Hyrje
Terrorizmi shtetëror iranian, i drejtuar nga Lideri Suprem Ali Khamenei, ka marrë një kthesë të rrezikshme. Një raport i NCRI-US, publikuar më 7 gusht 2025, ekspozon aparatin e sofistikuar të terrorit të Teheranit, i përqendruar rreth “Selisë Qassem Soleimani”. Ky qendër komande koordinon komplotet terroriste globale, duke kontraktuar vrasje te bandat kriminale për të shmangur përgjegjësinë. Ky artikull shqyrton strukturën, operacionet dhe nevojën urgjente për veprim ndërkombëtar kundër terrorizmit shtetëror iranian.
Teksti i rishkruar
Në fillim të gushtit 2025, mbi 2,000 klerikë nga Qom kërkuan publikisht ekzekutimin e Presidentit të SHBA-së, duke përsëritur një thirrje të mëparshme të një kleriku të lartë. Këto kërcënime, shpesh të hedhura poshtë si retorikë, pasqyrojnë evolucionin e rrezikshëm të terrorizmit shtetëror iranian. Sipas një raporti të ri të NCRI-US, publikuar më 7 gusht 2025, këto kërkesa tregojnë një aparat terrori të strukturuar nën kontrollin e drejtpërdrejtë të Liderit Suprem Ali Khamenei.
Për më tepër, raporti zbulon se terrorizmi shtetëror iranian operon përmes një komande të centralizuar të quajtur sipas komandantit të IRGC-së, Qassem Soleimani, duke kontraktuar vrasje te bandat kriminale për të siguruar mohueshmëri.
Terrori nga Lart: Zinxhiri i Centralizuar i Komandës
Raporti i NCRI-US sqaron se terrorizmi shtetëror iranian nuk është vepër e elementeve të pavarura. Përkundrazi, ai është planifikuar me kujdes në nivelet më të larta. Konkretisht, Ali Khamenei, si Lider Suprem, mbikëqyr të gjitha vendimet lidhur me terrorizmin shtetëror iranian. Raporti deklaron, “Një analizë e komploteve terroriste në vendet perëndimore tregon Khamenein si kulmin e vendimmarrjes.” Rrjedhimisht, Ministria e Inteligjencës dhe Sigurisë (MOIS), IRGC dhe Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare zbatojnë direktivat e tij. Kjo strukturë nga lart-poshtë siguron që terrorizmi shtetëror iranian mbetet një politikë shtetërore, e drejtuar personalisht nga Khamenei.
Përveç kësaj, ky sistem i centralizuar integron entitete të ndryshme të regjimit. Për shembull, MOIS dhe IRGC bashkëpunojnë ngushtë për të avancuar terrorizmin shtetëror iranian globalisht. Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare rreshton këto përpjekje me qëllimet strategjike të Khameneit. Si rezultat, terrorizmi jashtëterritorial, një shenjë dalluese e terrorizmit shtetëror iranian, vepron me saktësi dhe qëllim, duke synuar kundërshtarët në mbarë botën. Kjo qasje e koordinuar nënvizon angazhimin e regjimit për të përdorur terrorin si mjet pushteti.
Qendra Nervore: “Selia Qassem Soleimani”
Një zbulim kyç në raport është “Selia Qassem Soleimani”, një entitet i ri brenda MOIS. Kjo qendër racionalizon terrorizmin shtetëror iranian jashtë vendit, duke rritur efikasitetin e tij. E drejtuar nga Seyyed Yahya Hosseiny Panjaki, Zëvendësministri i Inteligjencës, ajo koordinon komplotet midis MOIS, Organizatës së Inteligjencës së IRGC-së dhe Forcës Quds të IRGC-së. Kështu, Selia Soleimani shërben si qendra nervore për operacionet globale të terrorizmit shtetëror iranian.
Gjithashtu, kjo qendër komande pasqyron synimin e Teheranit për të përsosur strategjinë e saj të terrorit. Duke konsoliduar kontrollin, regjimi siguron që terrorizmi shtetëror iranian është i koordinuar dhe i adaptueshëm. Për shembull, selia mbikëqyr operacionet në Evropë, ku bandat kriminale janë gjithnjë e më të përfshira. Kjo ndryshim tregon se si terrorizmi shtetëror iranian evoluon për të shmangur vëmendjen ndërkombëtare, duke ruajtur qëndrimin e tij agresiv.
