Foto fajli: Tubimi për Iranin e Lirë, Paris, qershor 2018

Këtë muaj, regjimi iranian përgatiti terrenin për fillimin e një epoke të re me një farsë zgjedhjesh presidenciale që shërbeu për të instaluar kandidatin që ishte përzgjedhur nga vetë Lideri Suprem i regjimit, Ali Khamenei. Epoka e Ebrahim Raisi-t do të shënohet nga një represion edhe më i madh ndaj popullit si dhe një terrorizëm edhe më i rëndë jashtë vendit,  sesa ai që e ka dalluar regjimin e mullahëve vitet e fundit.

Komuniteti ndërkombëtar tani ka disa javë për të përgatitur përgjigjen e tij ndaj këtij zhvillimi përpara se Raisi ta marrë zyrtarisht postin e presidentit nga  Hassan Rouhani në gusht. Disa politikë-bërës në Shtetet e Bashkuara dhe në Europë e kanë tashmë një ide të qartë se si duhet pritur Raisi si përfaqësuesi i ri i regjimit në skenën botërore. Por të tjerët mund të duhet t’i rivlerësojnë preferencat e tyre për sa i përket politikës ndaj Iranit, për të vendosur se a mund të ruhet status quo-ja edhe kur ke të bësh me një njeri që konsiderohet përgjegjës për dhunime të shfrenuara të të drejtave njerëzore dhe krime të thella kundër njerëzimit.

Kush është Ebrahim Raisi, kandidat në zgjedhjet presidenciale të Iranit dhe ekzekutues në masakrën e 1988-ës

Fatmirësisht për ata ligjvënës që janë aktualisht të pavendosur për rrugën që duhet ndjekur, e gjithë bota do të ketë një mundësi muajin e ardhshëm për të dëgjuar opinione ekspertësh dhe dëshmi nga persona të ndikuar direkt nga zgjedhjet e regjimit iranian për lidership. Nga 10 deri më 12 korrik, organizuesit e Samitit për Iranin e Lirë do të zhvillojnë tubimin masiv të përvitshëm të mërgimtarëve iranianë dhe mbështetësve politikë, dhe reagimet ndaj “zgjedhjes” së Raisi-t pa dyshim do të jenë fokusi kryesor për një pjesë të madhe të eventit.

Ashtu si eventi i vitit të shkuar, Samiti Botëror për Iranin e Lirë do të zhvillohet kryesisht online. Por ai do të përbëhet edhe nga tubime fizike në një numër vendesh me popullsi të konsiderueshme mërgimtarësh iranianë, dhe në të do të ketë fjalime të drejtpërdrejta nga ekspertë politikë amerikanë e europianë nga kahe të ndryshme politike, aktivistë të të drejtave njerëzore, dhe të tjerë.

Teherani u përpoq të realizonte një komplot me bombë kundër samitit të NCRI-së në qershor 2018. Fatmirësisht, ky komplot terrorist u parandalua dhe shërbeu për të ekspozuar dëshpërimin dhe dobësinë e regjimit përballë lëvizjes së Rezistencës. Komploti me bombë i 2018-ës ishte i motivuar në një masë të madhe nga suksesi i MEK në rolin e saj kyç gjatë protestës anti-qeveritare që përfshiu mbi 100 lokalitete dhe zgjati nga fundi i dhjetorit 2017 deri në mes të janarit 2018.

Kryengritja e 2018-ës ishte e rëndësishme jo vetëm për shkallën e saj të gjerë, por edhe për slloganet e saj të cilat ishin thirrje për dëbimin e të gjitha figurave udhëheqëse të regjimit, përfshirë liderin suprem, dhe i dënonin të dy fraksionet brenda regjimit, si dhe të gjithë sistemin aktual. Këto mesazhe ua bënë të pamundur autoriteteve të regjimit që t’i shpjegonin këto trazira si thjesht të fokusuara në tregues specifikë ekonomikë apo probleme të tjera, dhe kështu, në kulmin e kryengritjes, Khamenei mbajti një fjalim në të cilin e pranoi rolin e MEK dhe faktin që kjo organizatë kishte bërë për muaj të tërë organizime me nivel të lartë brenda të gjitha llojeve të komuniteteve.

Që atëherë, Teherani ka dhënë vazhdimisht paralajmërime për ndikimin e MEK. Në fakt, këto paralajmërime janë intensifikuar përballë protestave të panumërta jo shumë të lidhura me njëra-tjetrën dhe të frymëzuara nga kryengritja e 2018-ës, dhe sidomos përballë një proteste tjetër mbarëkombëtare në nëntor 2019, protestë e cila përfshiu gati 200 qytete të mëdha e të vogla. Kjo kryengritje e dytë nxiti një shtim të madh të represionit të brendshëm, duke rikonfirmuar kështu trashëgiminë brutale ekzistuese të Ebrahim Raisi-t, i cili në atë kohë kishte marrë kryesimmin e Gjyqësorit të regjimit. Brenda pak ditësh pas shpërthimit të trazirave, 1,500 njerëz kishin vdekur dhe 12,000 ishin burgosur. Për muaj të tërë më pas vazhduan raportet për torturimin e këtyre të arrestuarve.

