Mes krizës gjithnjë e më të rëndë ekonomike në Iran dhe rritjes së presionit mbi jetesën e familjeve, Qendra Statistikore e regjimit iranian njoftoi se inflacioni pikë më pikë në korrik 2026 arriti në 87.9%, ndërsa inflacioni vjetor u rrit në 66%.
Inflacioni pikë më pikë mat ndryshimin e çmimeve në një muaj të caktuar krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar, ndërsa inflacioni vjetor krahason mesataren e çmimeve gjatë 12 muajve të fundit me mesataren e 12 muajve pararendës.
Kjo do të thotë se familjet iraniane paguan mesatarisht gati 88% më shumë në korrik 2026 sesa në korrik 2025 për të blerë të njëjtën shportë mallrash dhe shërbimesh.
Po ashtu, inflacioni vjetor prej 66% tregon se çmimet mesatare të mallrave dhe shërbimeve gjatë vitit që përfundoi në korrik 2026 ishin 66% më të larta se në të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Indeksi i Çmimeve të Konsumit (CPI) arriti në 676.9 pikë në korrik, duke shënuar një rritje mujore prej 3.1% krahasuar me qershorin.
Zonat rurale përballen me inflacionin më të lartë
Në korrik 2026, familjet që jetojnë në zonat rurale përjetuan presionin më të madh inflacionist në nivel kombëtar.
Inflacioni pikë më pikë në zonat rurale arriti në 106.9%, ndërsa inflacioni mujor u regjistrua në 3.4%.
Gjatë muajve të fundit, përshpejtimi i inflacionit dhe rritja e ndjeshme e çmimeve të mallrave bazë kanë ushtruar presion të madh ekonomik mbi familjet dhe kanë krijuar sfida serioze për jetesën e një pjese të madhe të shoqërisë.
Më 27 korrik, faqja iraniane Eghtesad News raportoi se, ndërsa kriza ekonomike është përkeqësuar, pagesat me këste janë bërë gjithnjë e më të zakonshme edhe në sektorin e shëndetësisë. Shërbime si trajtimet dentare, madje edhe barnat, po ofrohen me këste, një tregues i rënies së vazhdueshme të fuqisë financiare të familjeve.
Rritje e ndjeshme e çmimeve të ushqimeve dhe shërbimeve
Sipas Qendrës Statistikore të Iranit, inflacioni mujor i familjeve në korrik 2026 ishte 3.1%.
Për kategorinë “ushqime, pije dhe duhan”, inflacioni mujor ishte 2.5%, ndërsa për “mallra dhe shërbime jo-ushqimore” arriti në 3.6%.
Analiza e ndryshimeve të çmimeve tregon se:
- Perimet dhe bishtajoret shënuan rritjen më të madhe mujore me 8.3%.
- Produktet ushqimore të paklasifikuara u rritën me 6.9%.
- Buka dhe drithërat u shtrenjtuan me 5.9%.
- Mobiljet, pajisjet shtëpiake dhe mirëmbajtja e zakonshme e banesës u rritën me 5.7%.
- Çaji, kafeja dhe kakaoja u rritën me 5.5%.
Kategoria e produkteve ushqimore të paklasifikuara përfshin artikuj që nuk bëjnë pjesë në grupet kryesore ushqimore si mishi, bulmeti, frutat, perimet apo buka dhe përbëhet kryesisht nga erëza, salca, përbërës aromatikë dhe aditivë ushqimorë.
Ndërkohë, inflacioni mujor arriti:
- 5.3% në sektorin e shëndetësisë;
- 5% në transport dhe shërbimet që lidhen me automjetet;
- 4.8% në veshje dhe këpucë;
- 4.8% në fruta dhe arra;
- 4.6% në argëtim dhe kulturë;
- 4.3% në sheqer, ëmbëlsira dhe produkte pastiçerie;
- 3.3% në bulmet, djathë dhe vezë.
Në të kundërt, mishi i kuq dhe ai i bardhë ishte e vetmja kategori kryesore që regjistroi ulje çmimesh, me një normë mujore prej -4.7%.
Më 15 korrik, media shtetërore EcoIran raportoi se më shumë se shtatë milionë njerëz në Iran jetojnë në vendbanime informale, duke theksuar se inflacioni në rritje dhe kriza e strehimit kanë nxitur zgjerimin e lagjeve periferike dhe të varfra në të gjithë vendin.
Zgjerohet hendeku i inflacionit mes shtresave të të ardhurave
Qendra Statistikore e Iranit deklaroi se inflacioni vjetor ndryshon ndjeshëm sipas niveleve të të ardhurave.
Norma më e ulët u regjistrua te decili i dhjetë (familjet me të ardhurat më të larta), me 63.9%, ndërsa më e larta te decili i dytë, me 73.5%.
Si rezultat, diferenca e inflacionit midis shtresave të të ardhurave arriti në 9.6 pikë përqindjeje në korrik, krahasuar me 8.4 pikë përqindjeje një muaj më parë.
Ky hendek tregon se familjet me të ardhura të ulëta vazhdojnë të mbajnë barrën më të rëndë të rritjes së kostos së jetesës, ndërsa pabarazia ekonomike po thellohet gjithnjë e më shumë.
Pasiguria ekonomike rëndohet nga luhatjet e kursit të këmbimit
Javët e fundit, mes përshkallëzimit të tensioneve rajonale dhe pasigurisë në lidhje me të ardhmen e negociatave ndërmjet Teheranit dhe Uashingtonit, tregu iranian i valutës ka pësuar rritje të ndjeshme.
Luhatjet e forta të kursit të këmbimit dëmtojnë stabilitetin ekonomik dhe ua bëjnë të pamundur bizneseve dhe familjeve të planifikojnë apo të parashikojnë zhvillimet e ardhshme.
Kjo pasiguri ul investimet dhe prodhimin, ndërsa rrit presionet inflacioniste, duke e bërë jetesën edhe më të kushtueshme dhe duke përkeqësuar më tej kushtet ekonomike të qytetarëve iranianë.
