Lufta dhe represioni: dy armët e regjimit iranian kundër një kryengritjeje të re

Ndërsa krizat ekonomike, sociale dhe politike vazhdojnë të thellohen në Iran, paralajmërimet e përsëritura të zyrtarëve të regjimit për “trazira” dhe “çrregullime” po zbulojnë një shqetësim të madh për mundësinë e shpërthimit të një kryengritjeje të re mbarëkombëtare.

Gjuha gjithnjë e më kërcënuese ndaj të rinjve dhe protestuesve nuk duket thjesht si një politikë sigurie. Ajo pasqyron frikën se pakënaqësitë e akumuluara mund të bashkohen sërish dhe të shndërrohen në një lëvizje të gjerë protestash.

Paralajmërime të ashpra ndaj protestave

Përplasjet e brendshme mbi mënyrën se si duhet përballuar situata janë bërë më të dukshme në deklaratat e zyrtarëve të lartë.

Kryetari i Parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf, e ka përshkruar përballjen aktuale si një “luftë hibride”, duke pretenduar se synimi është krijimi i trazirave dhe çrregullimeve brenda vendit.

Në të njëjtën linjë, kreu i Gjyqësorit, Gholam-Hossein Mohseni Ejei, ka kërcënuar se çdo përpjekje për të krijuar trazira do të përballet me një reagim “shumë të fortë dhe vendimtar” nga policia, forcat e sigurisë, inteligjenca dhe gjyqësori.

Këto deklarata tregojnë se frika nga një tjetër shpërthim shoqëror është bërë një shqetësim qendror për strukturat e pushtetit.

Lufta si mburojë kundër pakënaqësisë

Brenda regjimit ekzistojnë dallime mbi mënyrën më të përshtatshme për të ruajtur pushtetin. Një krah i lidhur me elementët më të vijës së ashpër dhe rreth Mojtaba Khameneit e sheh vazhdimin e përballjes ushtarake si një instrument për kontrollin e situatës së brendshme.

Logjika është se gjendja e përhershme e emergjencës mund të përdoret për të militarizuar shoqërinë, për të paraqitur kundërshtimin politik si bashkëpunim me një armik të jashtëm dhe për t’ia atribuar vështirësitë ekonomike pasojave të luftës.

Në këtë klimë, arrestimet, ekzekutimet dhe masat e tjera represive mund të justifikohen më lehtë në emër të “sigurisë kombëtare”.

Pra, lufta nuk shihet vetëm si një përballje e jashtme, por edhe si një instrument për menaxhimin e pakënaqësisë së brendshme.

Negociatat si alternativë për mbijetesë

Krahu tjetër i regjimit, ku përfshihen figura si Ghalibaf dhe presidenti Masoud Pezeshkian, paraqitet si më i shqetësuar për kostot ekonomike të një lufte të zgjatur.

Negociatat me Uashingtonin, lehtësimi i sanksioneve dhe ulja e presionit ekonomik shihen si mënyra për të shmangur një përkeqësim të mëtejshëm të situatës.

Megjithatë, kjo qasje nuk nënkupton domosdoshmërisht një ndryshim themelor në politikën ndaj popullsisë. Objektivi kryesor mbetet shmangia e një situate ekonomike që mund të ushqejë protesta të reja dhe të dobësojë më tej strukturën e pushtetit.

Një konflikt mbi mënyrën e mbijetesës

Pavarësisht dallimeve, frika nga një kryengritje e re i bashkon krahët e ndryshëm të regjimit.

Mosmarrëveshja kryesore lidhet me metodën: njëri krah mbështetet më shumë te lufta dhe represioni, ndërsa tjetri kërkon hapësirë përmes negociatave dhe uljes së presionit ekonomik.

Në të dyja rastet, problemi themelor mbetet i njëjtë: si të parandalohet që krizat e shumta të vendit të bashkohen në një shpërthim të ri shoqëror.

Kjo e bën përplasjen brenda regjimit më shumë se një debat mbi politikën e jashtme. Ajo është një betejë mbi mënyrën se si pushteti do të ruhet përballë një shoqërie gjithnjë e më të pakënaqur.

Lufta dhe represioni si strategji mbijetese

Në kushtet e krizës ekonomike, presionit politik dhe pakënaqësisë sociale, regjimi po mbështetet gjithnjë e më shumë te mekanizmat e sigurisë, kërcënimet, arrestimet dhe ekzekutimet.

Ndërkohë, retorika e luftës krijon një atmosferë emergjence që mund t’i japë regjimit justifikim shtesë për forcimin e kontrollit të brendshëm.

Në këtë kuadër, frika nga një kryengritje e re duket se është bërë një nga faktorët kryesorë që përcaktojnë politikën e regjimit iranian. Përballë kësaj frike, lufta dhe represioni shfaqen si dy mjete të ndërthurura për të zgjatur mbijetesën e strukturës aktuale të pushtetit.