Mënyra e Operimit: Outsourcing i Terrorit te Bota e Krimit
Qasja e Teheranit ndaj terrorizmit shtetëror iranian ka ndryshuar ndjeshëm. Në vend të mbështetjes vetëm te operativët e saj, regjimi tani kontrakton banda kriminale të huaja për sulme. Kjo taktikë u vu re në tentativën e vrasjes më 9 nëntor 2023 ndaj Profesorit Alejo Vidal-Quadras në Madrid. Policia spanjolle lidhi sulmin me “mafiën marokene”, të punësuar nga Njësia 840 e Forcës Quds të IRGC-së. Kjo njësi specializohet në operacione jashtëterritoriale, një komponent kyç i terrorizmit shtetëror iranian.
Ngjashëm, një komplot i dështuar për bombë në mars 2018, që synonte festimin e Nowruz-it të PMOI/MEK në Tiranë, ndoqi këtë model. MOIS dhe Forca Quds e IRGC-së planifikuan sulmin, por bomberët u rekrutuan nga bandat turke dhe ballkanike. Kjo strategji e outsourcing-ut lejon terrorizmin shtetëror iranian të ruajë mohueshmërinë, duke ulur përgjegjësinë direkte. Megjithatë, për operacione të ndjeshme, regjimi ende mbështetet te operativët e vet.
Për shembull, në komplotin e dështuar të qershorit 2018 për të bombarduar tubimin “Irani i Lirë” të NCRI-së në Villepinte, Paris, regjimi përdori diplomatin Assadollah Assadi. Si shef i stacionit të MOIS në Vjenë, Assadi dorëzoi personalisht eksplozivët, duke treguar gatishmërinë e terrorizmit shtetëror iranian për të rrezikuar asetet diplomatike. Kjo qasje e dyfishtë—përdorimi i bandave dhe operativëve të besuar—tregon fleksibilitetin strategjik të terrorizmit shtetëror iranian.
Një Politikë e Dobësisë dhe Thirrje për Veprim
Përshkallëzimi i terrorizmit shtetëror iranian nuk është shenjë force, por përgjigje ndaj dobësive të brendshme. Raporti i NCRI-US vëren, “Ky rrjet terrorist në zgjerim kompenson dobësinë e forcave proxy të regjimit në Liban dhe gjetkë.” Ndërsa paqëndrueshmëria e brendshme rritet, terrorizmi shtetëror iranian bëhet një mjet për të projektuar fuqi jashtë vendit. Rrjedhimisht, regjimi mbështetet te rrjete të sofistikuara për të ruajtur ndikimin global.
Për të luftuar terrorizmin shtetëror iranian, NCRI-US propozon masa urgjente. Së pari, ajo kërkon mbylljen e ambasadave iraniane, të cilat shërbejnë si qendra për spiunazh dhe planifikim terrori. Gjithashtu, vendet evropiane duhet të përcaktojnë MOIS dhe IRGC si entitete terroriste, duke ndjekur shembullin e SHBA-së. Për më tepër, ndjekja penale dhe dëbimi i agjentëve të regjimit janë kritike për të prishur terrorizmin shtetëror iranian. Së fundi, sanksionet ndërkombëtare gjithëpërfshirëse duhet të mbajnë Khamenein përgjegjës për dekada të terrorizmit të sponsorizuar nga shteti.
Përfundim
Terrorizmi shtetëror iranian, nën udhëheqjen e Khameneit, paraqet një kërcënim global në rritje. “Selia Qassem Soleimani” dhe outsourcing-u i vrasjeve te bandat kriminale shënojnë një evolucion të rrezikshëm. Duke centralizuar kontrollin dhe përshtatur taktikat, regjimi rrit aftësinë për të ekzekutuar terrorizmin shtetëror iranian globalisht. Megjithatë, kjo përshkallëzim buron nga dobësitë e brendshme, jo nga forca. Prandaj, komuniteti ndërkombëtar duhet të veprojë me vendosmëri. Mbyllja e ambasadave, përcaktimi i entiteteve terroriste dhe vendosja e sanksioneve janë hapa thelbësorë për të çmontuar terrorizmin shtetëror iranian dhe për të siguruar sigurinë globale.
