Gjetjet Paraprake të Misionit të OKB-së për Iranin
Misioni i Gjetjes së Fakteve (FFM) zbuloi se autoritetet shtetërore përdorën sistematikisht forcën vdekjeprurëse, torturën dhe ndalimin arbitrar kundër protestuesve dhe i hodhën poshtë vrasjet jashtëgjyqësore si “vetëvrasje”. Ai zbuloi gjithashtu se ekzekutimet simuluese përdoreshin gjerësisht si një formë torture psikologjike në qendrat e paraburgimit.
Diskriminimi Gjenor dhe Hixhabi i Detyrueshëm
Raporti thotë se gratë dhe vajzat përballen me diskriminim sistematik për hixhabin e detyrueshëm, në ligj dhe praktikë. Pavarësisht premtimeve të Masoud Pezeshkian për lehtësim, regjimi iranian ka shtuar shtypjen dhe mbikëqyrjen. Ai ka imponuar ligje më të ashpra dhe ka përshkallëzuar dhunën brutale ndaj të drejtave të grave.
Represioni Transnacional dhe Mbikëqyrja Dixhitale
Misioni zbuloi gjithashtu se represioni shtetëror është shtrirë përtej kufijve të Iranit, me autoritetet që synojnë disidentët, aktivistët dhe gazetarët jashtë vendit për të heshtur kritikat. “Ngacmimi gjyqësor i viktimave dhe familjeve të tyre vazhdon, duke krijuar një klimë frike dhe mosndëshkim sistematik”, raporton FFM. Goditja përfshin mbikëqyrje të intensifikuar në internet dhe kufizime dixhitale, duke mbytur më tej çdo rrugë për mospajtim.
Dështimi i Gjyqësorit dhe Mosndëshkimi
Raporti thekson gjithashtu se gjyqësori i regjimit iranian mbetet thellësisht i komprometuar, duke dështuar t’u sigurojë viktimave ndonjë rrugë drejt drejtësisë. Komiteti Special i emëruar nga shteti për trazirat e vitit 2022 nuk ka ofruar asnjë përgjegjësi domethënëse, në vend të kësaj ka punuar për të shtypur thirrjet për drejtësi. FFM pohon se mekanizmat vendas mbeten tërësisht të papërshtatshëm, duke kërkuar veprim ligjor ndërkombëtar për të mbajtur përgjegjës zyrtarët iranianë.
Rekomandimet për Veprim Ndërkombëtar
“Duke marrë parasysh peshën e gjetjeve të tij, misioni rekomandon shqyrtimin e vazhdueshëm ndërkombëtar të shkeljeve të të drejtave të njeriut nga Irani dhe krijimin e një organi të pavarur për të ndjekur punën e tij”, përfundon raporti. Ky organ i propozuar do të hetojë krimet në vazhdim, do të mbledhë prova të mëtejshme dhe do të bashkëpunojë me autoritetet gjyqësore ndërkombëtare për të siguruar llogaridhënie.
Raporti i plotë i OKB-së dhe udhërrëfyesi për llogaridhënien do të publikohen më 18 mars 2025.