Ankthi i regjimit lidhur me ndikimin e MEK vazhdoi të ndihej gjatë 2020-ës, vit kur pandemia e pakontrolluar e koronavirusit nuk parandaloi shumicën e tubimeve masive, por i dha popullsisë së përgjithshme edhe më shumë shkak për të shprehur zemërim ndaj regjimit të korruptuar e egoist i cili e kishte shpërfillur atë krizë me qëllimin që të vazhdonte ta shpërdoronte pasurinë kombëtare për të mbështetur proksit militantë dhe për të bërë përparime provokative me programin bërthamor. Për më tepër, pikërisht në kohën kur Teherani e pranoi për herë të parë përhapjen e gjerë të Covid-19, populli iranian ia ndezi ankthin Teheranit në një mënyrë tjetër, duke marrë pjesë në një bojkot të zgjedhjeve parlamentare të vendit në shkurt 2020.

Foto fajli: Tubimi për Iranin e Lirë në Berlin – 6 korrik 2019

Javën e shkuar, raportuesi special i Iranit mbi situatën e të drejtave njerëzore në Iran, Javaid Rehman, e ngriti zërin për sa i përket farsës së zgjedhjeve të regjimit, Presidentit të zgjedhur të tij, dhe historisë së dhunimeve të të drejtave njerëzore nga ky regjim. Kryegjyqtari aktual, Ebrahim Raisi, do të marrë postin e presidentit në gusht, pas “zgjedhjeve” që u bojkotuan masivisht.
Në verën e 1988-ës, Raisi ishte një nga figurat kryesore në një panel gjykatësish e zyrtarësh të inteligjencës që kishin për detyrë të implementonin një fatwa të lëshuar nga themeluesi dhe lideri i parë suprem i regjimit klerikal, Khomeini. Rreth 30,000 të burgosur politikë u ekzekutuan, duke shënuar kështu “krimin më të rëndë të Republikës Islamike,” siç e pati quajtur Numri 2 i regjimit në atë kohë, Hossein-Ali Montazeri. Kjo masakër kishte në shënjestër anëtarë e mbështetës të grupit kryesor opozitar pro demokracisë, Mujahedin-e Khalq (MEK).

Deputeti i Kontesë Chabahar tha më 30 qershor se do të ketë një “katastrofë humanitare” në provincën jug-lindore Sistan dhe Baluchestan nëse nuk u kushtohet vëmendje kushteve të COVID-19.

Sipas agjencisë shtetërore të lajmeve ISNA, Moinuddin Saeedi ka thënë në një seancë parlamentare më 30 qershor se provinca Sistan dhe Baluchestan e ka tejkaluar fazën e tragjedisë dhe po shndërrohet në një katastrofë humanitare.

“Kur Ministri i Shëndetësisë shpall se jemi gati për t’u ofruar vaksina vendeve të varfra, së pari duhet t’i hedhë një sy popullit të shtypur të Sistan dhe Baluchestan,” tha deputeti.

“Në provincën Sistan dhe Baluchestan, tragjedia po përhapet në mënyrë të rrezikshme. Nëse nuk u kushtohet vëmendje kushteve, do të çojë në një dilemë më të madhe,” tha Saeedi në seancën parlamentare.

Deputeti tha gjithashtu se 10 konte në provincën Sistan dhe Baluchestan nuk kanë spitale, dhe njerëzve u duhet të udhëtojnë mbi 100 kilometra për në spitalin më të afërt.

Kjo ndërkohë që Saeed Namaki, Ministri i Shëndetësisë i Iranit, ka thënë më 29 qershor se “Irani është i vetmi vend në botë ku pacientëve nuk u është dashur të presin në radha për t’u shtruar në spitale gjatë pandemisë së COVID-19.”

Autorë të masakrës së 1988-ës, Ebrahim Raisi (djathtas), Gholamhossein Mohseni Ejei (qendër), dhe Hossein Ali Naieri (majtas)

