Politika bërthamore e regjimit ka shkaktuar konflikte të brendshme. Ligjvënësit ekstremistë dhe klerikët sulmojnë ministrin Araghchi për marrëveshjen me IAEA-n. Kërcënimet për shkarkim dhe tërheqje nga NPT tregojnë rivalitetet fraksionale. Disa përkrahin hapur ndërtimin e një bombe bërthamore.
Kërcënimet e Parlamentit Kundër Araghchit
Më 12 shtator 2025, Kamran Ghazanfari, një deputet i lidhur me IRGC-në, kërcënoi hapur me shkarkimin e Araghchit nëse ai nuk tërhiqte deklaratat e shefit të IAEA-s, Rafael Grossi, dhe nuk zbulonte tekstin e marrëveshjes së Kajros. Mohammadreza Mohseni-Sani, një tjetër ligjvënës, shkoi më tej, duke deklaruar se Grossi dhe inspektorët e IAEA-s “nuk kishin të drejtë” të hynin në Iran pa pagesën e mëparshme nga Evropa për dëmet e luftës Iran-Irak. Ai paralajmëroi se nëse evropianët aktivizonin mekanizmin e sanksioneve “snapback”, parlamenti do të shtynte për tërheqjen e Iranit nga Traktati për Mospërhapjen Bërthamore (NPT).
Shtatëdhjetë e një ligjvënës kërkuan njëkohësisht një seancë urgjente me Araghchin dhe Këshillin e Lartë të Sigurisë Kombëtare, duke përmendur shqetësime për lëshime që mund të rrezikonin shkencëtarët bërthamorë ose të kufizonin “të drejtat e Iranit”. Mediat e lidhura me IRGC-në, si Fars, Tasnim dhe Kayhan, e përshkruan këtë si “mbikëqyrje revolucionare”, ndërsa mediat me prirje revizioniste e minimizuan, duke insistuar se kryetari Mohammad Bagher Qalibaf ishte tashmë i informuar.
“Basij i Profesorëve” refuzoi pezullimin e pasurimit, bisedimet me SHBA-në dhe zgjerimin e mbikëqyrjes së IAEA-s. Ata akuzuan përkrahësit për dobësimin e Udhëheqësit të Lartë dhe ushtrisë. Organizatat e regjimit mobilizohen si trupa politike në mosmarrëveshjen bërthamore.
Retorika Ekstremiste Përshkallëzohet
Më 11 shtator, Araghchi tha se marrëveshja e Kajros është vetëm një “kuadër” pa inspektime pa miratimin e parlamentit. Ali Larijani akuzoi Grossin se i dha “çek të bardhë armikut”. IAEA-ja, sipas tij, është në gjendje të shkatërruar.
Fraksionet e lidhura me Ali Khamenein e quajtën Grossin “agjent të Mossad-it”. Ata kërcënuan se do ta arrestonin nëse hynte në Iran. Redaktori i Kayhan, Hossein Shariatmadari, pretendoi se një projektligj për tërheqjen urgjente nga NPT-ja ishte gati. Më e habitshme, deputeti Bakhshayesh argumentoi hapur se Irani “duhej të kishte ndërtuar bombën bërthamore kohë më parë”, duke konfirmuar se armët bërthamore mbeten një ambicie për disa pjesë të regjimit.
Programi Bërthamor si Luftë Fraksionale
Parlamentarët kërcënojnë ministrin e jashtëm, klerikët denoncojnë inspektorët si spiunë, deputetët kërkojnë armë bërthamore. Programi bërthamor i Teheranit lidhet më shumë me mbijetesën fraksionale sesa me politikën teknike. Regjimi, i bllokuar në rivalitete të brendshme, nxit rrezikun dhe fshehtësinë, duke injoruar shqetësimet ndërkombëtare.
