Kërkesë për Sanksione të Rikthyera Kundër Iranit

Nga
Shkrimtar i stafit
-
404
Folësit në Konferencën e Berlinit të mbajtur më 24 korrik 2025, në Berlin, Gjermani

Më 24 korrik 2025, Konferenca e Berlinit mblodhi ekspertë të sigurisë dhe ish-zyrtarë nga Gjermania dhe Shtetet e Bashkuara për të adresuar kërcënimin në rritje që paraqesin ambiciet bërthamore të Iranit, destabilizimi rajonal dhe mosrespektimi i angazhimeve ndërkombëtare.

E mbajtur në Berlin, Gjermani, konferenca kërkoi aktivizimin e menjëhershëm të mekanizmit të sanksioneve të OKB-së për të kundërshtuar veprimet e Teheranit, me afatin e tetorit 2025 që po afron. Folësit theksuan mashtrimin bërthamor të regjimit, mbështetjen për terrorizmin dhe shtypjen e brendshme, ndërsa avokuan për Këshillin Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI) si një alternativë demokratike për të arritur një Iran jo-bërthamor dhe laik.

Roli i NCRI-së në Ekspozimin e Kërcënimeve Bërthamore

Leo Dautsenberg, ish-deputet gjerman dhe kryetar i Komitetit Gjerman të Solidaritetit për një Iran të Lirë, hapi konferencën duke theksuar rolin kritik të NCRI-së në ekspozimin e programit bërthamor të Iranit. Që nga zbulimi i objekteve sekrete në Natanz dhe Arak në vitin 2002, NCRI ka publikuar mbi 100 zbulime rreth programeve bërthamore dhe raketore të Iranit, që synojnë zhvillimin e armëve të shkatërrimit në masë.

Dautsenberg theksoi urgjencën e aktivizimit të mekanizmit të rikthimit – një mjet për të rivendosur sanksionet e OKB-së pa konsensusin e Këshillit të Sigurimit – ndërsa dritarja kohore mbyllet. Ai e paraqiti kërcënimin bërthamor të Iranit si një çështje sigurie globale, që rrezikon Evropën dhe më gjerë, dhe kërkoi mbështetje për NCRI-në si një alternativë demokratike ndaj regjimit.

Kërcënimi Global i Iranit

Dr. Franz Josef Jung, ish-Ministër Gjerman i Mbrojtjes, dënoi mbështetjen e Iranit për grupet terroriste si Hamasi dhe Hezbollahu, furnizimet e tij me dronë për Rusinë për konfliktin e Ukrainës dhe programin e tij të pasurimit të uraniumit. Ai e përshkroi programin bërthamor të Iranit si një “kërcënim të menjëhershëm për paqen botërore”, duke vënë në dukje se raketat e tij balistike, me një rreze veprimi prej 3,000 kilometrash, mund të synojnë Evropën.

Jung mbështeti sanksionet e rikthimit, por argumentoi se ato nuk janë të mjaftueshme vetëm. Ai mbështeti ndryshimin e regjimit të nxitur nga populli iranian, duke cituar “Opsionin e Tretë” të Presidentes së NCRI-së, Maryam Rajavi, për transformim demokratik pa dhunë. Jung theksoi shtypjen e regjimit ndaj disidentëve si një shenjë dobësie dhe i kërkoi Evropës të mbështesë popullin iranian për paqe të qëndrueshme.

Perspektiva e SHBA-së mbi Sanksionet e Rikthimit

Ambasadori Robert Joseph, ish-nënsekretar i SHBA-së për Kontrollin e Armëve, i kërkoi E3 (Gjermania, Franca, Mbretëria e Bashkuar) të shkaktonte sanksione të rikthimit, duke cituar shkeljet e JCPOA-së nga Irani, duke përfshirë pasurimin e uraniumit me 60% dhe pengimin e IAEA-s. Ai kritikoi negociatat e përsëritura të Perëndimit, duke i quajtur ato të kota, dhe hodhi poshtë dikotominë e diplomacisë së luftës. Në vend të kësaj, Joseph propozoi një “opsion të tretë”: mbështetjen e të drejtës së popullit iranian për një shtet laik, demokratik dhe jo-bërthamor pa ndërhyrje ushtarake. Ai u bëri thirrje qeverive perëndimore të ndalojnë së mundësuari regjimin dhe të mbështesin opozitën e tij demokratike.

Realitete Gjeopolitike dhe Kufizime të Sanksioneve

Dr. Rudolf Adam, ish-kreu i Akademisë Federale për Politikat e Sigurisë të Gjermanisë, pranoi sulmet e fundit të SHBA-së dhe Izraelit ndaj objekteve bërthamore të Iranit, duke përfshirë Natanzin dhe Fordovin, por paralajmëroi se infrastruktura mund të rindërtohet nëse vullneti politik vazhdon. Ai shprehu skepticizëm në lidhje me efektivitetin afatgjatë të sanksioneve, duke vënë në dukje dështimin e tyre për të ndryshuar regjimet në Moskë, Phenian ose Teheran. Adam argumentoi se ndryshimi i vërtetë duhet të vijë nga brenda Iranit, përmes një qeverie laike dhe kushtetuese të mbështetur nga populli, jo një monarkie apo teokracie të riemëruar.

Thirrja e NCRI-së për Llogaridhënie

Ali Safavi i Komitetit të Punëve të Jashtme të NCRI-së dënoi mashtrimin bërthamor të Iranit, duke përmendur pranimet e ish-Presidentit Rouhani për përdorimin e negociatave për të çuar përpara pasurimin dhe armatimin. Që nga viti 2015, Irani ka ndjekur centrifuga të përparuara, pasurim 60% dhe zhvillim klandestin të kokave bërthamore, ndërsa pengon inspektimet e IAEA-së. Safavi kërkoi nxitjen e sanksioneve të shpejta, rivendosjen e rezolutave të OKB-së, kërkimin e pasurimit zero dhe mbështetjen e NCRI-së për t’i dhënë fund kërcënimit të regjimit.

Konsensusi dhe Thirrja për Veprim

Konferenca arriti konsensus se regjimi i Iranit nuk është i besueshëm, duke paraqitur një kërcënim global përmes përhapjes bërthamore, terrorizmit dhe represionit. Folësit kërkuan rivendosjen e menjëhershme të sanksioneve për të rivendosur presionin, por theksuan se mbështetja e NCRI-së dhe opozitës demokratike të Iranit është thelbësore për një tranzicion jo të dhunshëm drejt një Irani demokratik dhe jo-bërthamor. Ata u bënë thirrje qeverive perëndimore të braktisin negociatat e dështuara dhe të qëndrojnë pranë popullit iranian për stabilitet afatgjatë.

ARTIKUJ TË NGJASHËMMË SHUMË NGA AUTORI