Greva kundër ekzekutimeve në 66 burgje iraniane

16
Burgu i Bamit në juglindje të Iranit, në kontekstin e grevës së urisë kundër ekzekutimeve
Greva e urisë kundër ekzekutimeve në Iran hyn në javën e 143-të, me pjesëmarrjen e 66 burgjeve dhe mbështetjen e raportuesve të OKB-së.

Raportuesi Special i OKB-së i bashkohet grevës së urisë “Jo ekzekutimeve të martave”, në javën e 143-të në 66 burgje iraniane

Fushata “Jo ekzekutimeve të martave” publikoi deklaratën e saj më të fundit më 20 tetor 2026, duke shënuar javën e 143-të radhazi të grevave. Të burgosurit në 66 burgje në të gjithë Iranin zhvilluan greva urie të koordinuara për të protestuar kundër valës në rritje të ekzekutimeve të urdhëruara nga shteti dhe represionit të vazhdueshëm gjyqësor.

Një raportues i dytë special i OKB-së i bashkohet grevës së urisë

Në një zhvillim të rëndësishëm ndërkombëtar, Leopoldo Maldonado, raportuesi special i sapoemëruar i OKB-së për promovimin dhe mbrojtjen e së drejtës së lirisë së mendimit dhe shprehjes, iu bashkua fushatës së grevës së urisë në shenjë solidariteti.

Mbështetja e Maldonados vjen pas pjesëmarrjes së raportueses speciale të OKB-së, Gina Romero, në grevën e javës së kaluar. Deklarata përmendi gjithashtu mbështetjen e fundit nga organizatat e shoqërisë civile, përfshirë “Nënat e Pajtimit të Kurdistanit” (Maderan-e Ashti). Kjo tregon afrimin në rritje mes të burgosurve politikë dhe rrjeteve vendase të aktivizmit.

Deklarata theksoi se mbështetja për lëvizjen vazhdon të zgjerohet, pavarësisht presionit të fortë shtetëror:

“Zoti Leopoldo Maldonado, raportuesi special i OKB-së për lirinë e shprehjes, iu bashkua gjithashtu këtë javë fushatës ‘Jo ekzekutimeve të martave’, në shenjë proteste kundër ekzekutimeve në Iran. Disa ditë më parë, kësaj fushate iu bashkuan edhe ‘Nënat e Pajtimit të Kurdistanit’.”

Mbi 70 ekzekutime në tre javë

Fushata tërhoqi vëmendjen te përshpejtimi i ekzekutimeve, duke regjistruar të paktën 72 ekzekutime shtetërore që nga fundi i shtatorit 2026.

Organizatorët vunë në dukje paralajmërimet e fundit të Amnesty International për 20 protestues të kryengritjes së janarit 2026, të cilët përballen me rrezikun e menjëhershëm të ekzekutimit. Gjithashtu, raportet bëjnë të ditur se të paktën 34 demonstrues të tjerë nga ajo lëvizje janë ekzekutuar tashmë.

Deklarata shprehu shqetësim të thellë edhe për të burgosurën politike Varisheh Moradi. Dënimi i saj me vdekje u rikonfirmua së fundmi nga gjyqësori, megjithëse Gjykata e Lartë e kishte rrëzuar më parë.

Deklarata theksoi:

“Qeveria tiranike në pushtet ka varur të paktën 72 persona që nga fundi i shtatorit, ndërsa shumë të burgosur, veçanërisht ata të arrestuar gjatë kryengritjes së janarit 2026, vazhdojnë të përballen me rrezikun e menjëhershëm të marrjes dhe zbatimit të dënimeve me vdekje… Gjatë javës së kaluar, dënimi me vdekje i të burgosurës politike Varisheh Moradi, i cili ishte rrëzuar më parë nga Gjykata e Lartë, u rikonfirmua.”

Një simbol i rezistencës kombëtare

Duke iu referuar grevave të vazhdueshme në 66 institucione të vuajtjes së dënimit, organizatorët e fushatës e cilësuan këtë veprimtari javore si një qëndrim të palëkundur kundër aparatit gjyqësor të shtetit. Ata i bënë thirrje shoqërisë civile ndërkombëtare që t’i bashkohet kundërshtimit të dënimit me vdekje.

“Mbështetja e gjerë e ditëve të fundit për fushatën dhe kundërshtimin e dënimit me vdekje, me rastin e Ditës Botërore Kundër Dënimit me Vdekje, tregoi se zëri i protestës kundër këtij ndëshkimi çnjerëzor po bëhet gjithnjë e më i fuqishëm dhe solidariteti me të burgosurit e dënuar me vdekje po zgjerohet.”

Sipas monitoruesve të fushatës, grevat e koordinuara të urisë për javën e 143-të u zhvilluan më 20 tetor 2026, në sektorët e burrave dhe të grave në 66 burgjet e mëposhtme:

  • Teheran dhe Alborz: Burgu Evin (pavijonet e burrave dhe të grave), burgu Ghezel Hesar (njësitë 2, 3 dhe 4), burgu Qendror i Karajt, Fardis Karaj, burgu i Teheranit të Madh, Qarchak dhe Khorin Varamin.
  • Isfahan dhe Markazi: Asadabad Isfahan, Dastgerd Isfahan, Arak dhe Choobindar Qazvin.
  • Fars, Kohgiluyeh dhe Boyer-Ahmad: Adelabad Shiraz (pavijonet e burrave dhe të grave), burgu ushtarak i Shirazit, Firozabad Fars, Yasuj, Dehdasht dhe Gachsaran.
  • Khuzestan, Bushehr, Lorestan dhe Hormozgan: Sheiban Ahvaz, Sepidar Ahvaz (pavijonet e burrave dhe të grave), Ramhormoz, Behbahan, Khorramabad, Borujerd, Borazjan dhe Bandar Abbas.
  • Sistan dhe Baluchestan, Kerman dhe Yazd: Zahedan (pavijonet e burrave dhe të grave), Iranshahr, Bam, Kahnuj, Kerman, Yazd (pavijonet e burrave dhe të grave) dhe Tabas.
  • Gorgan dhe provincat e Khorasanit: Mashhad, Sabzevar, Gonbad-e Kavus, Nishapur, burgu Qendror i Birjandit dhe Gorgan.
  • Bregdeti Kaspik (Gilan dhe Mazandaran): Rasht (pavijonet e burrave dhe të grave), Rudsar, Haviq Talesh, Ezbaram Lahijan, Ziabar Sowme’eh Sara, Qaemshahr dhe Noor.
  • Kermanshah, Ilam dhe Chaharmahal e Bakhtiari: Dizelabad Kermanshah, Ilam, Darreh Shahr dhe Borujen.
  • Rajonet veriperëndimore dhe rajonet kurde (Azerbaijan, Kurdistan dhe Qom): Ardabil, Meshgin Shahr, Tabriz, Urmia, Salmas, Khoy, Naqadeh, Miandoab, Mahabad, Bukan, Saqqez, Baneh, Marivan, Sanandaj, Kamyaran, Ahar dhe Langarud Qom.