Për më shumë se katër dekada, regjimi i Republikës Islamike të Iranit përballet me kriza të vazhdueshme mjedisore dhe shëndetësore. Tani, autoritetet lokale në shumë provinca – përfshirë Provincën e Teheranit – kanë shpallur mbylljen masive të shkollave për shkak të ndotjes ekstreme të ajrit dhe përhapjes së njëkohshme të COVID-19 dhe gripit sezonal. Kjo valë e re thekson krizën kronike të vendit, ku miliona nxënës detyrohen të kalojnë në mësim online, duke ekspozuar dobësitë e thella të sistemit arsimor iranian.
Hassan Abbasnejad, sekretar i Komitetit Emergjent të Ndotjes së Ajrit në Provincën e Teheranit, njoftoi më 5 dhjetor 2025 se shkollat fillore në të gjithë qytetin dhe provincën e Teheranit (përveç Firouzkouh, Malard, Robat Karim dhe Qarchak) do të jenë të mbyllura të shtunën dhe të dielën, 6 dhe 7 dhjetor. Mësimet do të zhvillohen vetëm online. Në të njëjtën kohë u ndalua qarkullimi i kamionëve në kryeqytet, ndërsa indeksi i cilësisë së ajrit arriti nivelin “e kuqe” – të rrezikshëm për të gjitha grupmoshat.
Mbyllje masive në provinca të tjera
- Provincia e Alborzit: të gjitha shkollat e mbyllura të shtunën për shkak të ndotjes së ajrit.
- Chaharmahal dhe Bakhtiari: shkolla dhe universitete të mbyllura për shkak të gripit.
- Kurdestani: të gjitha institucionet arsimore të mbyllura për shkak të përhapjes së fortë të gripit.
- Hormozgani (përfshirë ishullin Kish): kopshte, parashkollore dhe shkolla të mbyllura të shtunën dhe të dielën.
- Isfahani dhe më shumë se 18 provinca të tjera (Golestan, Qazvin, Kohgiluyeh dhe Boyer-Ahmad, Ilam, Lorestan, Markazi etj.) kanë kaluar në mësim online ose mbyllje të plotë.
Autoritetet shëndetësore konfirmojnë se COVID-19 po qarkullon paralelisht me gripin. Ghobad Moradi, kreu i Qendrës për Menaxhimin e Sëmundjeve Infektive, paralajmëroi më 19 nëntor se çdo virus respirator mund të mutojë dhe të shkaktojë valë më të rënda.
Pasojat afatgjata: Rënia dramatike akademike e nxënësve
Ali Farhadi, zëdhënës i Ministrisë së Arsimit, deklaroi më 22 mars 2025 se çdo ditë mbylljeje kushton rreth 10 trilionë rialë (rreth 8.7 milionë dollarë) dhe mësimi virtual nuk zëvendëson dot klasën reale.
Ekspertët paralajmërojnë për një katastrofë arsimore:
- 40% e nxënësve iranianë vuajnë nga “varfëria e të mësuarit” (Rezvan Hakimzadeh, nëntor 2024).
- 2 nga 5 nxënës nuk arrijnë të mësojnë efektivisht (Masoud Kabiri, janar 2025).
- 70% e djemve në zonat rurale nuk arrijnë standardet minimale.
- Vetëm 70% e fëmijëve që hyjnë në klasën e parë përfundojnë shkollën e mesme (Prof. Gholamali Afrooz, nëntor 2024).
Ndotja kronike – e shkaktuar nga djegia e mazutit në termocentrale dhe mungesa e transportit publik – bashkë me krizat shëndetësore po thellojnë pabarazinë arsimore, sidomos për fëmijët e varfër dhe zonat rurale.
Autoritetet premtojnë se mbylljet janë të përkohshme, por pa investime në energji të pastër, transport modern dhe menaxhim të qëndrueshëm të ujit, Irani i vitit 2025 rrezikon të mbetet i bllokuar në një cikël vicioz ndërprerjesh arsimore dhe humbjesh njerëzore.
