Fushata kundër ekzekutimeve në Iran arrin javën e 141-të, me greva urie në 66 burgje para Ditës Botërore Kundër Dënimit me Vdekje

Deklarata tërhoqi vëmendjen te rritja e ndjeshme e ekzekutimeve gjatë javës së kaluar. Sipas saj, nga 29 shtatori deri më 5 tetor 2026 u kryen të paktën 22 ekzekutime.

Mes personave të ekzekutuar ishin pesë protestues të ndaluar: Ali Hemmati dhe Majid Nikandish nga Mashhadi, Siavash Jamshidi Kheirabadi nga Shahrekordi, si dhe Alireza Sepahi dhe Alireza Raeisi nga Isfahani.

Duke iu referuar motiveve politike që qëndrojnë pas ekzekutimeve të fundit, deklarata theksoi:

“Ne besojmë se diktatura në pushtet në Iran përpiqet të krijojë një atmosferë pasigurie në shoqëri dhe të frikësojë publikun duke shtuar ekzekutimet. Por, përballë kësaj politike, rezistenca dhe solidariteti shoqëror po zgjerohen çdo ditë. Fushata ‘Jo ekzekutimeve të martave’ është zëri i të burgosurve që qëndrojnë pas mureve të larta të burgjeve kundër makinerisë së vdekjes; zëri i familjeve që shohin të dashurit e tyre në prag të shkatërrimit dhe zëri i një populli që kërkon të drejtën për jetën, lirinë, barazinë dhe dinjitetin njerëzor.”

Ekzekutimet në Iran dhe reagimi ndërkombëtar

Fushata vuri në dukje dokumentimin ndërkombëtar të ekzekutimeve në Iran, duke iu referuar një raporti të fundit të Amnesty International. Sipas raportit, autoritetet iraniane ekzekutuan të paktën 2.159 persona gjatë vitit 2025, shifra më e lartë e regjistruar në nivel global.

Deklarata përmendi gjithashtu presionin diplomatik ndërkombëtar, përfshirë një deklaratë të përbashkët të 46 shteteve anëtare në sesionin e 63-të të Këshillit të OKB-së për të Drejtat e Njeriut. Këto shtete dënuan përdorimin në rritje të dënimit me vdekje nga Irani kundër protestuesve, grave dhe të rinjve.

Raportuesja Speciale e OKB-së, Mai Sato, e mirëpriti këtë nismë.

Apel për solidaritet brenda dhe jashtë Iranit

Organizatorët e fushatës iu drejtuan drejtpërdrejt shoqërisë civile iraniane dhe aktivistëve ndërkombëtarë kundër dënimit me vdekje, duke u kërkuar të mbështesin këtë nismë.

“U bëjmë thirrje të gjithë qytetarëve të Iranit, familjeve që kërkojnë drejtësi, të burgosurve, aktivistëve civilë dhe të drejtave të njeriut, si dhe të gjithë kundërshtarëve të dënimit me vdekje brenda dhe jashtë vendit, të mbështesin fushatën ‘Jo ekzekutimeve të martave’, në mënyrë që të bashkohemi kundër ekzekutimeve. Të mos lejojmë që trekëmbëshi të bëhet instrument për të heshtur zërin e shoqërisë.”

Greva urie në 66 burgje të Iranit

Sipas monitoruesve të fushatës, grevat e urisë të koordinuara për javën e 141-të u zhvilluan më 6 tetor 2026 në pavijone të burrave dhe grave në 66 burgje.

Burgjet pjesëmarrëse, sipas rajoneve, përfshijnë:

• Teheran dhe Alborz: Evin (pavijonet e burrave dhe grave), Ghezel Hesar (njësitë 2, 3 dhe 4), Burgu Qendror i Karajt, Fardis Karaj, Burgu i Madh i Teheranit, Qarchak dhe Khorin Varamin.

• Isfahan dhe rajoni qendror: Asadabad Isfahan, Dastgerd Isfahan, Arak dhe Choobindar Qazvin.

• Fars, Kohgiluyeh dhe Boyer-Ahmad: Adelabad Shiraz (pavijonet e burrave dhe grave), Burgu Ushtarak i Shirazit, Firozabad Fars, Yasuj, Dehdasht dhe Gachsaran.

• Khuzestan, Bushehr, Lorestan dhe Hormozgan: Sheiban Ahvaz, Sepidar Ahvaz (pavijonet e burrave dhe grave), Ramhormoz, Behbahan, Khorramabad, Borujerd, Borazjan dhe Bandar Abbas.

• Sistan dhe Baluchestan, Kerman dhe Yazd: Zahedan (pavijonet e burrave dhe grave), Iranshahr, Bam, Kahnuj, Kerman, Yazd (pavijonet e burrave dhe grave) dhe Tabas.

• Gorgan dhe provincat e Khorasanit: Mashhad, Sabzevar, Gonbad-e Kavus, Nishapur, Burgu Qendror i Birjandit dhe Gorgan.

• Bregdeti i Kaspikut (Gilan dhe Mazandaran): Rasht (pavijonet e burrave dhe grave), Rudsar, Haviq Talesh, Ezbaram Lahijan, Ziabar Sowme’eh Sara, Qaemshahr dhe Noor.

• Kermanshah, Ilam dhe Chaharmahal e Bakhtiari: Dizelabad Kermanshah, Ilam, Darreh Shahr dhe Borujen.

• Veriperëndimi dhe rajonet kurde (Azerbajxhani, Kurdistani dhe Qomi): Ardabil, Meshgin Shahr, Tabriz, Urmia, Salmas, Khoy, Naqadeh, Miandoab, Mahabad, Bukan, Saqqez, Baneh, Marivan, Sanandaj, Kamyaran, Ahar dhe Langarud Qom.

Fushata “Jo ekzekutimeve të martave” vazhdon të kërkojë mobilizim shoqëror dhe ndërkombëtar kundër dënimit me vdekje, duke e paraqitur mbrojtjen e jetës dhe të dinjitetit njerëzor si përgjegjësi të përbashkët.