Më 28 prill 2026, në Pallatin e Westminster në Mbretërinë e Bashkuar u zhvillua një konferencë e rëndësishme me titull “Irani: Drejt Paqes dhe Lirisë”. Takimi bashkoi parlamentarë britanikë, ekspertë ligjorë dhe aktivistë të të drejtave të njeriut për të diskutuar rritjen e mprehtë të ekzekutimeve në Iran dhe përgjigjen ndërkombëtare ndaj shtypjes së disidencës nga regjimi iranian. Folësit paralajmëruan vazhdimisht se pozicioni i ri “i kohës së luftës” i gjyqësorit iranian ka intensifikuar represionin politik dhe ekzekutimet, veçanërisht kundër disidentëve dhe anëtarëve të opozitës.
Një temë qendrore e konferencës ishte mbështetja për Këshillin Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI) dhe Planin e tij me Dhjetë Pika, i cili u përshkrua si një hartë rrugore demokratike për krijimin e një republike laike dhe pa armë bërthamore në Iran. Folësit hodhën poshtë gjithashtu idenë e restaurimit të monarkisë së dikurshme nën familjen Pahlavi, duke argumentuar se ajo nuk gëzon mbështetje publike dhe përfaqëson kthim në diktaturë e jo në demokraci.
Fjalimi kryesor i Maryam Rajavi
Maryam Rajavi, Presidente e zgjedhur e NCRI-së, mbajti fjalimin kryesor përmes lidhjes video. Ajo argumentoi se populli iranian po vuan për shkak të heshtjes ndërkombëtare ndaj abuzimeve të regjimit. Rajavi theksoi ekzekutimin e të burgosurve politikë dhe anëtarëve të Organizatës Popullore Mojahedin të Iranit (PMOI/MEK), duke thënë se regjimi po përpiqet të frikësojë të rinjtë dhe t’i pengojë ata të bashkohen me lëvizjet e organizuara të rezistencës.
Rajavi theksoi se ndryshimi i vërtetë në Iran do të vijë nga vetë populli iranian dhe rezistenca e tij e organizuar, e jo nga ndërhyrja e huaj. Ajo i bëri thirrje Mbretërisë së Bashkuar të njohë NCRI-në si alternativë demokratike provizore dhe të ndalojë zyrtarisht Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC). Duke përsëritur slogani “as Shah, as mullahë”, ajo nënvizoi se iranianët i refuzojnë si teokracinë aktuale ashtu edhe kthimin në monarki.
Conference at the UK Parliament: Urgent Action to #StopExecutionsInIran
Today, our people and our country are facing very difficult conditions.
On one hand, they are confronted with the many hardships of war, caused by the regime’s nuclear and terrorist projects.On the other… pic.twitter.com/Ei6zDMbqNC
— Maryam Rajavi (@Maryam_Rajavi) April 28, 2026
Rritja e ekzekutimeve dhe represionit
Disa folës u fokusuan në përkeqësimin e situatës së të drejtave të njeriut në Iran. Azadeh Zabeti nga Komiteti i Avokatëve Anglo-Iranianë përshkroi një rritje të qëllimshme të ekzekutimeve për të heshtur figurat e opozitës. Ajo kritikoi figurat monarkiste që kohët e fundit kanë hyrë në debat politik pas dekadash heshtjeje, duke i krahasuar me aktivistët që kanë luftuar prej kohësh kundër regjimit.
Christina Blacklaws, ish-Presidente e Shoqatës së Avokatëve të Anglisë dhe Uellsit, argumentoi se gjyqësori iranian është shndërruar në mjet represioni politik e jo në sistem drejtësie. Ajo tha se ekzekutimet po përdoren sistematikisht për të shtypur disidencën dhe bëri thirrje për veprim ligjor ndërkombëtar, duke përfshirë referimin e Iranit në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara për krime kundër njerëzimit.
Dr. Jocelyn Scott, ish-gjyqtare dhe regjisore, përshkroi çdo ekzekutim si “një masakër në vetvete” dhe kritikoi komunitetin ndërkombëtar për mungesë përgjigjeje të fortë. Ajo bëri thirrje për ndjekje penale nëpërmjet Gjykatës Penale Ndërkombëtare dhe u kërkoi qeverive të mbrojnë të drejtën e popullit iranian për vetëvendosje.