Të enjten, Lideri Suprem i regjimit iranian Ali Khamenei caktoi Gholamhossein Mohseni Ejei si kryegjyqtarin e ardhshëm të vendit. Duke vepruar kështu, ai përforcoi mesazhin e përçuar muajin e shkuar nga caktimi i Ebrahim Raisi-t si pasues i Hassan Rouhani-t në postin e presidentit të regjimit. Në të dyja këto raste, Khamenei e ka bërë zgjedhjen duke u bazuar kryesisht tek historiku i dhunimeve të të drejtave njerëzore nga personi, dhe tek përkushtimi i tij i përgjithshëm ndaj politikave ultra-konservatore dhe sjelljeve në mbrojtje të sistemit teokratik dhe të vetë liderit suprem.
Raisi në veçanti është famëkeq për rolin kyç që ka luajtur në ekzekutimet në masë të të burgosurve politikë në burgun Evin të Teheranit gjatë verës së 1988-ës. Këto vrasje kanë qenë pjesë e një masakre mbarëkombëtare e cila sipas raporteve ua ka marrë jetën mbi 30,000 njerëzve. Në këtë masakër, dhe Ejei ka luajtur një rol të rëndësishëm si përfaqësues i kryegjyqtarit në Ministrinë iraniane të Inteligjencës dhe Sigurisë.
Lidhjet e Ejei-t me drejtësinë dhe Ministrinë e Inteligjencës i hapën rrugë atij për të kontribuar në një represion të mëtejshëm ndaj disidencës si brenda, ashtu edhe jashtë vendit, në vitet pas masakrës së 1988-ës, duke marrë në shënjestër kryesisht anëtarët dhe mbështetësit e grupit kryesor pro demokracisë, Organizatës Muxhahedine të Popullit të Iranit (PMOI/MEK). Gjatë një pjese të madhe të viteve 1990, operativët e inteligjencës iraniane kanë kryer një varg sulmesh ndaj disidentëve, sulme të cilat shpesh njohen si “vrasjet zinxhir.” Ejei ka luajtur një rol të rëndësishëm në këtë fushatë, duke kontribuar gjithashtu në burgosjen dhe ekzekutimin e liderëve disidentë fetarë, si një zyrtar në Gjykatën Speciale të Klerit.

Në maj, Këshilli Kombëtar i Rezistencës së Iranit zhvilloi një konferencë për shtyp që kishte për qëllim të sillte në vëmendjen ndërkombëtare rrethanat e veçanta të zgjedhjeve presidenciale të regjimit iranian. Në këtë konferencë, Kryetari i Komitetit të Punëve të Jashtme të NCRI, Mohammad Mohaddessin, nënvizoi rritjen e lëvizjes për bojkot zgjedhor dhe parashikoi se suksesi i kësaj lëvizjeje do të ishte një shenjë veçanërisht e qartë e një “kryengritjeje mbarëkombëtare në horizont,” shpërthimi i të cilës do të ishte “shumë më intensiv e i përhapur” sesa kryengritja e nëntorit 2019 që përfshiu gati 200 qytete iraniane të mëdha e të vogla.

Më 18 qershor, pjesa e parë e parashikimit të NCRI-së u vërtetua kur edhe vetë autoritetet e regjimit regjistruan një pjesëmarrje tepër të ulët, në nivel historik, të votuesve. E nesërmja e asaj dite u shënua nga protesta të reja të cilat theksuan sigurinë e popullsisë se ndryshimi në administratën presidenciale nuk do të bënte asgjë për të zgjidhur krizat që kanë pllakosur ekonominë, shëndetin publik, e kështu me radhë. Kjo ndjenjë ishte shprehur edhe më përpara përmes protestave të shumta gjatë periudhës përpara zgjedhjeve, protesta ku njerëzit thërrisnin me sllogane pro lëvizjes për bojkot zgjedhor, e cila po promovohej nga Organizata Muxhahedine e Popullit të Iranit (PMOI/MEK).

Për dy muaj përpara zgjedhjeve, “Njësitë e Rezistencës” të lidhura me MEK kishin organizuar demonstrata publike dhe kishin vendosur afishe me mesazhe e foto në hapësira publike, duke promovuar bojkotin zgjedhor si një mjet për “të votuar për ndryshim regjimi.” Ndërkohë, punëtorët, pensionistët dhe investitorët e klasave të mesme organizuan protestat e tyre duke deklaruar se nuk kishin ndërmend të përfshiheshin më në procesin politik për sa kohë që ai të udhëhiqet nga i njëjti sistem tiranik teokratik. “Nuk kemi parë drejtësi,” shpjegonin shumë nga këta protestues, duke shtuar se, “Nuk do të votojmë më.”

Për protestues të panumërt, ky mesazh kishte pa dyshim qëllimin t’ia mohonte legjitimitetin politik presidentit të ardhshëm të regjimit, Ebrahim Raisi. Përzgjedhja e kryegjyqtarit aktual si president më 18 qershor nuk ka qenë asnjëherë në dyshim, falë kontrollit të rreptë mbi procedurat politike të ushtruar nga autoritete të pazgjedhura, përfshirë Liderin Suprem Ali Khamenei. Khamenei e kishte bërë të qartë me kohë se Raisi ishte zgjedhja e tij për marrjen e presidencës pas përmbylljes së mandatit të dytë të Hassan Rouhani-t. Si rrjedhim, Këshilli i Gardianëve, një organ 12-anëtarësh me fuqinë për të thënë fjalën e fundit lidhur me legjislacionet dhe kandidatët për poste të larta, përjashtoi virtualisht të gjitha figurat e tjera të larta nga gara për president, duke e bërë kështu procesin e votimit thjesht një formalitet, madje edhe më shumë se zakonisht.