Wednesday, February 1, 2023

Trendet e fundit në Iran tregojnë për trazira më të përhapura, kundër regjimit

 

Në provincën më në juglindje të Iranit, Sistan dhe Baluchistan, autoritetet e regjimit kanë penguar sistematikisht rrugët e përdorura nga transportuesit e karburantit, të njohur si ‘soukhtbar’, për të transportuar sasi të naftës përtej kufirit me Pakistanin. Portierët, pothuajse ekskluzivisht anëtarë të pakicës etnike lokale Baluch, shpesh mbështeten në këtë tregti si burimi i tyre i vetëm i të ardhurave, ndërsa njësi si Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) e shohin atë si një kërcënim për kontrollin e tyre mbi segmente të mëdha të ekonomisë së Iranit, përfshirë tregun e zi.

Në shkurt, një grup ‘soukhtbars’ organizuan protesta kundër rolit të IRGC në pengimin e jetesës së tyre dhe rritjen e rrezikut të një profesioni tashmë të rrezikshëm. IRGC u përgjigj duke hapur zjarr dhe vrarë të paktën dy nga protestuesit. Kjo çoi në protesta shumë më të mëdha të përqendruara në qytetin e Saravanit, me banorët lokalë që mbronin në mënyrë aktive naftëmbajtësit, duke sulmuar autoritetet shtypëse dhe duke i vënë flakën ndërtesës që i përkiste forcave të sigurisë dhe qeverisë.

Trazirat gradualisht u qetësuan gjatë javëve në vijim, por perspektiva e kryengritjeve u shtri shumë përtej kufijve të Sistanit dhe Baluchistanit. Në mars, si pjesë e një ngjarjeje që shënonte festën iraniane të Vitit të Ri, Nevruzin, presidentja ei zgjedhur e opozitës iraniane, znj. Maryam Rajavi identifikoi trazirat në Saravan si një shenjë se “zjarri i kryengritjeve po ngrihet nga poshtë hirit të Koronavirusit.”

Zonja Rajavi po i referohej faktit që pandemia globale kishte një efekt zbutës, për shkak të mosveprimit dhe mbulimit të qëllimshëm të regjimit, mbi një lëvizje për ndryshim politik që ishte shumë aktive pak para se të fillonin shpërthimet e Covid-19 në Iran. Në këtë mënyrë, ajo bëri atë që institucionet shtypëse të regjimit nuk mundën dhe rezistenca e popullit iranian ndaj asaj shtypje sugjeroi fuqimisht që efektet e pandemisë do të ishin vetëm të përkohshme.