Khamenei në 2024: Viti që regjimi i tij humbi terren brenda dhe rajonal
Ndërsa viti 2024 po i afrohet fundit, çdo vëzhgues i paanshëm pyeti se cila qeveri në rajon pësoi pengesat më të mëdha strategjike këtë vit, padyshim që do të tregonte regjimin e Iranit dhe udhëheqësin e tij suprem, Ali Khamenei.
Ndërsa afrohemi në vitin 2025, ky artikull shqyrton zhvillimet kryesore politike në Iran gjatë vitit të kaluar. Ai analizon dështimet strategjike të Khameneit. Artikulli ofron gjithashtu një vlerësim përfundimtar dhe gjithëpërfshirës.
-
Dështimi për të mobilizuar mbështetjen për tubimet e 11 shkurtit
Pjesëmarrja e pakët për mitingjet e 11 shkurtit 2024 shënoi fillimin e disfatave të mëvonshme për regjimin. Kjo ngjarje nënvizoi aftësinë në rënie të qeverisë së Khameneit për të mbledhur bazën e saj.
-
Bojkot i përhapur i zgjedhjeve
Zgjedhjet parlamentare të 1 marsit 2024 dhe 10 majit 2024 panë bojkotime masive. Raportet zyrtare të regjimit pohuan se pjesëmarrja në votime ishte 30% në mbarë vendin dhe 15% në Teheran. Megjithatë, raportet në terren treguan se pjesëmarrja ishte nën 8%, duke ekspozuar legjitimitetin në rënie të regjimit.
-
Vrasja e një komandanti të IRGC-së në Siri
Më 1 prill 2024, një sulm izraelit në konsullatën e Iranit në Siri rezultoi në vdekjen e gjeneral brigade Zahedi, një komandant i lartë i IRGC-së në Siri.
-
Rrëzimi misterioz i helikopterit në Varzeghan
Më 19 maj 2024, Presidenti Ebrahim Raisi dhe ministri i Jashtëm Amir-Abdollahian vdiqën në një përplasje të dyshimtë helikopteri në Varzeghan. Raisi ishte zbatuesi kryesor i axhendës së Khameneit. Vdekja e tij i shkaktoi një goditje të rëndë strategjisë së regjimit.
Kjo strategji synonte konsolidimin e pushtetit dhe shtypjen e brendshme.
-
Zgjedhjet e trazuara presidenciale
Pas vdekjes së Raisit, një zgjedhje presidenciale e dobët më 1 qershor 2024, Masoud Pezeshkian doli si fitues. Vëzhguesit vunë re se zgjedhjet, të bojkotuara nga 60% e popullsisë sipas raporteve zyrtare, sinjalizuan dështimin e Khameneit për të ruajtur ekuilibrin e brendshëm politik.
-
Sulmi shkatërrues ndaj komandës së Hezbollahut
Më 17-18 shtator 2024, shpërthimet që synonin pajisjet e komunikimit të mbajtura nga komandantët e lartë të Hezbollahut plagosën mbi 3000 dhe vranë 43. Kjo përfaqësonte shkeljen më të rëndësishme të sigurisë kundër Hezbollahut të mbështetur nga Irani në vite.
-
Vdekja e liderit të Hezbollahut, Hassan Nasrallah
Më 27 shtator 2024, vetëm disa ditë pas sulmeve, një bombardim i selisë së Hezbollahut në Liban rezultoi në vdekjen e liderit të tij, Hassan Nasrallah. Kjo ishte një goditje gjymtuese për rrjetin e përfaqësuesve të Iranit dhe politikat e tij ndërhyrëse rajonale.
-
Humbja e komandantëve të IRGC-së dhe Hezbollahut
Pas kësaj, shumë komandantë të lartë të IRGC-së dhe Hezbollahut në Siri dhe Liban u vranë, duke dobësuar më tej ndikimin rajonal të Iranit.
- Rënia e Bashar al-Assad në Siri
Më 8 dhjetor 2024, një kryengritje popullore çoi në rënien e diktatorit sirian Bashar al-Assad, një aleat kyç i Teheranit. Rënia e regjimit të Asadit shënoi fundin e një sundimi 50-vjeçar nga familja Assad dhe një goditje shkatërruese për strategjinë rajonale të Iranit.
-
Divizionet në rritje të regjimit të brendshëm
Paaftësia e Pezeshkian për të zbatuar direktivat e Khameneit dhe ngërçi politik dhe ekonomik i regjimit nxorën në pah frakturat e brendshme në rritje dhe mungesën e perspektivës.
-
Përshkallëzimi i protestave brenda vendit
Protestat e përhapura sociale dhe aktet e guximshme të sfidës nga të rinjtë dhe grupet e rezistencës vazhduan pavarësisht goditjeve të intensifikuara. Këto ngjarje nënvizuan kontrollin në rënie të regjimit mbi aparatin e tij të sigurisë.
përfundimi:
Në vitin 2024, regjimi i Iranit dhe Udhëheqësi Suprem Khamenei u përballën me pengesa të mëdha strategjike. Këto përfshijnë pjesëmarrje të ulët në ngjarjet kryesore si mitingjet e 11 shkurtit dhe zgjedhjet parlamentare. Janë shënuar humbje të mëdha të komandantëve të lartë të IRGC-së dhe Hezbollahut. Presidenti Raisi dhe ministri i Jashtëm Amir-Abdollahian vdiqën në mënyrë misterioze në maj. Goditjet rajonale u shtuan me vrasjen e liderit të Hezbollahut, Hassan Nasrallah.
Rënia e diktatorit sirian Bashar al-Assad e thelloi më tej krizën. Brenda vendit, protestat u rritën së bashku me ndarjet e brendshme të regjimit. Shterimi i burimeve strategjike tregoi dobësinë e regjimit për të ruajtur kontrollin. Opozita në rritje e theksoi më tej këtë paaftësi. Këto zhvillime e shënuan vitin 2024 si një pikë kthese drejt rënies së regjimit.
