin ndaj familjeve të të burgosurve politikë, tregojnë se aparati shtetëror vazhdon të përdorë masa ekstreme për të kontrolluar shoqërinë.

Megjithatë, ekziston një pyetje më e gjerë: a mund të sigurojë represioni stabilitet afatgjatë?

Historia e katër dekadave të fundit sugjeron se ekzekutimet mund të shtypin përkohësisht kundërshtimin, por nuk eliminojnë shkaqet e tij.

Në një Iran të goditur nga kriza ekonomike, tensionet sociale dhe konfliktet politike brenda establishmentit, shtimi i represionit mund të jetë një tregues jo vetëm i fuqisë së aparatit të sigurisë, por edhe i frikës së regjimit nga rikthimi i protestave.