Thirrje për ndalimin e IRGC-së
Një nga pikat më të forta të pajtimit gjatë konferencës ishte kërkesa për ndalimin (proskripcionin) e IRGC-së. Shumë folës e përshkruan këtë organizatë si qendër të represionit të brendshëm të regjimit dhe aktiviteteve destabilizuese jashtë vendit.
The position of the Iranian Resistance can be summarized in the slogan of peace and freedom. The realization of both requires the overthrow of the religious dictatorship.
This objective can be achieved by relying on uprisings of the Iranian people and the organized fighting… pic.twitter.com/LRL48z3shN
— Maryam Rajavi (@Maryam_Rajavi) April 28, 2026
Jim Shannon MP e quajti IRGC-në instrument kryesor brutaliteti dhe argumentoi se ndalimi i tij është thelbësor për mbështetjen e lirisë dhe demokracisë në Iran. Lord Empey dënoi po ashtu organizatën dhe sugjeroi që Britania të reduktojë ndjeshëm aktivitetin diplomatik iranian në vend, duke akuzuar ambasadën iraniane se mbështet operacione armiqësore nën mbulimin diplomatik.
Bob Blackman MP shkoi më tej duke kërkuar konfiskimin e pasurive të IRGC-së dhe dënime penale për ata që e promovojnë atë. Lord Alton of Liverpool mirëpriti hapat drejt ndalimit, duke vënë në dukje se parlamentarët kanë lobuar për këtë prej vitesh.
Edhe pse Lord Carlile mbështeti ndalimin e IRGC-së, ai paralajmëroi se proskripcioni vetëm nuk mjafton. Ai argumentoi se presion i vazhdueshëm dhe mbështetje për rezistencën civile brenda Iranit janë të nevojshme për të arritur ndryshimin demokratik.
Mbështetje për vizionar demokratik të NCRI-së
Gjatë gjithë ngjarjes, folësit vlerësuan Planin me Dhjetë Pika të NCRI-së si një kuadër praktik për tranzicion demokratik. Premtimet e planit për zgjedhje të lira, barazi gjinore, ndarje të fesë nga shteti dhe një Iran pa armë bërthamore u theksuan vazhdimisht.
Sammy Wilson MP dhe Lord Steve McCabe argumentuan se plani përfaqëson rrugën më të qartë drejt qeverisjes demokratike. Blackman lavdëroi angazhimin e tij për zgjedhje të lira brenda gjashtë muajve nga ndryshimi i regjimit, ndërsa Baroness Redfern e përshkroi si model tranzicioni i bazuar në sovranitetin popullor dhe pa ndërhyrje të huaj.
Dr. Leyla Hannbeck hodhi poshtë pretendimet se Irani nuk është gati për demokrací. Ajo argumentoi se, ndryshe nga vendet e tjera, Irani ka tashmë një lëvizje opozitare të organizuar që është e aftë të menaxhojë tranzicionin demokratik nëpërmjet NCRI-së.
Folësit vazhdimisht kontrastuan vizionin e NCRI-së me idenë e restaurimit të monarkisë. Shumë kritikuan Reza Pahlavin, birin e ish-Shahut, duke e akuzuar për mungesë mbështetjeje popullore dhe përpjekje për bashkëpunim me elementë të regjimit të vjetër dhe IRGC-së. Kritikët thanë se një qasje e tillë rrezikon riprodhimin e një sistemi tjetër autoritar.
Thirrje për veprim ndërkombëtar
Konferenca përfundoi me thirrje të përsëritura për mbështetje më të fortë ndërkombëtare për opozitën iraniane dhe presion më të madh ndaj Teheranit. Pjesëmarrësit i kërkuan qeverisë britanike të dënojë më fuqishëm ekzekutimet, të izolojë regjimin diplomatikisht dhe të angazhohet me NCRI-në si alternativë demokratike.
Baroness Verma mbylli ngjarjen duke shprehur solidaritet me popullin iranian dhe duke premtuar mbështetje të vazhdueshme parlamentare për ndryshimin demokratik. Ajo paralajmëroi se heshtja përballë represionit vetëm fuqizon regjimet autoritare dhe premtoi se mbështetësit britanikë do të vazhdojnë të lobojnë për liri, drejtësi dhe demokraci në Iran.
