Parlamenti Evropian kërkon referimin e diktaturës së Iranit në Gjykatën Penale Ndërkombëtare

Parlamenti Evropian miratoi të enjten, më 8 tetor 2026, një rezolutë që dënon ashpër shtypjen brutale të popullsisë civile nga diktatura klerikale që sundon Iranin. Rezoluta u miratua me një shumicë dërrmuese prej 541 votash pro, vetëm 11 kundër dhe 25 abstenime. Ajo vë në pah karakterin sistematik të shkeljeve të regjimit të mullahëve dhe kërkon përgjegjësi të menjëhershme ligjore ndërkombëtare, zgjerimin e sanksioneve diplomatike dhe dërgimin e çështjes së udhëheqjes së regjimit në Gjykatën Penale Ndërkombëtare (GJPN).

Ekzekutimet e të burgosurve politikë në qendër të debatit

Një nga temat kryesore të debatit parlamentar ishte vala sistematike e ekzekutimeve, që synon të shtypë opozitën e organizuar. Deputetët evropianë ngritën shqetësimin për gjendjen e rëndë të të burgosurve politikë të lidhur me Rezistencën, përfshirë Zahra Tabarin, një inxhiniere 68-vjeçare dhe nënë, që përballet me dënimin me vdekje, si dhe Arghavan Fallahin, një të burgosur politike 25-vjeçare, të dënuar me vdekje me akuzën e anëtarësimit në MEK.

Këto raste, së bashku me ato të Taraneh Rahimit, 20 vjeçe, dhe Leila Abolhasanit, 43 vjeçe, tregojnë se si gjyqësori i mullahëve përdor rrëfime të marra nën torturë për të dënuar me vdekje gratë dhe disidentët.

Deputetët evropianë kritikojnë lëshimet diplomatike ndaj Teheranit

Gjatë seancës plenare, anëtarët e Parlamentit Evropian dënuan me forcë hezitimin diplomatik ndaj Teheranit. Deputetja holandeze Jessika van Leeuwen paralajmëroi se të burgosurit politikë dhe protestuesit, përfshirë Zahra Tabarin dhe Arghavan Fallahin, përballen me rrezikun e menjëhershëm të ekzekutimit në Iran. Ajo u bëri thirrje qeverive evropiane të ndalojnë çdo lëshim ndaj regjimit.

“U bëj thirrje udhëheqësve tanë kombëtarë: Nuk duhet të negociojmë kurrë, në asnjë rrethanë, me një regjim që i shfrytëzon luftërat si pretekst për të ekzekutuar njerëzit e vet”, deklaroi ajo.

Veronika Vrecionová, deputete e Parlamentit Evropian nga grupi ECR, tha:

“Përsëri dhe përsëri vijmë këtu, në këtë foltore, për të kritikuar regjimin terrorist të ajatollahëve iranianë. Përsëri dhe përsëri vijmë këtu për të dënuar dënimet me vdekje të vendosura ndaj kundërshtarëve të regjimit iranian, por edhe ndaj njerëzve të dënuar mbi akuza krejtësisht arbitrare.”

Ajo shtoi se Irani vazhdon të financojë grupe terroriste në të gjithë rajonin dhe po zhvillon një luftë kundër vendeve evropiane, hapur dhe fshehurazi.

“Po përpiqet të na ndërpresë furnizimin me lëndë të para. Atëherë, pse të mos sigurohemi që të mbrojmë interesat tona, por edhe interesat e njerëzve të zakonshëm në Iran?”, përfundoi ajo.

Apartheidi gjinor si krim kundër njerëzimit

Rezoluta vë në shënjestër drejtpërdrejt thelbin ideologjik të regjimit totalitar, duke dënuar sistemin e diskriminimit gjinor të sanksionuar në ligjet e tij. Ajo i kërkon bashkësisë ndërkombëtare ta njohë sundimin e Teheranit si “apartheid gjinor”, një krim kundër njerëzimit sipas së drejtës ndërkombëtare.

Deputetët evropianë theksuan se përndjekja e vazhdueshme e grave, pakicave etnike dhe fetare, si dhe disidentëve politikë, së bashku me komplotet për vrasje jashtë vendit, tregojnë se regjimi vepron në kundërshtim të hapur me normat ndërkombëtare.

Lituania kërkon masa më të ashpra të Bashkimit Evropian

Deputeti lituanez Petras Auštrevičius i bëri thirrje Bashkimit Evropian që veprimet e tij t’i përputhë drejtpërdrejt me aspiratat demokratike të popullit iranian.

“Regjimi ka dënuar me vdekje edhe dy gra të tjera, Zahra Tabarin dhe Arghavan Fallahin, me akuzën e pretenduar të anëtarësimit në PMOI. Gjatë muajve të fundit, 11 të burgosur politikë janë ekzekutuar për akuza që lidhen me PMOI-n. Sundimtarët e Teheranit i druhen PMOI-së dhe vazhdojnë politikat e tyre shtypëse.”

Ai theksoi se Bashkimi Evropian duhet të zgjerojë urgjentisht listën e zyrtarëve iranianë që u nënshtrohen sanksioneve, të forcojë kufizimet ndaj përfaqësimit diplomatik iranian në BE dhe të braktisë politikën e pajtimit me atë që ai e cilësoi si regjimin më mizor në botë.

Kërkohen sanksione, hetime ndërkombëtare dhe referim në GJPN

Duke kundërshtuar hezitimin diplomatik, Parlamenti Evropian kërkoi rritjen e presionit ndaj aparatit shtypës të Teheranit.

Deputetët u bënë thirrje shteteve anëtare të Bashkimit Evropian të zgjerojnë sanksionet e synuara, të shtojnë burimet dhe të zgjerojnë mandatin e Misionit të Pavarur Ndërkombëtar të OKB-së për Gjetjen e Fakteve, në mënyrë që të mblidhen prova për ndjekje penale. Ata kërkuan gjithashtu që udhëheqja e lartë e regjimit të referohet zyrtarisht në Gjykatën Penale Ndërkombëtare.

Një thirrje për veprim konkret në mbështetje të popullit iranian

Kjo rezolutë shënon një zhvillim të rëndësishëm për aspiratat demokratike të popullit iranian dhe përbën një kundërshtim të fortë ndaj politikës së pajtimit me regjimin.

Duke kërkuar ndjekje penale në GJPN dhe duke e identifikuar apartheidin gjinor si krim ndërkombëtar, përfaqësuesit evropianë kanë riafirmuar se diktatura klerikale nuk duhet të mbrohet pas imunitetit diplomatik.

Tani, sipas qëndrimit të shprehur në rezolutë, vendet demokratike duhet t’i shndërrojnë këto kërkesa në politika konkrete: izolimin e plotë të regjimit të Teheranit, ndërprerjen e kanaleve diplomatike që lidhen me terrorin shtetëror dhe mbështetjen e popullit iranian në luftën e tij për krijimin e një republike të lirë, laike dhe demokratike.